Tamyry tereń tarıhymyzǵa úńilsek, Uly dalanyń qasıetti topyraǵynda dúnıege kelip erkindikti ańsaǵan dana halqymyz qoǵamda qalyptasqan tártipke moıynsunyp qana qoımaı, memlekettiń senimdi de adal tiregi bola bildi. Berekeli birlik arqyly halqymyz túrli synaqtan súrinbeı ótip, álemge ashyqtyq, toleranttylyq, qonaqjaılyq, basqa ult ókilderine degen syılastyq sııaqty tamasha ári qaıtalanbas qasıetterdi boıyna sińirdi.
Basqasha jaǵdaıda, biz alma-kezek oryn alǵan áskerı-saıası oqıǵalardyń, alasapyran geosaıası quıynnyń ıirimine tótep bere alýymyz ekitalaı edi. Biz myńdaǵan jyldy artqa tastap, nebir taǵdyrsheshti soqpaqtardy ótkerip, 1990 jyly 25 qazanda «Qazaq KSR-niń memlekettik egemendigi týraly» deklarasııasy qabyldanyp, Qazaq eliniń táýelsizdik alýyna jol ashyldy. Mańyzdy qujat egemendigimizdi, tilimizdi, dilimizdi, ulttyq ózegimizdi aman saqtap qalýǵa sep boldy.
Búkil Batys Eýropany qamtıtyndaı orasan zor aýmaqty ýysynda ustap, qorǵap qalýǵa tek azattyq pen ádildikke umtylǵan rýhy myqty halyq qana qaýqarly ekeni aqıqat.
Jahandyq úderister men el ishindegi qoǵamdyq damýdyń qarqyny kún saıyn údep kele jatqan keıingi kezeńde, halyqtyń qalaýymen jasalyp jatqan aýqymdy reformalardyń nátıjesinde otandastarymyz jańa saıası jaǵdaıda tirshiligin jalǵastyryp jatyr. El azamattarynyń boıynda jańa daǵdylar men qundylyqtar qalyptasyp, jurtshylyqtyń sana seziminde adaldyq pen ádilettilikti tereńdetý baǵytynda aıtarlyqtaı betburys bolyp jatqany anyq baıqalady.
Bul oraıda halqymyzdyń dástúrli dili men ulttyq bolmysynda toǵysqan Otanǵa degen sheksiz mahabbat, ar men namys, erik-jiger men qaısarlyq, batyldyq pen batyrlyq, qaharmandyq sııaqty tamasha da minsiz qasıetter damý jolymyzdy naqty aıqyndap, aldymyzdaǵy bıik maqsattarǵa qol jetkizýimizdiń basty kepili ekenin atap aıtý kerek.
Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Memlekettiń serpindi damýy kóbine onyń azamattarynyń boıyndaǵy patrıottyq sezimniń deńgeıimen tyǵyz baılanysty. Patrıotızm – kez kelgen qoǵamnyń biriktirýshi kúshi. Qaı elde patrıottyq tárbıe joǵary bolsa, sol elde saıası turaqtylyq pen ekonomıkalyq damý óristeıdi. Patrıotızmdi qoǵamdyq sananyń eń mańyzdy quramdas bóligi retinde baǵalamaý qoǵam men memlekettiń álsireýine ákep soǵady.
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan halqyna Joldaýynda «Úkimet músheleri, ákimder, depýtattar jáne barsha qoǵam ókilderi árdaıym otanshyldyq ıdeıasyna adal bolýǵa tıis. Ár is elge degen janashyrlyq nıetpen jasalýy kerek. Árbir qadamymyz elge paıdasyn tıgizýi qajet. Biz elimizdiń baılyǵyn únemdep paıdalansaq, tabandy eńbek etsek, salyq tólesek, óz ónimderimizdi satyp alatyn bolsaq, túrli jobalarǵa ınvestısııa salsaq, memleketimizdiń qýatyn arttyra túsemiz», deı kele azamattardyń sanasyna eldiktiń qasıetti qaǵıdattaryn sińirý qajettigine basty nazar aýdaryp otyr.
Qazirgi qoǵamnyń joǵary azamattyq jaýapkershiligin, rýhanı birligin nyǵaıtýdyń, «jańa qazaqstandyq patrıotızmdi» tárbıeleýdiń mańyzdy aspektilerine basymdyq berý qajet. Elimizdiń tarıhy men mádenıetin, dástúrlerin qurmetteý, tarıhty burmalaýǵa jol bermeý, memlekettik rámizderdi jáne tarıhı kıeli oryndaryn qasterleý, ujymdyq ómirdiń normalaryn, konstıtýsııa men zańdardy qatań saqtaý, adam quqyǵyn taptaýǵa úzildi-kesildi tyıym salý, áleýmettik-ekonomıkalyq, mádenı-quqyqtyq, ekologııalyq máselelerdi sheshýdegi belsendilikti arttyrý, áskerı qyzmettiń bedelin arttyrý, násildik, ulttyq, dinı tózimdilikti nyǵaıtý, halyqtar arasyndaǵy dostyq qarym-qatynasty damytý sııaqty mańyzdy máseleler nazarda bolyp, azamattardyń patrıottyq baǵdaryn kúsheıtýge baǵyttalýǵa tıis.
