«Júrgizilgen sot reformasynyń ózekti máseleleri» atty dóńgelek ústel barysynda Joǵarǵy Sot Tóraǵasy Aslambek Merǵalıev 2022 jyly azamattyq ister boıynsha aýmaqtan tys sottylyqty engizilgeni týraly habardar etti, dep jazady Egemen.kz.
Osylaısha, taraptar osy rásimge kelisse, talap qoıýlar daýdyń aýmaqtyq ereksheligine silteme jasamaı, respýblıkanyń barlyq sottary arasynda avtomatty túrde kezdeısoq bólinedi.
Joǵarǵy Sot Tóraǵasynyń aıtýynsha, bul mekeme 2025 jyldyń 1 naýryzynan bastap ákimshilik ister boıynsha, biraq qazirdiń ózinde jaýapker - memlekettik organ qaraǵanda bastapqyda álsiz bolǵan talapker qoıýshynyń tańdaýy boıynsha jumys isteı bastady. Bul sybaılas jemqorlyq táýekelderin, jergilikti sottyń ádildigine kúmándanýdy joıady, sot tóreligine degen senimniń artýyna yqpal etedi.
Qazirgi ýaqytta Parlamentte ákimshilik ádilet aıasyn keńeıtýge, «memlekettik arbıtrajdy» engizýge jáne basqa da birqatar bastamalarǵa baǵyttalǵan zań jobalary bar.
Eske sala ketsek, sot reformasyn talqylaýǵa Joǵarǵy Sot sýdıalary, Májilis depýtattary, Sot ákimshiliginiń qyzmetkerleri, Sýdıalar odaǵy, memlekettik organdar, Parlamentarızm ınstıtýtynyń ókilderi, advokattar men zań konsýltanttary qatysty.
Zań ústemdigin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan
Joǵarǵy Sot, Parlament Májilisiniń Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıteti jáne Sot ákimshiligi «Júrgizilgen sot reformasynyń ózekti máseleleri» atty dóńgelek ústel ótkizdi.
Onyń jumysqa Joǵarǵy Sottyń sýdıalary, Májilis depýtattary, Sot ákimshiliginiń qyzmetkerleri, Sýdıalar odaǵy, memlekettik organdar, Parlamentarızm ınstıtýtynyń ókilderi, advokattar men zań konsýltanttary qatysty.
Otyrystyń basynda Komıtet tóraǵasy Snejanna Imasheva ádil sot tóreligine umtylǵan azamattar úshin sot júıesindegi reformalardyń mańyzdylyǵyna toqtalyp, Qazaqstannyń sot tóreligi júıesin halyqaralyq standarttarǵa sáıkestendirýge baǵyttalǵan jańa tásilderdi ázirleý qajettigin atap ótti.
Joǵarǵy Sot Tóraǵasy Aslambek Merǵalıev mundaı turaqty kezdesýlerdiń tıimdiligin, sonyń arqasynda, máselen, qoǵamnyń basty ótinishteriniń biri – elordada úsh kassasııalyq sot qurý jobasyn jedel júzege asyrýǵa múmkindik bolǵanyn atap ótti.
Baıandamashy ákimshilik ádiletti júzege asyrýdyń áreketteri, ákimshilik ister boıynsha aýmaqttan tys sottylyqtyń iske qosylýy, bitimgershilik rásimderi men elektrondyq qadaǵalaý quraldaryn qoldanýdyń ósýi, sotqa deıingi qamaýǵa alýdyń balama nusqalary jáne sottalǵandardyń shartty túrde merziminen buryn bosatý jáne jazany jeńil túrine aýystyrý týraly ótinishhattaryn alqabılerdiń qatysýymen qaraý jónindegi aldaǵy pılottyq joba týraly aıtty.
Otyrys sońynda A.Merǵalıev reformalardyń zań ústemdigin qamtamasyz etýge baǵyttalǵanyn – elimizdiń quqyqtyq memleket retinde údemeli damýynyń negizin, azamattardyń quqyqtaryn qorǵaýdyń jáne sotqa degen senimdi nyǵaıtýdyń kepilin atap ótti.
Jasandy ıntellekt elementteri bar sot prosesterin aýdıo-beıne jazý engizildi
Joǵarǵy Sotta sýdıalar, Májilis depýtattary, Sot ákimshiliginiń qyzmetkerleri, Sýdıalar odaǵy, memlekettik organdar, Parlamentarızm ınstıtýtynyń ókilderi, advokattar men zań konsýltanttary «dóńgelek ústelde» sot reformasynyń ózekti máselelerin talqylady.
Joǵarǵy Sot Tóraǵasy Aslambek Merǵalıev óz sózinde 2024 jyldyń 1 tamyzynan bastap sottarda daýsyz dáleldemeler boıynsha isterdi qaraý prosesi robottandyrylatynyn (quqyq buzýshy ákimshilik hattamamen kelisse jáne jedeldetilgen qaraý úshin) aıtty. Mundaı ister boıynsha sanksııa balamasyz bolyp tabylady jáne jáne sot qaraýyn talap etpeıdi. Iаǵnı, 80% ister boıynsha quqyq buzýshylar óz kinásin daýlamaıdy.
ÁQBtK-niń 610-babynyń 1-bóligi boıynsha robottandyrý iske qosylǵannan beri sottarǵa 55 myńnan astam is túsip, onyń 98 paıyzy robottyń kómegimen qaralǵan. Robot azamattarǵa sot aktilerin saqtandyrý kompanııalaryna der kezinde tapsyrý úshin qysqa merzimde alýǵa múmkindik berdi.
Dóńgelek ústel barysynda Sot ákimshiliginiń basshysy Naıl Ahmetzakırov Joǵarǵy Sottyń Ahýaldyq ortalyǵynyń jumysymen, engizilgen jańa IT-ónimderimen, onyń ishinde avtomatty mátin jazýǵa arnalǵan jasandy ıntellekt (JI) elementteri bar aýdıo-beıne tehnologııasynyń jańa býynynyń prototıpimen jáne Azamattyq ister boıynsha «ARD alqalyq quram» jobasyn tanystyrdy. «Tórelik 2.0» ınnovasııalyq IT-júıesi, «Sot praktıkasy» analıtıkalyq modýli, azamattyq isterdi qaraý nátıjelerin boljaýǵa arnalǵan JI-men servıster, sot aktilerin depersonıfıkasııalaý, onlaın sot isin júrgizý prosesteri týraly áńgimeledi.