Almatyda kórnekti ǵalym, arheolog Kemel Aqyshevtiń týǵanyna 100 jyl tolýyna oraı «Qazaqstan arheologııasynyń temirqazyǵy» atty kórme ashyldy. Memlekettik ortalyq mýzeıde shymyldyǵyn túrgen taǵylymdy jobada aıtýly ǵalymnyń shyǵarmashylyq murasy men tirshiliginde tutynǵan jeke zattary kópshilik nazaryna usynyldy.
Kórme mýzeıdiń arheologııa, etnografııa, fotoqujattar qorynda saqtalǵan biregeı jádigerler negizinde jasaqtalǵan. Ortalyq mýzeıde Kemel Aqyshevtiń shyǵarmashylyǵy men ómir jolyna qatysty 160-tan astam eksponat bar. Ǵalym ómirindegi basty oqıǵalardy beıneleıtin fotosýretter men marapattar da kórme tórinen oryn alǵan.
Qazaqstan arheologııasynyń tarıhy K.Aqyshevtiń esimimen tyǵyz baılanysty desek, el aýmaǵynda júrgizilgen eń aýqymdy arheologııalyq qazba jumystarynda tabylǵan tańdaýly jádigerler ǵalymnyń tabandy izdenisiniń jemisi.
K.Aqyshev 1951-1952 jyldary basqarǵan Nura ekspedısııasynyń Nura, Sherýbaı-Nura, Jaqsy men Jaman Sarysý ózenderi ańǵarlaryndaǵy qorymdardan jınalǵan materıaldar, Jetisý aýmaǵyndaǵy úısinderdiń materıaldyq mádenıetin beıneleýge, onyń evolıýsııasyn baqylaýǵa múmkindik beretin eskertkishterden jınastyrylǵan jádigerler, Besshatyr qorǵanyndaǵy jerleý ornynan alynǵan Tıan-Shan shyrshasynyń birneshe bórenesi de ekspozısııa tórinen oryn alǵan.
Ásirese 1956-1991 jyldardaǵy Jetisý arheologııalyq ekspedısııasynyń materıaldary aıryqsha mánge ıe. Saqtardyń Sarytoǵaı qonysynan alynǵan materıaldar (b.z. I-III ǵ.), 1985 jyly túsirilgen qystaýlardyń topografııalyq jobalary, sýarý qurylystary, sý dıirmenderi, iri tas bloktardan jasalǵan qorshaýlardyń sýretteri, ártúrli kezeńge jatatyn Sulý Qoıan qorymynyń qazba materıaldary, 1982 jyldyń kókteminde Sheńgeldi aýylynyń shetinen anyqtalǵan XIII-XIV ǵasyrlarda ómir súrgen belgisiz Shyńǵys áýleti bıleýshisiniń jerleý ornyna qatysty jádigerlerdi osy kórmeden tamashalaı alasyz.
Kórmeniń ashylý saltanatynda Memlekettik ortalyq mýzeı dırektory Rashıda Harıpova, otandyq gýmanıtarlyq ǵylymnyń damýyna jáne álemdik mádenıetke zor úles qosyp, mýzeı qoryn baǵa jetpes qazynalarmen baıytqan Kemel Aqyshevtiń tulǵasy men shyǵarmashylyq murasy jas izdenýshiler úshin úlken zertteýlerge suranyp turǵan mazmundy taqyryp ekenin atap ótti.
Sonymen qatar is-shara barysynda tarıh ǵylymdarynyń doktory Zeınolla Samashev, Ulttyq ǵylym akademııasynyń akademıgi Jáken Taımaǵambetov, tarıh ǵylymdarynyń doktory Aleksandr Podýshkın, ǵalymnyń qyzy Zarına Kemalqyzy sóz sóılep, qaıratker ǵalymnyń eńbek joly men ómirine qatysty tyń esteliktermen bólisti.
ALMATY