Kúni keshe Semeı óńirinen «50 jasqa qaraǵan shaǵynda Qaırat Kúnsafın baqılyq boldy» degen sýyq habar jetti. О́tken ǵasyrdyń toqsanynshy jyldary ol elimizdiń eń beldi samboshylardyń sanatynda edi. Áýeli jasóspirimderdiń, odan keıin jastardyń álem chempıonatynda bas júldeni oljalap, kóptegen halyqaralyq jarystardyń jeńimpazy atandy. Biraq naǵyz jalyndap turǵan shaǵynda Qaırat ókpe dertine shaldyǵyp, úlken sportan qol úzdi. Desek te armany asqaq jigit qıyndyqqa moıyǵan joq. Ony ózine berilgen synaq dep qabyldady. Kersinshe, qaıta qatarǵa qosylý úshin barynsha kúresti. Aqyry jaman aýrýdan arylǵannan keıin baýyry ystyq boz kilemge qaıta oraldy. Jaı oralyp qana qoımaı, eresekter dýynda ózin túbegeıli moıyndatty. Kúnsafın el chempıony atanyp, álem chempıonatynda qola medaldi moınyna ildi. Sóıtip, keıipkerimiz adamnyń múmkindigi sheksiz ekenin taǵy bir dáleldegendeı boldy.
Qazirgi Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Tarbaǵataı aýdanyna qarasty Kókjyra aýylynda jergilikti bapker Almas Qajyaqparovtyń qol astynda jattyqqan Qaırat Kúnsafın birden dara talantymen oqshaýlandy. 1991 jyly Almatyda ótken halyqaralyq týrnırinde bas júldeni ıelengennen keıin Kereı Qoıshybekov pen Mereı Kóshkinov syndy maıtalman mamandardyń nazaryna ilikti. Arada bir jyl ótkennen keıin el birinshiligi men mektep oqýshylarynyń respýblıkalyq spartakıadasynda birinshi oryndy jeńip aldy. Osy tabystarynyń arqasynda ol Qazaqstan quramasyna qabyldandy.
1994 jyly Q.Kúnsafın Lıtvanyń astanasy Vılnýs qalasyna attandy. Baltyq jaǵalaýynda jasóspirimder arasyndaǵy Eýropa chempıonatynyń tusaýy kesilgen edi. Alys saparǵa alǵash ret shyqqanyna qaramastan ol ózin jaqsy qyrynan kórsetti. Jarys barysynda bes beldesý ótkizgen qandasymyz qola medaldi moınyna ildi. Dál sol jyly Iýgoslavııanyń Novı Sad qalasynda álem birinshiliginiń jalaýy jelbiredi. Jas órender bas qosqan dúbirli dodada 60 kg salmaq dárejesinde kúresken Qaırat qarsylas shydatpady.
1995 jyly Q.Kúnsafın jastar arasynda álem chempıony atandy. Bolgarııanyń bas shahary – Sofııadaǵy jarystyń jartylaı fınaldyq básekesi keıipkerimizdiń esinde erekshe saqtalypty. Tóreshi belgi bergen bette belseńdilik tanytqan reseılik samboshy tórt upaılyq ádis jasady. Sodan keıin de Qaıratty qursaýynan bosatpaı, taǵy tórt upaıǵa ıelik etti. Báseke bel ortaǵa taıaǵanda 8:0 esebimen alǵa shyqty. О́ziniń basymdyǵyn sezingen Reseı balýany qazaq balýanyn aıqyn utýǵa umtyldy. Bir mezette jerlesimiz qarsylasyn qulatty da, qolyn qatty qaıyryp jiberdi. Onyń kilemdi toqpaqtaǵannan basqa amaly qalmady. Taza jeńis! Fınalda Ýkraınanyń ókilin utqan Kúnsafın chempıondyq ataqty ıelendi.
Arada bir jyl ótkennen keıin semeılik óren Reseıdiń Krasnoıarsk qalasynan Azııa chempıony ataǵymen oraldy. Aqtyq aıqasta sińiriniń sozylǵanyna qaramastan jergilikti balýannyń ýysynan jeńisti julyp áketti. Qazaq jigitiniń jankeshtiligine rıza bolǵan Dúnıejúzilik sambo federasııasynyń sol kezdegi prezıdenti ony «Jeńiske degen jigeri úshin» dep atalatyn arnaıy júldemen marapattady.
1996 jyly Qaırat eresekter qataryna erkin qosyldy. 62 kg salmaqta eshkimge des bermedi. Tipten, qazaq sambosynyń akademıgi Kereı Qoıshybekovtiń ózi «Kúnsafınge qarsy turý endi qıyn bolady» dep topshalady. Kópshilik bul pikirge qosyldy. Biraq «Adamnyń aıtqany emes, Allanyń qalaýy bolady» demekshi, dál sol tusta Qaırat ókpe dertine shaldyqty. Dárigerler onyń sportpen aınalysýyna qatań tıym saldy. Osyndaı jaǵymsyz áńgimeni estigende jalyndapr turǵan jas jigit qatty qınaldy. Ol nebary 20 jasta edi. Armany asqaq balýannyń sporttyq joly endi ǵana bastalǵan edi ǵoı...
