Eńbek naryǵyndaǵy qajettilikti taldaý nátıjeleri Ertis –Baıan óńiriniń ekonomıkasyna orta kásiptik bilimi bar kadrlarǵa qajettiliktiń artyp kele jatqanyn kórsetip otyr. Aldaǵy bes jylda kásiptik-tehnıkalyq bilimi bar mamandarǵa degen suranys bilimi joǵary túlekterge degen qajettilikten 70 paıyzǵa asyp ketedi degen boljam bar.
Pavlodar oblysynda memlekettiń ekonomıkany yntalandyrý baǵytyndaǵy belsendi sharalaryna qaramastan, jeke bıznestiń jańa jumys oryndaryn qurýǵa qosqan úlesi shamamen 35 paıyzdy quraıdy. Tıisinshe, búgingi tańda jumys oryndarynyń ósimin ónimdiligi tómen salalar men memlekettik sektor qamtamasyz etip otyrǵan jaıy bar.
О́ńirlik jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynan habarlaǵandaı, turaqty jumys oryndarynyń eń kóp sany bilim salasynda – 12,6 paıyz, aýyl sharýashylyǵy, orman sharýashylyǵynda – 10,4, ónerkásipte – 8,3 paıyz.
«Jyl saıyn basqarma orta merzimdi kezeńge (6 jylǵa deıin) eńbek naryǵynyń qajettiligin qalyptastyrýǵa qatysty jumys júrgizedi. Máselen, 2024 – 2029 jyldarǵa arnalǵan tehnıkalyq, kásiptik bilimi bar bilikti kadrlarǵa qajettilik oblysta 56 420 mamandy quraıdy. Onyń ishinde ónerkásip – 17,8%, kólik jáne qoımalaý – 14,6%, qyzmet kórsetý – 11,3%, ekonomıka, býhgalterlik is – 9,7%, bilim – 9,1%, densaýlyq saqtaý – 6,9%, qurylys – 4,2%, aýyl sharýashylyǵy – 2,3%. Tujyrymdamalarǵa sáıkes 2024–2029 jyldary oblysta 143,9 myń jumys ornyn qurý josparlanǵan, onyń 70 paıyzy turaqty jumys oryndary bolady. Jyl basynan 23,3 myń jańa jumys orny quryldy, onyń 16,4 myńy – turaqty. Bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda birshama az», deıdi óńirlik jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń basshysy Almıra Dısıýpova.
Aımaqta jumys kúshiniń sany azaıǵany da baıqalady. Keıingi bes jylda ol 1,3%-ǵa tómendegen. Jalpy, eńbek naryǵyndaǵy jaǵdaı turaqty, jumyssyzdyq deńgeıi 4,8%-dy quraıdy.
Bıyl kásipkerlikti qoldaý maqsatynda halyqtyń áleýmettik osal toptaryna 644,6 mln teńge somasyna 442 grant berilgen. Granttar halyqtyń áleýmettik osal sanattaryna, bastapqy bıznesti iske asyrýdy josparlap otyrǵan qatysýshylarǵa óteýsiz, qaıtarymsyz negizde taratyldy. Atap aıtqanda, ataýly áleýmettik kómek alýshylar, kópbalaly otbasylar, asyraýshysynan aıyrylý jaǵdaıy boıynsha áleýmettik tólem alýshylar, múgedek balany tárbıelep otyrǵandar, eńbekke qarsy kórsetilimderi joq múgedektigi bar adamdar ıe boldy.
Máselen, kópbalaly ananyń biri Tereńkól aýylynda «Montessorı» ádisin qoldana otyryp, logopedııalyq kabınet ashýǵa tehnologııalyq jabdyqtar satyp aldy. Búginde oǵan 13 bala kelip júr. Sondaı-aq Kemeńger aýylynda «Dýet» sulýlyq salony ashyldy. Salonda qas, tyrnaq stılısi, makııaj sýretshisi jumys isteıdi.
Atap óterligi, erikti túrde qonys aýdarý baǵdarlamasy sheńberinde bıyl Pavlodar oblysyna qandastar men ishki qonys aýdarýshylardy qabyldaýǵa 3505 adamǵa kvota bekitilgen. Onyń ishinde qandastar – 1252 adam, jumys kúshi artyq óńirlerden – 2253 adam. О́ńirlik kvotaǵa qazirdiń ózinde 2648 adam (591) otbasy qosyldy. Kóship kelgenderdiń ishinde 1270 adam jumysqa qabiletti jasta. Olardyń 800-ge jýyǵy eńbek oryndaryna ornalasqan. Taǵy 54 adam jeke kásippen aınalyssa, 3 adam qaıtarymsyz grantqa ıe bolǵan.
«Kelgen azamattardyń ishinde jalpy praktıka dárigerleri, epıdemıolog, hırýrg mamandary bar. Aýyldyq jerlerde qonys aýdarýshylardyń kópshiligi jergilikti sharýa qojalyqtaryna mehanızator, traktorshy, júrgizýshi, túrli apparattardyń operatory, t.b. mamandyqtarǵa jumysqa ornalastyryldy. Ishki qonys aýdarýshylardyń basym bóligi Túrkistan, Jetisý, Almaty oblystarynan kelip jatyr. Buǵan qosa 943 adamǵa qandas mártebesi berildi. Kóship kelgenderdiń kóbi – bilim, medısına, aýyl sharýashylyǵy, qyzmet kórsetý salasyndaǵy mamandar», deıdi A.Dısıýpova.
Jaýapty mekemeler keıingi eki jylda aımaǵymyzǵa qonys aýdarǵandardyń áleýmettik kelisimshart talaptaryn saqtaýyna qatysty monıtorıng júrgizgen. Onyń aıasynda Aqqýly, Jelezın, Aqtoǵaı, Ertis, Sharbaqty aýdandarynda 298 adamnyń qonystaný óńirinen óz betinshe shyǵyp ketkeni anyqtalǵan. Sondaı-aq 157 adamǵa tólengen qarajatty qaıtarý týraly habarlamalar jiberilgen.
Erikti túrde qonys aýdarý baǵdarlamasyndaǵy ekonomıkalyq utqyrlyq sertıfıkatyn berýge ózgerister men tolyqtyrýlar engizilip jatyr. Sertıfıkat alýǵa ótinish kelip túskennen keıin jergilikti mansap ortalyǵynyń mamandary satyp alynatyn baspana qujattary men málimetterdi muqııat, tolyq tekserý maqsatynda nysannyń ornalasqan jerine baratyn bolady.
Pavlodar oblysy