Oqyrmandar qolyna ólketanýshy Qýanysh Ormanovtyń «El men jer jáne tulǵalar tarıhy» atty kitaby tıdi. Osy kitaptyń alǵashqy betterin paraqtaǵanda-aq, basqany bylaı qoıǵanda, qostanaılyq oqyrman «Qostanaı-Torǵaı ólkesinde meteorıttiń túsýinen paıda bolǵan kóldiń bar ekenin, qaıyńnyń esh jerde joq «tabantal» degen túriniń, bıiktigi 35-40 metrge, dińi 1,5 metrge jetetin balqaraǵaıdyń ósetinin, kóshpeli qumdar, Torǵaı dalasyndaǵy kosmostan túsirilgen sýretter sekildi tabıǵat tamashalary men tylsymdaryn qalaı bilmegenmin?» dep tańǵalary anyq.
Kitap ólkeniń tabıǵatymen shektelmeıdi. Bizdiń dáýirimizge deıingi jáne jańa dáýirden búginge deıingi tarıhta osy óńirdiń mol úlesi jóninde naqty derekterdi alǵa tartady. Álemge áıgili arǵy-bergi tarıhshy ǵalymdardyń eńbekterine súıene otyryp, Torǵaı dalasy men Tobyl óńiriniń Nuq paıǵambardyń Iafes degen ulynan taraıtyn urpaqtarynyń mekenine aınalǵanyn jazady. Qostanaı qalasy túbinen tabylǵan «Tobyl oıshyly» atalyp ketken tas músin áli qupııasyn asha qoıǵan joq. Kitap oqyrmanyn osyndaı qyzyqty tanymdyq derektermen jetelep otyrady.
Avtor oqyrmandarǵa Qostanaı-Torǵaı óńirinen shyǵyp, elge tutqa bolǵan tulǵalar men búgingi urpaq esimderin estise de tereń bilmeıtin, tipti, aty-jóni osy kezge deıin eskerýsiz qalǵan týǵan jer túlekteri týraly da baıandaıdy.
– Týǵan eldiń, týǵan jerdiń tarıhy meni jas kezimnen qyzyqtyrdy. Bala kezimde ózim ósken Jitiǵara, Qamysty aýdandarynyń oı-qyryn, keıingi jyldary Torǵaı óńirin jaıaý araladym. Keremet dúnıeler Joǵary Tobyl sý qoımasynyń astynda qaldy, – dep kitap avtory tusaýkeser jıynda kóptegen qyzyqty mysaldar keltirdi. Kitaptyń ǵylymı jaǵyna tarıhshy-jazýshy Qoıshyǵara Salǵarın jetekshilik etti. Osy týyndynyń tusaýkeserin uıymdastyrǵan oblystyq ishki saıasat basqarmasynyń basshysy J.Maqanov aldaǵy ýaqytta bul eńbek oblystaǵy mektepter men kitaphanalarǵa taratylatynyn aıtty.
Názıra JÁRIMBETOVA,
«Egemen Qazaqstan».
QOSTANAI.