Prezıdent Qazaqstan halqy Assambleıasynyń XXXI sessııasynda aıtqanyndaı, «Elimizdiń árbir azamaty jurtshylyqtyń aldyna shyqqanda ulttyq múdde men qazaqstandyq patrıotızm qaǵıdattaryn basshylyqqa alýy kerek».
Bolashaqta patrıotızmniń jańa kórinisteri men formalary paıda bolýy múmkin. Degenmen eldiń tarıhy men mádenıetine, ulttyq qundylyqtarǵa degen súıispenshilik pen adaldyq sezimi ózgermeı qalýy kerek. Ár azamat patrıotızmdi qoldaý men damytý arqyly eldiń bolashaǵyna úles qosýy qajet.
«О́tkendi bilmeı, bolashaqty boljaý múmkin emes» degen halyq danalyǵy bar. Tarıh – memleket pen halyqtyń búgini men bolashaǵyn aıqyndaıtyn birden-bir mańyzdy kórsetkish. Ár halyqtyń mańdaıyna bitken taǵdyrly joly tarıhtyń tereń qoınaýynda qatpar-qatpar bolyp saırap jatady. Babalarymyz salyp bergen sara joldan adaspaı, tól tarıhymyzdy ulyqtaǵan urpaqtyń kemel keleshekke basar qadamy aıqyn, baǵyty túzý bolady.
Memleket basshysy Joldaýynda «Ylǵı da keıin qaıyrylyp, ótkenmen ómir súrýge, burynǵy júıeden nemese saıası tulǵalardan kiná izdeı berýge bolmaıdy. О́z halqyńnyń tarıhyn bilý kerek, biraq odan tek eńseńdi túsirip, ózgege ókpe artýǵa sebep izdemeý qajet. Qandaı qasiretti bolsa da, ótken oqıǵalardan, eń aldymen, taǵylym ala bilgen jón. Biz keleshekke senimmen kóz tigip, elimizdiń ósip-órkendeýi men damýyn oılaýymyz qajet», dep atap kórsetkendeı, qazirgi tańda ótkendi zerdeleý, búgingini taldaý, bolashaqqa boljam jasaý negizgi mindetteriniń biri bolyp otyr.
Baıtaq tarıhymyzdy zerdeleýmen qatar jetistikter men qaıshylyqtarǵa toly keshegi HH ǵasyrdaǵy halyqqa jappaı bilim berýdegi, joǵary bilimdi damytýdaǵy, ǵylymdy qalyptastyrýdaǵy, qazaq óneri men mádenıetin órkendetýdegi, ónerkásip, qurylys pen aýyl sharýashylyǵyn damytýdaǵy halqymyzdyń janqııarlyqpen qol jetkizgen jetistikteri, búgingi táýelsizdik kezeńiniń aıshyqty oqıǵalary keńinen dáriptelýi kerek.
Halqymyzdyń keń peıildiligi men tózimdiligi arqyly taǵdyrdyń talaıymen qıly kezeńderde elimizge qonys aýdarǵan ártúrli etnostyq toptar arasyndaǵy kelisimdi saqtap qala aldyq. Qoǵamdaǵy turaqtylyqty saqtaý bizdiń memleketimizdiń ishki saıasatynyń shetin baǵyttarynyń birine aınaldy. Uzaq ýaqyt boıy halyqtar arasyndaǵy ózara qarym-qatynastyń erekshe dástúri qalyptasty.
Bul týrasynda Memleket basshysy: «Halqymyz qashanda keń peıilimen, toleranttylyǵymen erekshelengen. Elimizdiń basty qundylyǵy – birlik pen kelisim eń aldymen, osy qasıetterdiń arqasynda saqtalyp otyr. Qazaqstanda tiline, dinine, ultyna, áleýmettik jaǵdaıyna jáne basqa da sebepterge baılanysty eshkimge eshqandaı qysym jasalmaıdy, jasalýy da múmkin emes», dep atap kórsetti.
Búgingi urpaq ózderiniń arǵy babalary ustanǵan sara joly men dástúrli dúnıetanymyn qoldaı otyryp, ulttyq qaýipsizdigimizge, sondaı-aq etnosaralyq jáne konfessııaaralyq toleranttylyqqa qaýip tóndiretin ekstremıstik, terrorıstik jalǵan dinı uıymdardyń ishkerileı enýine, múldem jol bermeýge tıis. Prezıdentimiz atap kórsetkendeı, «Biz – ozyq oıly ultpyz. Sondyqtan alysty kózdep, túrli arandatýshylyq áreketterden bıik turýymyz, parasatty el ekenimizdi tanytýymyz jáne tek zańǵa arqa súıeýimiz kerek».
Biz zań men tártip, bilim men parasat ústemdik etetin qoǵamdy qurý jolynda aıanbaı eńbek etip, óskeleń urpaqty tereń bilimdi, básekege qabiletti, mádenıetti bolýǵa tárbıeleýimiz kerek. Jańashyl da jasampaz, uıymshyl da taǵatshyl ulttyń upaıy túgel, sanasy ashyq, peıili keń eldiń keleshegi kemel bolady.
Bizdiń ádiletti, turaqty ári úılesimdi qoǵam qurý baǵytyndaǵy isterimiz, eń aldymen, el birligin saqtaı bilýimizge tikeleı baılanysty. Sondyqtan bir-birimizdi qoldap, qurmet kórsetýimizdiń mańyzy orasan zor.
Serik SYDYQOV,
Prezıdent ortalyǵy dırektorynyń orynbasary