Jetekshi salalarǵa tartylǵan ınvestısııa – ekonomıkanyń draıveri. Qýantarlyǵy, eldiń ınvestısııalyq tartymdylyǵy jyldan-jylǵa joǵarylap keledi. Sheteldik ınvestorlardyń kedergisiz, alańsyz jumys isteýine jaǵdaı jasalǵan, memleketten qoldaý tetikteri qarastyrylǵan. Investısııa farmasevtıka salasyn damytýǵa da septigin tıgizip otyr.
Jaqynda Shvesııa men Ulybrıtanııanyń Qazaqstandaǵy elshiligi, «Kazakh Invest» aksıonerlik qoǵamy, «AstraZeneka» bıofarmasevtıkalyq kompanııasy men «Roche» ókilderi baspasóz máslıhatyn ótkizdi. Qonaqtar ınnovasııalyq preparattar, ınvestısııa taqyrybyn qaýzady. Spıkerler shetelden ınvestısııa tartý men jergilikti farmasevtıka salasyn odan ári damytýda zııatkerlik menshik quqyqtaryn qatań saqtaýdyń mańyzyn aıtty. «AstraZeneka» kompanııasy otandyq alańdarda kelisimsharttyq óndiriske transulttyq farmasevtıkalyq kompanııalardy tartý jónindegi ınvestısııalyq jobanyń aralyq nátıjelerin usyndy. Atalǵan kompanııanyń basshylyǵy keler jyly eldegi kelisimsharttyq óndiriske 7 mlrd teńge kóleminde ınvestısııa salý josparlaǵanyn rastady. Baspasóz máslıhatynda Shvesııanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Eva Pýlano, Ulybrıtanııa elshiliginiń Saýda jáne ınvestısııalar máseleleri jónindegi dırektory Bet Makkendrık, «Kazakh Invest» AQ jobalarynyń jetekshisi Dınara Isabekova, «AstraZeneka» kompanııasynyń dırektory Marııa Shıpýleva baıandama jasady.
Shvesııa elshisi Eva Pýlano medısına salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly áńgimeledi. Bıyl maýsym aıynda eki eldiń medısınalyq qoǵamdastyǵy arasynda tájirıbe almasý maqsatynda elimizde densaýlyq saqtaý jónindegi Shved alıansy ashylǵanyn habarlady. Al Ulybrıtanııa elshiliginiń Saýda jáne ınvestısııalar máseleleri jónindegi dırektory Bet Makkendrık el aýmaǵyndaǵy ınnovasııalyq farmasevtıkalyq ónimdi kelisimshart negizinde óndirý jónindegi «AstraZeneka» jobasy elimiz ben Ulybrıtanııa arasyndaǵy ınvestısııalyq qatynastardy aıqyn sýretteıtinin atap ótti. Ulybrıtanııa – eldegi eń iri ınvestorlardyń biri. Osy yntymaqtastyqty iske asyrý sheńberinde 2022 jyly 7 aqpanda Londonda Densaýlyq saqtaý mınıstrligi men «AstraZeneka» arasynda ózara túsinistik týraly memorandýmǵa qol qoıylǵan. Al bıyl Ulybrıtanııa premer-mınıstri Devıd Kemeron Qazaqstan Premer-mınıstri Oljas Bektenovpen birge Úkimet janyndaǵy ınvestısııalyq shtabtyń baqylaýyndaǵy ınvestısııalyq jobaǵa qol qoıý rásimine qatysty. Elde farmasevtıkalyq ónimderdi kelisimshart negizinde óndirý jónindegi ınvestısııalyq joba 2020 jyldyń qazan aıynda bastaldy. Sol kezde Úkimet farmasevtıka men medısına ónerkásibin damytýdyń 2020–2025 jyldarǵa arnalǵan keshendi josparyn bekitken edi.
Konferensııada «Kazakh Invest» aksıonerlik qoǵamynyń jobalar jónindegi jetekshisi Dınara Isabekova eldiń farmasevtıka salasyn damytýdaǵy strategııasyn, ınvestorlardy qoldaý baǵytyndaǵy jumystyń retin baıandady.