– Qapııada jabysqan dert búkil arman-qııalymdy jermen jeksen etti. Sol jyldar men úshin óte aýyr boldy. Sol kezde ǵana densaýlyqtyń qadirin bildim. Aınalamdaǵy adamdardy ekenin ajyratata bastadym. Buryndary arqamnan qaǵyp qurmet kórsetip júrgen aǵalarym boılaryn aýlaq ustaı bastady. Sansyz dostar men jora-joldastardyń qatary kúrt kemidi. Eń aqyry, komanda sapynan shyǵaryp tastap, jalaqydan qaqty. Istiń mán-jaıyn túsindireıin dep, basshylardyń aldyna bardym. Biraq sol jerdegi shirengen sheneýniktiń biri «Sen endi kimge kereksiń?» dep keýdemnen ıterdi. Qatty namystandym. «Men senderge kimniń kim ekenin kórsetimin, ózimniń myqtylyǵymdy áli de moıyndatamyn» dep esikti tarys jaýyp shyǵyp kettim. Sol kezde ózimdi japan dalada jalǵyz qalǵandaı sezindim. Qoǵamǵa da, adamǵa da keregim bolmaı qaldym. «Endi ne isteımin?» dep talaı tańdy atyrdym. Kúresýden basqa amal qalmady. Bozkilemdegi talaı tartysty aıqas barysynda utylyp jatyp, jeńisti qarsylasymnyń ýysynan julyp áketken kezderim jeterlik. Sol sekildi tirshilikte de «ońaılyqpen berilmeımin» dep óz-ózimdi qaıradym. Qapııada jabysqan dertpen tórt jyl boıy arpalastym. Aqyry odan aıyqqannan keıin qaıta bozkilemge oraldym, – dep Qaırat ótken kúnderdi eske aldy.
Biraz ýaqytqa sozylǵan úzilisten keıin Q.Kúnsafın úlken sportqa qaıta oraldy. Ol bosaǵada qalyp qoımaı, birden tórge umytyldy. Jankeshtiliginiń arqasynda jańa belesterdi baǵyndyra bastady. 2000 jyly Qazaqstan chempıonatynda top jaryp, respýblıkalyq Spartakıadada bas júldeni oljalady. Basqa da týrnırlerde top jardy. Aıtýly salmaqtyń burynǵy kóshbasshylary qaısar ulǵa eriksiz jol berdi. Sol jyly Oralda Azııa kýbogy jolyndaǵy jarysta jeke-dara shyqty. 2001 jyly Tashkentten Azııa chempıony ataǵymen oraldy. 2002 jyly Álem kýbogi men 2003 jyly álem chempıonatynda qola medalǵa qol sozdy.
2005 jyly sambodan álem chempıonaty Astana qalasynda ótkeni belgili. Sol jarysta altyn alýdy armandaǵan Qaırat irikteý týrnırine qatysty. Alaıda bázbireýler jyldyń basty jarysyna Kúnsafındy qatystyrmaýdy kózdedi. Sóıtip, keıipkerimiz Astanadaǵy jarystan shet qaldy. Sodan keıin ol qazaq kúresinen Qazaqstan chempıonatynda baq synady. Taldyqorǵanda ótken jarystyń jartylaı fınalynda qarsylasyn edáýir upaı sanymen utyp jatty. Bul joly da araǵa tóreshiler tústi. Oǵan jón-josyqsyz kıligip, júıkesin ábden juqartty. Ádiletsizdikke ábden mezi bolǵan namysqoı jigittiń tóreshige qol jumsaýdan basqa amaly qalmady. Ol «sottatamyn» dep baıbalam saldy. Alaıda sol salada júrgen basshylardyń biri «Bárine de ózderiń kinálisińder! Tórelik durys bolǵan jaǵdaıda sportshynyń ondaı áreketke barmaıtyny anyq. Áńgimeni osymen doǵaraıyq», – dep kesimdi sózin aıtty.
– Sporttyq jarys barysynda ádiletsizdikke jıi urynatynymyz ras. Keı-kezderi uıattan bezgen aǵalarymyz shekten tys ketedi. Úıge kelgende áriptesterimizben birge sondaı jaıttardy áńgimeleımiz, ortaǵa salyp talqylaımyz. Birde jubaıymnyń «О́zderiń utylasyńdar da, bar kináni tóreshilerge artasyńdar» dep qalmasy bar emes pe. Sodan Taldyqorǵandaǵy jarysqa áıelimi ádeıi ertip ákeldim. Ádildigin aıtýǵa tıis qazylar qandaı arsyzdyqqa baratynyn sol kezde ol óz kózimen kórdi. Tipten, meniń joǵarydaǵy áreketime baılanysty jubaıym esh qynjylys bildirgen joq. Kerisinshe «Durys istediń!» dep til qatty, – dep Qaırat aqtaryla sóıledi.
35 jasynda úlken sporttan qol úzgen Qaırat Kúnsafın birden bapkerliktiń qamytyn kıdi. Talaı daryndy jastardyń tomaǵasyn sypyryp, olarǵa jol siltedi. Baǵyt-baǵdar berdi. Onyń shákiritteri arasynda halyqaralyq dodalarda daralanǵan saıypqyrandar az emes. О́miriniń sońǵy jyldary Kúnsafın Abaı oblysyndaǵy Jaqsylyq Úshkempirov atyndaǵy sporttaǵy daryndy balalarǵa arnalǵan mektep-ınternatty basqaryp, respýblıkalyq sambo federasııasynyń vıse-prezıdenti qyzmetin qosa atqardy. Sonymen qatar, Qaırat Maratollaulynyń sport jáne mádenıet salasyna qatysty talaı ıgi isterdiń basy-qasynda júrgenin Abaı oblysynyń jurtshylyǵy jaqsy biledi.