Ulytaý oblysynyń memlekettik muraǵatynda 1911 jyldan bastap búgingi kúnge deıingi aralyqta qala, oblys tarıhyna tikeleı baılanysty qujattar saqtalǵan. Muraǵat qorynda Ekinshi dúnıejúzilik soǵys taqyrybyna baılanysty birshama málimet bar. Keńes Odaǵy batyrlary men soǵysqa qatysýshylardyń №322 qujattar toptamasyna jezqazǵandyq ardagerlerdiń jeke tektik qujattary engizilgen.
Qazirgi tańda bul qor asa qundy materıal qataryna alynǵan. Bul qorda jezqazǵandyq Keńes Odaǵynyń batyrlary Nıkolaı Grıgorev, Arkadıı Zenkovskıı, Fedor Ivanıshko, Nıkolaı Kolbasov, Petr Mıller, Qazbek Nurjanov, Nıkolaı Podsadnık, Oleg Sherbakovtyń qysqasha ómirbaıany, marapat qaǵazdarynyń kóshirmeleri, maıdandaǵy jeke erlikteriniń mazmuny berilgen. Odan ári «Dańq» ordeniniń tolyq ıegerleri – Fedor Belov, Vıktor Kýrıatov, Nıkolaı Kalmykov, Vasılıı Spısyn, Jaqsymbet Únshibaevtardyń qysqasha derekteri, marapat tizimderi, fotoqujattary saqtalǵan.
Osy qorda Ekinshi dúnıejúzilik soǵysynyń ardageri, eńbek jolyn Jezqazǵan óńirine arnaǵan, Qazaq KSR Joǵarǵy keńesiniń depýtaty Janger Janasovtyń jeke, qyzmettik jáne qoǵamdyq qyzmetine qatysty qujattary, Jaǵypar Irmýhamedov, Muqan Balapanov, Ibadat Qylyshbekov, Kojalepes Kalıev, Myrzaǵalı Baıbosynov, Fedor Andreevıch Sazonenko, Zeıin Júrsinovterdiń qujattary saqtaýǵa alynǵan.
1994 jyly memlekettik muraǵatqa jergilikti «Djezkazganskaıa pravda» gazeti redaksııasynyń ujymy tapsyrǵan Ekinshi dúnıejúzilik soǵysqa qatysýshylardyń maıdanǵa qatysty estelik-hattaryn, jýrnalısterdiń jáne oblys ólketanýshylarynyń ardagerler jaıyndaǵy maqalalary men jazbalary da osy qordy tolyqtyrǵan.
Ulytaý oblysy memlekettik muraǵattyń Qujattardy ǵylymı paıdalaný jáne jarııalaý bóliminiń basshysy Aınur Nurıddınova:
– Soǵysqa qatysýshylardyń qory qazirgi ýaqytqa deıin tolyqtyrý jumysyn júrgizip keledi. Mysaly, 2024 jyly maıdanger Abjappar Tashımovtiń qujaty qosylsa, 2025 jyly I, II dárejeli «Otan soǵysy», III dárejeli «Dańq», eki márte Eńbek Qyzyl Tý ordenderiniń ıegeri, Jezqazǵan qalasynyń qurmetti azamaty Bektaı Absattarovtyń, maıdanger, II dárejeli «Otan soǵysy», II, III dárejeli «Dańq» ordenderiniń ıegeri, Eńbek ardageri Túsip Sekemanovtyń qujattary saqtaýǵa alyndy. Ekinshi dúnıejúzilik soǵystaǵy qıly kezeń, ardagerler týraly qundy derekter memlekettik arhıvtiń jeke tektik qor ıesi, belgili ólketanýshy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen mádenıet qaıratkeri Sútemgen Búkirovtiń qorynda da bar. Ekinshi dúnıejúzilik soǵys jyldarynda Qarsaqbaı, Jezqazǵan, Nıkolskıı, Jezdi, Ulytaý áskerı komıssarıatynan shaqyrylyp, habar-osharsyz ketkenderdiń, qaza tapqandardyń tizimi, 1941–1944 jyldardaǵy «Za med» gazetiniń kóshirmeleri, qaharly jyldardaǵy Qarsaqbaı-Jezqazǵan týraly, UOS batyrlary jaıynda maqalalar, ardagerlerdiń ómirbaıany, marapattary týraly málimetter, sýretteri jınaqtalǵan. Ulytaýdan shyqqan jaýynger Baýbek Bulqyshev týraly, «Jezqazǵandyq bes bozdaq» – Janahmet Baıahmetov, Táshibaı Álmuhanbetov, Shárip Qalmanbaev, Shaharap Saqtaǵanov, Qapataı Raıymbekov haqynda jınaqtaǵan qujattar toptastyrylǵan, – deıdi.
Bul jerde aıta keterlik jaıt, ólketanýshy Sútemgen Búkirovtiń qory da asa qundy qujattar qoryna engizilgen. 1995 jyly Jeńistiń 50 jyldyǵyna baılanysty Otan qorǵaý jolynda qurban bolǵan jaýyngerlerge arnalyp shyǵarylǵan «Bozdaqtar» kitabynyń 2 tomy Jezqazǵan oblysynyń jaýyngerlerine arnalǵan.
Ekinshi dúnıejúzilik soǵys jáne eńbek ardagerleri Máken Tóregeldın men Qalken Mákenbaevtyń jeke tektik qorlary saqtaýǵa alynǵan. Sondaı-aq №545 jeke tektik qor ıesi ólketanýshy, jınaqtaýshy Saıat Jalpaqovtyń qujattarynda da UOS ardagerleri jaıynda málimetter kezdesedi.
Buǵan qosa muraǵatta «Aqparattyq tehnologııalar jáne aýdıovızýaldyq qujattardyń saqtalýyn qamtamasyz etý» bóliminde maıdangerler men eńbek ardagerleriniń bergen suhbattarynyń beınequjattary men fotoqujattary saqtalǵan.
Ulytaý oblysy