Kóktem jyldaǵydaı qarbalasty ala keldi. О́ńirdiń Atbasar, Bulandy, Astrahan, Shortandy tárizdi birqatar aýdandarda qyzylsý júrip, kádimgideı qaýip tóndirip tur. Adam ómiri úzilgen qaıǵyly oqıǵa da boldy.
Astana-Qostanaı baǵytynda, Jaqsy aýdanynyń aýmaǵynda Perekatnoe aýylyn janaı ótetin jol ústinen qyzylsý júrip ketken. Tereńdigi 50 santımetr, eni 400 metr shamasynda. Qapelimde jolaýshylar tym asyǵys boldy ma eken, kim bilsin, kólik júrgizýshisi táýekelge bel býyp, aryny qatty aǵyn sýdy kóligimen kesip ótpek bolǵan. Aǵystyń qatty bolǵandyǵy sonshalyq, kólikti jol ústinen syrǵytyp, eńiske túsirip jibergen. Kóliktegi eki jolaýshy aman qalǵanymen, júrgizýshi qaıǵyly qazaǵa ushyrady.
Bıyl qar dál byltyrǵydaı qalyń túspegenimen, Bulandy aýdanynda qyzylsýdyń qarqyny qatty boldy. Jergilikti jurttyń aıtýyna qaraǵanda, Maqpal taýynyń baýyrynan kilkip aqqan dala sýy Qudyqaǵash, Sáýle aýyldaryn janaı ótip, Makınsk qalasyna quıylǵan. Qalanyń shetki kóshelerin sý basyp qaldy. Sý tasqynynyń zardabyn joıýǵa oblystyq tótenshe jaǵdaılar departamenti bar kúsh-múmkindikterin jumyldyrdy. Kókshetaý, Atbasar, Astana qalalarynan da qosymsha kúsh tartyldy. Qaraǵandy oblysynyń tótenshe jaǵdaılar departamentinen de kómek keledi dep kútilip otyr. Qala shetindegi bógetterdi nyǵaıtyp, tabıǵı sý joldaryn bógeý úshin ınertti materıaldar salynǵan qapshyqtardy tóseý jumysy jalǵasyp jatyr. Qyzylsýdyń aldyn alýǵa 400-ge jýyq adam men júzden astam arnaıy tehnıka jumyldyrylǵan. Qyrdan qulaǵan qyzylsýdy qaýipsiz ótkizý úshin avtojoldardy ashý týraly sheshim qabyldandy. Bul shara lyqsyp kelgen sýdyń kidirissiz ótýine múmkindik beredi. Túnde birlesken jumystyń arqasynda 10 myń tekshe metrden astam sý sorylyp, jeti myń qap sý jolyn bógeýge jumsaldy. Erekshe nazar aýdaratyn tustardyń kartasy belgilendi. Makınsk qalasynda 12 ýchaskede qaýyrt jumys júrip jatyr. Qazirgi kúni qaýip seıildi. Ivankovka aýylynda 4 turǵyn úıdi sý basty. Kapıtonovka aýylynyń janynan ótetin Boqsyq ózeniniń deńgeıi kóterilip, jaǵalaýdan shyǵyp ketýine baılanysty qaýip tóndi. Tún ishinde 41 adam evakýasııalandy. Novobratskoe aýylynda 70 adam qaýipsiz jerge ornalastyryldy. Qyzylsýdyń qursaýynan 757 bas mal men 471 qus qutqaryldy.
«Qazgıdromet» mamandarynyń aıtýyna qaraǵanda, oblystaǵy arnasy keń ózenderdegi jaǵdaı muqııat baqylanyp otyr. Qylshaqty, Shaǵalaly, Moıyldy, Sileti ózenderi jýasyǵan. Áıtse de sý deńgeıiniń birshama aýytqýy baıqalady. Oǵan sebep bolǵan dúnıe, orman alqaptary men saı-salalardaǵy kesh erigen qardyń sýynyń quıylýy. Qazirgi ýaqytta Esil, Jabaı, Qalqutan, Nura ózenderi men olardyń salalarynda tasqyn sý molynan júrip jatyr. Qalqutan, Jabaı ózenderindegi sý mólsheriniń birshama kóbeıýi alańdaýshylyq týǵyzyp otyr.
«Qazavtojol» UK» AQ Aqmola oblystyq fılıaly dırektorynyń orynbasary Rústem Ábilev jol qyzmetteri de kúsheıtilip jatqandyǵyn málimdedi. Oblysta sý basý qaýpi bar 48 jer anyqtalǵan. Onyń 12-i kópir, 32-i qubyr. О́tken jyly bul tustardy bekitýge 30,5 mıllıard teńge qarajat bólinipti. Onyń 20 mıllıard teńgesi ortasha jóndeý jobalaryna baǵyttalǵan. Basqarma basshysynyń aıtýyna qaraǵanda, bıylǵy sý tasqyny kezinde avtojoldardyń 35 telimin sý basqan.
– Sý deńgeıi túskennen keıin joldardy jóndeý jumystary birden bastaldy, – deıdi oblystyq jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasynyń basshysy Vladımır Kýlakov, – arnaıy tehnıkalarmen jabdyqtalǵan brıgadalar uıymdastyryldy. Jalpy, 20 shaqyrym jolda qyryqqa jýyq ýchaske sý tasqynynan zardap shekti. Úsh kópir búlindi.
Shortandy aýdanyndaǵy jaǵdaı da alańdatarlyq. Balyqtykól aıdynyndaǵy sý deńgeıi kúrt kóterilgen. Bul kólge de qyrdan quldılaı aqqan qyzylsý úzdiksiz quıylyp jatyr. Sý aýylǵa kirgenimen, turǵyn úıler zardap shekken joq. Aýyl turǵyndary qatynaıtyn dala joly júrýge jaramsyz. Qazir Kamyshenko aýylyndaǵy jaǵdaı turaqty baqylaýda. Bul eldi mekende 37 otbasy bar. 68 turǵynnyń jaı-kúıi eskeriledi. Jergilikti bıliktiń málimdeýine qaraǵanda, azyq-túlikpen, dári-dármekpen qamtamasyz etilgen. Bir jaqsysy, aýylda aýrý-syrqaý joq.
Atbasar aýdany jyl saıyn kóktemde qarbalas kúıge enetini belgili. Naýryz aıynyń orta sheninde aýdan turǵyndary kún qabaǵyn baǵýmen boldy. Jabaı ózeniniń arnasy tez toldy. Naýryzdyń 20-y kúni aýdanda oblystyq, aýdandyq mańyzdaǵy tas joldyń segiz telimin qyzylsý basty. Qazir qaýip azdap seıilgen tárizdi.
Syndarly shaqqa aýdan erte qamdanǵan syńaıly edi. 240 myń tekshe metr qar shyǵarylyp, on shaqyrym aryq boıy tazalanǵan. Naýryz aıynyń orta sheninde Jylandy, Jabaı, Esil ózenderiniń muzy jarylyp, arnasynan aǵyn sý kidirissiz ótetin jaǵdaı jasalǵan bolatyn.
Jyl saıyn adamdardyń apshysyn qýyra keletin kóktemgi qyzylsýdyń taqsyretimen kelgen shyǵyn áli tolyq eseptelgen joq.
Aqmola oblysy