Innovasııalyq mamandyqqa basymdyq berý – zaman talaby

Endi tehnıkalyq jáne kásiptik bilim (TjKB) júıesin reformalaý boıynsha elimizdegi jumysshy kadrlardy daıar­laý júıesinde qalyptasqan úrdisti túbegeıli qaıta qaraý múmkindigi týyp otyr. Tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý oqý oryndarynda sapaly bilim men sanaly tárbıe berý órkenıetti el­derdiń mańyzdy máselesi sanalady. Iаǵnı jumysshy mamandaryn daıarlaý – san baǵytty qamtıtyn asa jaýapty sala.

Osy turǵyda elimizdegi kolledjder joǵary oqý oryndary men negizgi jáne orta bilim berý uıymdarymen tyǵyz baılanysyp, osy úsh býyn arasyndaǵy yntymaqtastyqty basty strategııalyq baǵyt dep qabyldaýy qajet. Dálirek aıtqanda, bilim alýshynyń mansabyn odan ári damytyp, úgit-nasıhat jumystary men paıdaly keńes berýdiń ortaq úlgisin jasap, ony bilim berý júıesine engizý, tıimdi jolǵa qoıý negizgi nysanamyzǵa aınalmaq. Osy maqsatta joǵaryda aıtqan úsh býyn, ıaǵnı bilim salasynyń ortaq ári biregeı júıesine bet burýy kerek.

Kelesi nazar aýdaratyn másele: aımaq­tardaǵy kolledjder óz maman­dyqtary bo­ıynsha úgit-nasıhat ortalyqtaryn qurý. Bul jumysqa jańasha serpin beredi. Memleket basshysynyń óz Joldaýynda «Kásiptik bilim berý reformasy ekono­mıkanyń ósýin qamtamasyz etý jáne onyń ınves­tısııalyq áleýeti turǵysynan óte ma­ńyzdy bolyp otyr», degeni de osy máse­leniń ózektiligin bildiredi.

Memleket basshysy jarııalaǵan «Ju­mysshy mamandyqtar jylynda­ǵy» taǵy bir ıgi bastama – ol aımaqta­ǵy teh­nı­ka­­lyq jáne kásiptik bilim berý oshaq­ta­ry­­nyń ınnovasııalyq jáne ren­tabeldi ma­mandyqtar ashýynda.

Jýyrda Úkimet otyrysynda Oqý-aǵartý mınıstrligine salalyq mınıstr­liktermen birlesip, tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berýdi reformalaý jónin­degi keshendi jos­par ázirleý tapsyryldy. Búgingi kolledj­der bul maqsatty oryndaý úshin memleket tarapynan birneshe shartty iske asyrý qajet. Máselen:

– Jan basyna shaqqandaǵy árbir ­stý­­­dentke bólinetin qarajatty keminde eki-úsh­ ese kóbeıtý;

– Aımaqtaǵy nemese aýyldaǵy kol­ledj­derdiń kásibı bilim berý bazasyn nyǵaıta otyryp, bilim úrdisi jaqsy jolǵa qoıylǵan kolledjderdi sol óńirdiń negizgi tireýish ortalyǵyna aınaldyrý. Oǵan basqa da oqý oryndaryn tartyp, jan-jaqty sapasyn arttyrý;

– Kolledjderde jańa mamandyqtar ashýdaǵy lısenzııalardy ıemdený múm­kin­digin barynsha jeńildetý;

– Astana nemese Almaty qalasynda «World Skills» akademııasyn qurý;

– Tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý uıymdaryn úzdik támamdaǵan tú­lek­terge memlekettik qyzmetke ornala­sýyn ońtaılandyryp, jeńildetý;

– Profıldi joǵary oqý oryndary kolledjder­di óz qamqorlyǵyna ala otyryp, ádistemelik baǵyt­ ­boıynsha ynty­maqtastyǵyn arttyrý;

– Tehnıkalyq-kásiptik bilim berý uıymdary stýdentter men pedagogterge arnalǵan ózara akademııalyq utqyrlyq engizý;

– Pedagogterdi álemdik deńgeıdegi úzdik kolledjderden taǵylymdamadan ótýdi uıym­dastyrý;

– Sheteldik úzdik menedjer jáne oqy­týshylarymen tájirıbe almasý;

– Tehnıkalyq kolledjder bazasynda arnaıy áskerı kafedra men zapastaǵy serjanttar daıarlaıtyn áskerı orta­lyq ashý;

– Tehnıkalyq kolledjder nysanynda jasandy ıntellekt ortalyǵyn qurý.

Mine, Prezıdent Joldaýynan osyndaı parasatty oı túıdik. Bul ju­mys­shy mamandyq ıeleriniń bilim-bilik­tigin art­tyrýdaǵy tyń ıdeıa, ıgi basta­maǵa alǵy-shart retinde yqpal eteri anyq.

Dınar NО́KETAEVA,

Senatorlar keńesiniń múshesi,

pedagogıka ǵylymdarynyń kandıdaty