«Jumysshy mamandyqtary jylyna» oraı Shymkentte «Eńbek adamy – eldiń baılyǵy» atty bos jumys oryndary jármeńkesi uıymdastyryldy. Is-sharaǵa óńirdegi kásiporyndar men mekemelerdiń ókilderi qatysyp, ózderine qajetti mamandyqtar boıynsha bos jumys oryndaryn usyndy.
Qala ákiminiń orynbasary Sársen Quranbek jergilikti atqarýshy bılik tarapynan jumysshy mamandyqtaryn qoldaýǵa baǵyttalǵan is-sharalar týraly keńinen áńgimelep berdi. «Jumysshy mamandyqtary jylyna» baılanysty keshendi jumystar atqarylady. Úkimet bekitken arnaıy josparǵa sáıkes óńirlik jospar ázirlendi. Sonyń negizinde qaladaǵy 40 arnaýly oqý oryndarymen, óndiris oshaqtarymen tyǵyz baılanys ornatyldy. Búgingi jármeńkede ýaqytsha, turaqty jumys oryndary boıynsha jumys berýshiler 2,5 myńǵa jýyq ózderine qajetti mamandyqtardy usynbaq. Is-sharaǵa joǵary synyp oqýshylary men ýnıversıtet stýdentterin arnaıy qatystyryp otyrmyz. Mundaı jármeńke shaharda toqsan saıyn uıymdastyrylatyn bolady», dedi S.Quranbek.
Qala ákimdigi bıyl 40 tehnıkalyq, arnaýly kolledjderge 11 500 grant bólip otyr. Onyń 6 myńy respýblıkalyq, 5,5 myńy jergilikti bıýdjet esebinen qarastyrylǵan. Granttyń 80-85%-y jumysshy mamandyqtarǵa berilmek. Qala ákimdigi óndiris oryndarymen áriptestik baılanys ornatyp, ondaǵy mamandar kolledjderde stýdentterge tálimgerlik sabaqtar berip, mektepterde oqýshylarmen mamandyq tańdaýǵa qatysty arnaıy kezdesýler ótkizýdi josparlap otyr.
Shymkent qalalyq jumyspen qamtý jáne áleýmettik qorǵaý basqarmasynyń basshysy Janat О́tebaevanyń aıtýynsha, turaqty jumys taba almaǵan azamattar ýaqytsha jumyspen qamtylý arqyly sol mekemeniń tynys-tirshiligimen tanysady. Eger qyzmetinde belsendilik tanytyp jatsa, sol jerde maman bolyp qalýyna múmkindik bar. Ýaqytsha jumyspen qamtý sharasynyń merzimi bitken kúnniń ózinde azamat tájirıbe jınap qalady.
Basqarma basshysynyń málimdeýinshe, búginde qalada 12 myń azamat osy mekemede jumyssyz retinde tirkeýde tur. О́tken jyly jumyssyzdyq deńgeıi 4,8% boldy. 2024 jyly jastar arasyndaǵy jumyssyzdyq deńgeıin 3,7% mejeden asyrmaý mindeti qoıylǵan bolatyn. Alaıda ótken jyly jastardyń jumyssyzdyq deńgeıi shaharda 3,1% kórsetip, basqarma jyldy jaqsy nátıjemen qorytyndylady. Sıfrlyq múmkindiktiń arqasynda qazir azamattar tek Shymkentte ǵana emes, elimizdiń barlyq óńirinen bos jumys oryndaryn izdep taba alady. Ol úshin arnaıy ázirlengen platforma – «Enbek.kz» portalyna kirse jetkilikti. Qysqasy, adamnyń jumysqa turýy kóp jaǵdaıda tikeleı ózine baılanysty. Kez kelgen azamat bilim alyp, kásibı shyńdalsa ondaılarǵa árdaıym jumys tabylady. Memleket te jan-jaqty qoldaýlar qarastyrǵan. Máselen, óz mamandyǵyna saı jumys tabylmaı jatsa, úsh aılyq kýrs oqyp, qosymsha mamandyq ıgerýine bolady. Konkýrsqa qatysyp, 400 AEK kóleminde qaıtarymsyz grant utyp ala alady. Qarajatty keıin jeke kásibin damytýǵa jumsaıdy. Eshqandaı járdem bolmaı jatsa, jaǵdaıy joq kisilerge ataýly áleýmettik kómek taǵaıyndalady.
«Qazir kóp azamat, ásirese jastar jumysty tańdap, talǵap isteıdi. Iаǵnı bir orynda turaqtamaı basqa jumysqa aýysyp kete beredi. Onyń birden-bir sebebi – jalaqynyń tómendigi. Degenmen tek aqshany basty maqsat etip qoıýǵa da bolmaıdy. Adam aldymen tańdaǵan mamandyǵyn ıgerip, sonyń kásibı sheberi bolýǵa umtylǵan jón. «Daraq bir jerden kógeredi» degen mátel bar. О́z basym osy deńgeıge jetkenge deıin qarapaıym qyzmetker bolyp jumys istedim. Jastar aldymen tájirıbe jınaý, biliktiligin arttyrý, naǵyz maıtalman maman bolý jaǵyn kóbirek oılaǵany maqul», dedi J.О́tebaeva.
Jolaýshy tasymaly qyzmetimen aınalysatyn TTK kompanııasynyń ókili Ábdibek Úkibaev jármeńkege óndiristik salada jumys isteıtin agregatshy, avtoslesar, motorıst sekildi mamandar izdep kelgenin aıtady. Kompanııada avtobýstarǵa servıstik qyzmet kórsetetin mamandardyń aılyǵy óte joǵary. Qytaıdan keletin jolaýshy tasymaldaıtyn kólikterdiń qozǵaltqyshy kúrdeli ári ishinde elektronıkalyq quraldar kóp bolǵandyqtan, qyzmetkerlerin sol elge aparyp, arnaıy kýrstarda oqytyp qaıtqan.
Shaharda joǵary aılyq tóleıtin mekemeler barshylyq. Tájirıbesi myqty mamandar jumys izdese ondaı bilikti jandarǵa qashanda bos jumys oryndary tabylady. Tehnıkalyq kolledjdi bitirip dánekerleýshi bolyp istep jatqan keıbir mamandar búginde 500 myń teńgeniń ústinde aılyq alyp otyr. Tájirıbeniń ýaqyt óte kele tolysatynyn eskersek, jańadan jumysqa ornalasqan mamandarǵa shydamdylyq pen yjdaǵattylyq, eńbek pen izdenis kerek.
Jumystyń turaqty bolýy tek eńbekkerge ǵana emes, jumys berýshiniń ózine de baılanysty. Eger kásiporyn basshysy eńbek zańnamasyn saqtamasa, ondaı jerge jumysshy turaqtamaıtyny anyq. Jeke jumys berýshiler tarapynan qol astyndaǵy jumyskerlerge qatysty zań talaptaryn óreskel buzatyn jaǵdaılardyń jıi bolyp turatyny jasyryn emes. Sondyqtan «Jumysshy mamandyqtary jyly» aıasynda qarapaıym eńbekkerlerdiń quqyǵyn qorǵaý máselesine de erekshe mán berilse ıgi.
ShYMKENT