Semeı – Alashtyń altyn besigi. Osy bir qasıetti topyraqta talaı alyptar dúnıege kelip, azattyqtyń alaýyn jaqty, Alash týyn tikti. Sol uly murattyń bastaýy bolǵan bilim ordasy – búgingi M.Áýezov atyndaǵy pedagogıkalyq kolledj. Bul shańyraq tek ustaz daıarlaıtyn qarapaıym oqý orny ǵana emes, qazaq rýhanııaty men ǵylymynyń qaınar bulaǵyna aınalǵan qasıetti bilim oshaǵy.
Kúni keshe Oqý-aǵartý mınıstrliginiń uıymdastyrýymen «100 jyl jáne odan da kóp tarıhy bar bilim berý uıymdary» taqyrybynda mınıstr Ǵanı Beısembaev mektepter men kolledj basshylary jáne ujymdarymen kezdesti. Atalǵan aıtýly sharaǵa Alashtyń tuńǵysh bilim ordasy – M.Áýezov atyndaǵy pedagogıkalyq kolledjiniń ujymy men stýdentteri de qatysty.
«El tarıhyndaǵy 100 jyldan astam ýaqyt jumys jasap kele jatqan bilim berý mekemeleriniń ótken tarıhyn zerdelep, búgingi tynys-tirshiligimen tanysý – buryn-sońdy mınıstrlik tarapynan bolmaǵan bastama. Mınıstrliktiń bul mańyzdy bastamasyna ujym atynan alǵys bildiremiz. M.Áýezov atyndaǵy pedagogıkalyq kolledji – elimizdegi kásibı maman daıarlaıtyn tuńǵysh oqý orny. Bilim oshaǵynyń qurylýy jáne qalyptasýy elimizdiń tarıhyndaǵy shıelenisken, kúresti kezeńimen tyǵyz baılanysty», dedi Muhtar Áýezov atyndaǵy pedagogıkalyq kolledjdiń dırektory, Shaǵangúl Janaeva.
Rasynda bul oqý ornynyń tarıhy tereńde. 1903 jyly ashylǵan Semeı muǵalimder semınarııasy Batys Sibir oqý okrýgindegi halyq mektepterin muǵalimdermen qamtamasyz etti. Semınarııa 1920 jyly Halyqqa bilim berý ınstıtýty, 1922 jyly pedagogıkalyq tehnıkým, 1937 jyly pedagogıkalyq ýchılıshe, 1992 jyly pedagogıkalyq kolledji syndy qurylymdyq kezeńderdi basynan ótkerdi. Alash qaıratkerleriniń, ulttyq bilim men ǵylymnyń irgetasyn qalaǵan oqý ornynda ár jyldary bilim alǵandyǵy, oqytýshylyq qyzmet atqarǵandyǵy jalǵyz oqý ornynyń ǵana emes, tutas elimizdiń ıgiligi bolady desek artyq aıtqandyq emes.
«Bul oqý orny – El táýelsizdigi tarıhynda kúreskerlik Rýhymen, tulǵaly túlekterimen aıryqsha daralanatyn bilim ordasy. Oqý ornynda alash qaıratkerleri, semınarııa túlegi – Ábikeı Sátbaev, Halel Ǵabbasov, Álimhan Ermekov, pedtehnıkým oqytýshysy, qazaq ádebıetiniń klassıgi Muhtar Áýezov, Mánnan Turǵanbaev, Seıitbattal Mustafın, Ǵalıaqpar Tórebaev, Taıyr Jomartbaev oqytýshylyq qyzmet atqarǵan», deıdi Shaǵangúl Aldamjarqyzy.