«Álemde farmasevtıka naryǵynyń ósýine baılanysty elimiz alpaýyt farmasevtıkalyq kompanııalardyń senimdi seriktesi bolýǵa umtylady. Bul rette Syrtqy ister mınıstrliginiń iri jobalardy úılestirýge yqpaldasyp kele jatqanyn atap ótkimiz keledi. Biz alpaýyt farmasevtıka kompanııalarynan jańa naryqqa kelip, nólden bastap tolyq sıkldi úlken zaýyt salýdy talap etsek, olar qyzyǵa qoımaıtynyn bilemiz. Halyqaralyq tájirıbege súıensek, mundaı kompanııalar jańa naryqqa kelisimshart negizinde óndiristi damytý jobalarymen kiredi. Bul – sheteldik kompanııalarmen uzaqmerzimdi shart jasaýǵa kepil bolady. Ári kompanııanyń birte-birte keńeıýine, óndiristik qýatyn arttyrýǵa jol ashady. Bul baǵytta elimizdiń uzaq jyl boıy iske asyryp kele jatqan jobalary jemisin berip otyr. Iri farmasevtıkalyq kompanııalar elimizdiń naryǵyna endi. Olar tek dári-dármekti tasymaldaýshy bolyp qana qoımaı, otandyq óndiristiń bolashaǵy retinde ornyn bekitip jatyr. Biz mundaı iri jobalardyń júzege asýyna barynsha yqpal etip, jobany úılestirý barysynda týyndaǵan máselelerdi retteýge kóńil bólemiz», dedi «Kazakh Invest» AQ jobalar jónindegi jetekshisi.
D.Isabekova «Pfizer», «Roche», «AstraZeneka» qataryna kiretin álemdegi alyp úsh farmasevtıkalyq kompanııa seriktestik jóninde kelisimge qol qoıǵanyn habarlady. Keleshekte elimizdiń Ortalyq Azııadaǵy farmasevtıkalyq óndiristiń ortalyǵyna aınalýǵa umtylatynyn aıtty.
«AstraZeneka» kompanııasynyń eldegi basshysy Marııa Shıpýleva kelisimsharttyq óndiristi damytýǵa elge 7 mıllıard teńgeden astam ınvestısııa salý kózdelgenin jetkizdi.
«Biz Qazaqstanda tórt preparattyń óndirisin oqshaýlaýdy josparlap otyrmyz. Eń aldymen sozylmaly búırek aýrýyn, júrek jetkiliksizdigin, ekinshi tıpti qant dıabetin emdeýge arnalǵan dapaglıflozın ınnovasııalyq preparatyn shyǵaramyz. Bul preparat «Nobel Almaty farmasevtıkalyq fabrıkasynyń» bazasynda óndiriledi. Búginde osy alańda aýdıt júrgizildi. Qajetti jabdyqtar satyp alyndy. Jańa jumys oryndary ashyldy. 2025 jyly el naryǵyna túpnusqa preparattyń birinshi partııasyn jetkizý maqsatynda óndiristi jaqyn arada iske qosýdy josparlap otyrmyz. Odan ári josparymyzda onkologııalyq aýrýlardy emdeýge arnalǵan úsh preparat óndirisin bastaý mindeti tur. Osylaısha, bizdiń kompanııa elimizde kelisimsharttyq óndiristi damytýǵa 7 mıllıard teńgeden astam ınvestısııa salady», dedi M.Shıpýleva.
Baspasóz máslıhatyna qatysýshylar Dúnıejúzilik saýda uıymy men Zııatkerlik menshik quqyqtarynyń saýda aspektileri jónindegi kelisimdi qoldaǵan barlyq elge «Zııatkerlik menshik týraly» zańdy saqtaýdyń mańyzdylyǵy týraly túsinikteme berdi. Sebebi dál osy zııatkerlik menshik quqyǵy ınvestorlardy tartýdyń negizgi sharttarynyń biri sanalady.