Bul referendýmdaǵy ózgeristiń biri – saıası partııalardan baıqaýshy retinde qatysý úshin akkredıtasııadan ótý belgilengen. Shilde aıynda Ortalyq saılaý komıssııasy osyndaı buıryq shyǵarypty. Biz muny bilmeı qalyppyz. Al «Saılaý týraly» zań talaby boıynsha partııalardan kelgen saılaýshylar akkredıtasııadan ótpeıtin edi. Biraq referendým aldynda bul ereje qapelimde ózgertilgen. Sondyqtan osy referendýmnyń qalaı ótkenine tereń baǵa bere almaımyz. О́ıtkeni biz baıqaýshy retinde oǵan qatysa almadyq.
Menińshe daýys berý ýchaskeleri jaqsy uıymdastyrylǵan. Bizdiń ýchaskemizde BAQ-tan jáne úkimettik emes uıymdardan baıqaýshylar otyrdy. Adamdar jaqsy kóńil kúımen kelip, daýys berip jatty. Olar bul is-sharanyń mańyzyn túsingenine shúbá joq. О́ıtkeni AES salý taqyryby bir jyldyń ishinde kóp talqylandy. Ásirese, keıingi 2-3 aıda áleýmettik jelide de, buqaralyq aqparat quraldarynda da kóp jazyldy, aıtyldy. Sondyqtan halyqtyń bári budan habardar ekenine senimdimin. Olar da osy tarıhı sheshimge óz úlesin qosýǵa talpynyp, daýys berý ýchaskesine kelip, tańdaý jasap jatty.
Biz aldynda referendýmǵa saılaýshylardyń qatysý mólsheri 60 paıyzǵa deıin barady dep oılaǵanbyz. Alaıda resmı aqparatqa súıensek, 60 paıyzdan asyp ketti. Bálkim, munyń bári keıingi kezderi jappaı júrgizilgen túsindirý jumystarynyń nátıjesi shyǵar.
Men ózim de elimizdiń birqatar óńirinde bolyp, halyqpen júzdestim. Ol basqosýlarda AES qurylysyna qatysty túrli ózekti suraqtar qoıyldy. Ásirese halyqty AES-tiń qaýipsizdigi, qorshaǵan ortany qorǵaý, qurylys barysynda bolýy yqtımal jemqorlyq, oǵan kadr daıarlaý jáne tájirıbeniń joqtyǵy sekildi máseleler alańdatatynyn bildik. «Aqjol» partııasy osy máselelerge baılanysty Energetıka mınıstri Almasadam Sátqalıevti, «Qazaqatomónerkásip» basshylaryn shaqyryp, ulttyq keńestiń arnaıy úsh saǵattyq plenýmyn ótkizdik. Halyq tarapynan aıtylǵan ótkir suraqtardy biz mamandarǵa da qoıdyq. Sonda bir tańǵalǵanym, bastapqyda AES qurylysyna qarsy bolyp otyrǵan keıbir áriptesterim de jıynnyń sońynda AES salýdy biraýyzdan qoldap daýys berdi. О́ıtkeni biz onyń kerek ekenine kózimizdi jetkizdik. Sondyqtan biz referendýmdy qoldaıtyn Halyq shtaby quramyna da kirip, túsindirme jumystaryn júrgizýge tikeleı aralastyq.
Qazir elektr energııasynyń tapshylyǵy elge ınvestısııa tartýǵa, ınvestısııalyq jobalardy iske asyrýǵa, jańa tehnologııalardy engizýge kedergi bolyp otyr. Halyqpen júzdesýlerde de bastapqyda olardyń tarapynan qarsylyqty, jaısyzdyqty kórsek, barlyǵyn orny-ornymen túsindire kele AES kerek ekenine kózi jetkenin baıqadyq. Jalpy aıtqanda, biz ótkizgen kezdesýlerde adamdardyń shamamen 85 paıyzy elimizde atom elektr stansasyn salýdy qoldaıtynyn bildirdi. Iá, arasynda AES qurylysyna múldem qarsy shyqqan adamdar da tabyldy. Bul da olardyń quqyǵy. Ár azamat óz kózqarasyn bildirýge tolyq haqy bar. Referendým da sol úshin uıymdastyrylyp, júzege asty.
Azat PERÝAShEV,
Májilis depýtaty