Kolledjdiń dırektorynyń aıtýynsha, Alash qozǵalysynyń kórnekti qaıratkerleri, semınarııa túlekteri Qurmanbaı Muzdybaev, Barlybaev Ahmetolla, Nurkın Táýekel, Hasenov Ábish, aǵartýshy-pedagog aǵaıyndy Bıahmet, Janahmet Sársenevter, Imamaǵzam Álimbekov, Rahymbaı Sapaqov, Mustafa Shantın, Ábdikárim Dúısebaev, Bekenaev Qasymhan, qazaq ádebıetiniń klassıgi Júsipbek Aımaýytov, Qazaqstan ǵylym akademııasynyń negizin qalaýshy, akademık Qanysh Sátbaev, «Alashtyń tuńǵysh qurbany» degen atpen tarıhta qalǵan, Alash mılısııasynyń komandıri Qazy Nurmuhamedov, Seısembaev Ahmetbek, ulttyq arheologııa ǵylymynyń negizin salýshy, akademık Álkeı Marǵulan, aǵartýshy-pedagog, Raqymjan Jamanqulov, Musataı Aqynjanov, aqyn Ahat Qudaıberdıev, Ǵaısa Sarmýrzın, pedagog ǵalymdar: Muratbek Bójeev, Jumat Dosqaraev, saıası qýǵyn-súrgin qurbany Turlyhan Qasenuly, ulttyq kıno óneriniń negizin qalaýshy Sháken Aımanov, tuńǵysh qazaq generaly, Qazaq KSR Ishki ister mınıstri Shyraqbek Qabylbaev, Qazaq KSR-nyń Oqý mınıstri, pedagogıka ǵylymdarynyń doktory Ábdihamıt Sembaev, Keńes Odaǵynyń Batyrlary: V.Býntovskıh, V.Shýlıatıkov, Sosıalıstik Eńbek Erleri: Jaqııa Shaıjúnisov, M.A.Nosova, D.M.Parıı, Halyq jazýshysy Ázilhan Nurshaıyqov, áıgili kompozıtor Beken Jamaqaev taǵy basqa ult zııalylary men qoǵam qaıratkerleri osy oqý ornynda bilim alyp, el mádenıeti men tarıhyna zor úles qosty.
Tere bersek, bul oqý ornynyń tarıhy bir ýnıversıtettiń shejiresinen de tereń deýge bolady. Máselen, oqý ornynyń 110, 115, 120 jyldyq mereıtoılarynda ǵasyrlyq tarıhy zerdelenip, «Alashtyń tuńǵysh bilim ordasy» atty 3 tomdyq tarıhı-tanymdyq kitaby jaryq kóripti. Kolledj tarıhyn zertteý barysynda Qazaqstan Ortalyq memlekettik arhıvi, Reseıdiń Omby, Tomsk arhıvterinen mol derek tabylyp, júıelengen.
«Qazir Kolledjde 75 pedagog jumys isteıdi, olardyń 36%-y, ıaǵnı 27 oqytýshyn ǵylym kandıdaty, magıstr degen ǵylymı-akademııalyq dárejesi bar. Al 28 oqytýshynyń joǵary pedagogıkalyq quzyretin kórsetetin pedagog-sheber, pedagog-zertteýshi, pedagog-sarapshy degen laýazymy bar. Buǵan oqytýshylardyń kóbirespýblıkalyq konkýrstardyń jeńimpazy. Bul kolledjdiń oqytýshylar quramy kásibı áleýetiniń joǵary ekenin kórsetedi. Oqý ornynda 1 500-ǵa jýyq stýdent bilim alady. Sońǵy 3 jylǵy kórsetkish boıynsha túlekterdiń jumysqa ornalasýy 90%-dan joǵary», deıdi koldedj qyzmetkerleri.
Búginde bul oqý ornynyń abyroıyn asqaqtatyp turǵan stýdentterde jeterlik eken. Máselen, WorldSkills Kazakhstan respýblıkalyq chempıonatynyń jeńimpazdary A.Jaqsybaeva, A.Keneshanova, elimizdegi kolledjderiniń «úzdik 10 stýdent» qataryna kirgen Sh.Baımýlaev, E.Beısembaeva jáne basqa jeńis tuǵyrynan kórinip júrgen sportshy jastardy maqtanyshpen aıtýǵa bolady.
2022 jyly 30 qyrkúıekte Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Abaı oblysyna kelgen saparynda kolledjge arnaıy at basyn burǵan edi. Oqý ornynyń aıtýly tarıhymen tanysyp, bolashaq pedagog mamandardy daıarlaý úrdisine joǵary baǵa bergeni áli esimizde. Uly jazýshy M.Áýezovtiń atyndaǵy pedagogıkalyq kolledj búginde elimizdiń aǵartýshylyq salasyndaǵy tarıhı jolyn jalǵap kele jatqan biregeı oqý orny ekenin kórsetip keledi.
ABAI OBLYSY