Daqyl ónimdiligin arttyratyn tásil

Aýylsharýashylyq daqyldarynyń ónim­diligin arttyratyn tıimdi joldyń biri – ósimdikti hımııalyq jolmen qorǵaý. Onyń basty sebebi –  hımııalyq zatty qoldaný kólemi men aýylsharýashylyq daqyldary ónimdiliginiń artýy arasyndaǵy baılanys. Iаǵnı hımııalyq zatty qoldaný artqan saıyn, ónim alý kólemi de eselenedi.

Q.Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnı­kalyq zertteý ýnıversıtetiniń ǵalymdary jergilikti jáne arzan shıkizatty paıdalana otyryp, aýylsharýashylyq daqyldaryn bıologııalyq qorǵaýǵa jáne ónimdiligin arttyrýǵa arnalǵan gýmın negizindegi otandyq ónim shyǵardy. Ony  Alakól ken ornyndaǵy qońyr kómir men qus fabrıkalaryndaǵy qus sańǵyryǵynan sıntezdep alǵan.

«Gýmındik zat quramynda ósý stımýlıatory jáne mıkrotyńaıtqysh retinde ósimdikterge keshendi áser etetin gýmın qyshqyly men fýlvo qyshqyly kóp mól­sherde kezdesedi. Sonymen qatar atalǵan zat topyraqtyń qurylymyn, býferlik jáne ıon almasý qasıetterin de jaqsartady. Gýmın topyraqtaǵy lastaýshy zattardy sińirip, olardyń ósimdik boıyna ótýine jol bermeıtin qorǵanys qyzmetin atqarady. Gýmın qyshqylyn qoldaný – ósimdiktiń tynys alý úrdisi, fotosıntez, sý almasý qarqynyn arttyryp, hlorofıll men askorbın qyshqyly konsentrasııasynyń joǵarylaýyna yqpal etedi. Zertteý nátı­jesinde Alakól kómir ken ornynan alynǵan gýmın shyǵymy joǵary ekeni anyqtalyp, kómirdi aldyn ala óńdeýde tuz qyshqyly tıimdi ekeni belgili boldy», deıdi atalǵan joǵary oqý ornynyń jetekshi ǵylymı qyzmetkeri, tehnıka ǵylymdarynyń kandıdaty Sana Qabdrahmanova.

Zerthanalyq jaǵdaıda anyqtalǵan gýmın qyshqylynyń soıanyń ónýi men ósýine áseri joǵary bolyp, soıa tuqymynyń ónim­di­ligi 70 paıyzǵa artqan. Sondaı-aq aldyń­ǵy júrgizilgen zertteý nátıjeleri gýmın qyshqylyn qoldaný nátıjesinde aýyl ­sha­­­rýashylyǵy daqyldarynyń ónimdiligi ­or­ta esep­pen 30-90 paıyzǵa artatynyn anyq­­ta­­ǵan. Endigi kezekte ǵalymdardyń aldyn­da alyn­ǵan gýmın ónimin dalalyq jaǵdaı­da zert­teý jumysy tur.