Adamzattyq deńgeıdegi aqyl-oı alyptary ult shekarasyna syımaıdy. Olar qara túnniń shymyldyǵyn dar aıyryp, sholpandy jyqqan kún sekildi araıyn alysqa da, jaqynǵa da shashady. Alaqandaı Bórilide dúnıege kelip, Eýrazııa keńistiginiń eren tulǵasyna aınalǵan jan – Muhtar Áýezov.
Bul týraly zańǵar jazýshynyń rýhanı shákirti Shyńǵys Aıtmatov bylaı dep tolǵanady:
«Meniń paıymdaýymsha, bir kezde orys mádenıetiniń ósip-órkendeýine Pýshkın áseri qandaı bolǵan bolsa, búgingi Orta Azııadaǵy kórkem oıdyń, irgeles halyqtarymyzdyń kúlli rýhanı ómiriniń qalyptasýyna Áýezov áseri de dál solaı boldy».
Osy tuǵyrǵa Áýezov úlken daıyndyqpen kóterildi. 1929 jyldyń naýryz aıynan bastap, Tashkenttegi Ortalyq Azııa memlekettik ýnıversıtetiniń Shyǵystaný bólimindegi túrkologııa kafedrasynyń aspırantýrasyna qabyldanady. Sol kezden bastap túrki dúnıesiniń jaýhar jádigerlerin zerttep, zerdeleıdi. Eń áýeli týystas elderdiń folklorlyq murasyn tereń taldaıdy. Sodan keıin ǵylymı jetekshisi M.F.Gavrılovtyń tikeleı usynysymen sopylyq ádebıettiń iri ókili Qoja Ahmet Iаsaýıdiń «Dıýanı hıkmetin», Álisher Naýaıdyń «Hamsasyn», Ábilǵazy Bahadúrdiń «Túrikmen shejiresi» men Ferdaýsıdiń «Shahnamasyn» jadyna toqıdy.
Keıin ózi de Orta Azııa halyqtarynyń aýyzsha jáne jazba ádebıetiniń baılanysyn jiti zerttep, irgeli eńbekter qaldyrady. Onyń osy joldaǵy izdenis izderin týysqan qazaq pen ózbek halyqtarynyń ádebı-mádenı baılanysyn zerttep júrgen ǵalym Qaldybek Seıdanovtyń «Áýezov jáne Orta Azııa ádebıeti» monografııasynan oqyp-tanýǵa bolady.
Qazaq jáne ózbek tilinde 2022, 2023 jyldary Tashkentte jaryq kórgen eńbekte zańǵar jazýshynyń ár jyldary jazylǵan Orta Azııa halyqtary ádebıetine qatysty eńbekteri taldanyp, árqaısysyna ǵylymı túsinikteme beriledi. Muhtar Áýezovtiń shyǵarmashylyq evolıýsııasyna túrki ádebıetiniń yqpalynan bastap, jazýshynyń ózi túrki dúnıesiniń rýhanı kelbetine qalaı áser etkeni haqynda baıandalady.