Búgingi kúni elimizde zań men tártipti berik ustaný asa qajet. Biz qazir búliný men turaqtylyqtyń arasyn azamattardyń zańǵa degen qurmeti aıqyndaıtyn qarqyndy damý kezeńinde ómir súrip jatyrmyz. Sondyqtan árbir jan zańdy berik ustaýǵa tıis.
Shynynda, zań erejeleri adamdy shekteýge emes, qorǵaýǵa qyzmet etýi kerek. Árbir buzylǵan zań – memlekettik ınstıtýttarǵa kórsetilgen qoqan-loqydan bólek, azamattardyń ary men namysyn aıaqqa taptaýmen teń ekenin umytpaǵanymyz jón. Osyny anyq túsiný qoǵamdaǵy ózara qurmettiń ózegin qalyptastyrady. Al árbir azamat zań erejelerin qurmettegen saıyn kórshisine, áriptesine, aınalasyn qorshaǵan adamdarǵa degen yqylas-peıilin pash ete túsedi. Mysaly, kólik júrgizý erejesin berik ustaný arqyly ózimizdi ǵana emes, kúre joldyń boıyndaǵy kóptegen adamnyń ómirin saqtap qalamyz. Kez kelgen mólsherde berilgen paradan bas tartý arqyly damýǵa tikeleı yqpal etetin memlekettik júıeniń adaldyǵyna qoldaý kórsetemiz.
Zań ústem bolmaı ádildik ornamaıdy. Ony tipti qoǵamdy biriktirip ustap turǵan ustyn retinde túsindirýge bolady. Azamattary zańǵa senýden qalyp, erejeleri oryndalmaı jatqan eldiń qurdymǵa ketýi ońaı. Ondaı eldi kirpishi birtindep mújile bastaǵan úıge uqsatý kerek. Bul qoǵamǵa da qatysty teńeý. Bizdiń árqaısysymyz «eshteńe etpeıdi» degen oımen zań buza bersek, ádildiktiń ózegin shiritemiz. Sondaı-aq zańdy berik ustaný ulttyq qaýipsizdikke tikeleı yqpal etedi. Eger balalaryńyz quqyǵy qorǵalatyn damyǵan memlekette ómir súrgenin qalasańyz, ózińizden bastańyz. Buǵan deıin tarıhı talaı qıyn kezeńnen ótken elimizdiń keleshegi qandaı bolatyny bizge tikeleı baılanysty.
Elimizdiń quqyq qorǵaýshylary kúndelikti zań erejeleriniń buzylýynan týyndaǵan saldarǵa kýá. Tipti erejelerdi buzýdan, nemquraıdylyqtan nemese paraqorlyqtan kóptegen adamnyń ómiri qurdymǵa ketip jatqanyn kórip otyr. Osy turǵyda árbir azamattyń jasaǵan durys qadamy taǵdyrlardy túzeýge septigin tıgizedi.
Ol úshin árkim óziniń quqyqtary men mindetterin aıshyqtaǵan Konstıtýsııany oqyp, zańdy jetik meńgerýge tıis. Sol arqyly ózgelerge úlgi bolyp, eshkim joq jerdiń ózinde zańdy berik ustanady. Qoǵamdaǵy zań buzýshylyqty jasyrmaı aıtyp, ashyqtyqty, jarııalylyqty talap etetin qoǵamdyq bastamalarǵa belsendi qatysady. Mine, osyndaı negizgi eki-úsh baǵyttyń ózi adamnyń qandaı ekenin anyq kórsetedi.
О́zgelerdiń laýazymyna, dinı ne jaratylys týraly ustanymyna qaramastan, qurmet bildirý zań men tártiptiń berik ornaǵanynyń belgisi. Ony qalyptastyrýǵa árkimniń qosar úlesi bar. Kerek deseńiz, kúndelikti tártipti ustanýdyń ózi zańnyń berik ornaýyna yqpal etedi. Onyń tuǵyryn bekitý arqyly árbir adamnyń baqytty ómir súrýine qolaıly qoǵam qalyptastyramyz.
Elimiz búginde qýatty, quqyqtyq memleket qurýdyń dańǵyl jolyna tústi. Bul jol ońaı emes. Ony árbir azamattyń sanaly jasaǵan qadamymen basyp óte alamyz. Sondyqtan quqyq qorǵaýshy retinde aıtarym – zańdy berik ustanyp jasalǵan qadam bolashaǵymyzdy jarqyn, keleshegimizdi kemel ete túsedi.
Vıktor TEN,
Taldyqorǵan qalalyq quqyq qorǵaý ortalyǵynyń basshysy