Alash amanatyn arqalaǵan radıo

Radıonyń negizin qa­laýshy ári bas redaktory Serik Seıit­mannyń aıtýynsha, byltyr 4 maý­symda saltanatty túrde tusaýy kesilgen soń, 10 maýsymda tańǵy saǵat 6.00-de Memlekettik Ánuranymyzben alǵashqy efıri bastalǵan.

– Astana qalasy ákimdiginiń Din isteri basqarmasy máslı­hattan jańa radıo ashý ruqsatyn alyp, qarajat bólingen soń, meniń osy saladaǵy tájirıbem eskerilip, qyzmetke shaqyrdy. Alǵashqyda qujat júzinde bekitilgen ataýy «Tańba» eken. Biraq bul ataýdyń radıoǵa júktelip otyrǵan mindet pen taqyryptar aýqymyn qamtı almaıtynyn eskerip, «Alqa» dep aýystyrýdy usyndym. Týra bir ǵasyr buryn, ıaǵnı 1924 jyly Maǵjan Jumabaev bastaǵan qazaqtyń aqyn-jazý­shylary «Alqa» ádebı uıy­myn qurǵan. Aty ádebı uıym bolǵanymen, zaty ultty saq­taýdy kózdegen orta edi. Biz de ulty­myzdyń joǵyn joqtap, mem­leketimizdiń múddesin kóz­degen ujym bolaıyq, Alash ıdeıasyn jańǵyrtaıyq degen nıetpen jumysymyzdy bas­tap kettik. Araǵa 18 kún salyp, 28 maýsym – BAQ qyzmetkerleri kúni Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev HH ǵasyrdyń basyndaǵy qazaq zııalylarynyń baspasózge túgel atsalysyp, bul salaǵa aǵar­tý­shylyq sıpat bergenine jáne aǵa býynnyń osynaý sara jolyn laıyqty jalǵastyrý qajet ekenine aıryqsha toqtal­ǵanyn aıta ketkim keledi, – deıdi S.Seıitman.

Rasynda, Alash ıdeıa­syn maqsat tutqan aqparat qura­ly­nyń aty da, zaty da memlekettik mańyzǵa ıe ekeni onyń ótken bir jyldyq jumysynan aıqyn kórinedi. Bas redaktordyń aıtýynsha, «Alqa» radıosy dinı ekstremızm men terrorızmge qarsy úgit-nasıhat jumystaryn júrgizý maqsatynda ómirge kelgen. Biraq bul jumysty tek dinı ýaǵyz-nasıhat aıtýmen emes, ulttyq mádenıetimiz ben salt-dástúrimizdi, ata dinimiz ben ana tilimizdi, tarıhymyz ben tóltýma mádenıetimizdi nasıhattaıtyn rýhanı-tanymdyq baǵdarlamalar arqyly iske asyrý alǵa qoıylǵan.

– Ataýymyzdy «Alqa» dep Alashtan aldyq. Endi radıomyzda qandaı másele kóterip, efıri­mizge nendeı baǵ­dar­la­malar salamyz degen­ su­raq týyn­­­daǵanda oıyma bir­den О́zbekáli Jáni­bekov aǵa­myz keldi. Sóıtip О́zaǵańnyń kótergen salalaryna bir-bir baǵdarlama ashyp, radıo efırine shyǵarýǵa bel baıladyq. Osylaısha, «О́ner alqasy», «Jyrshy-termeshiler alqasy», «Tolaǵaı», «Sheberler alqasy», «Ata-analar alqasy», «Sahnagerler alqasy», «Bas alqa», «Alqabı», «Iman alqa­sy», «Abaı rýhanııaty», «Mıro­ponımanıe» sekildi stýdııalyq baǵdarlamalar ómirge kelip, olardyń aýdıo-beıne nusqalary kún qurǵatpaı ınternet radıo efırine jáne YouTube arnamyzǵa júktelip jatyr.­ Bular­dy óz salasynyń bil­­­gir mamandary júrgizedi. Imıdj­dik rolıkterimizdi de aı saıyn tolyqtyryp otyrýdy júıege qoıdyq. Tarıhtaǵy bel­gili tulǵalarymyzdyń esti sózderi men Memleket basshy­sy­nyń Joldaýlaryndaǵy, Ult­tyq qu­ryl­taı men ózge de jıyn­darda sóılegen rýhanı-aǵartýshylyq baǵyttaǵy sózderi de nazarymyzdan tys qalmaı, dıktorlarymyzǵa oqytylyp, kórkem túrde árlenip, efırge shyǵarylyp keledi, – deıdi ol.

Osy oraıda aıta keter jaıt, «Alqa» ázirge ınternet-radıo retinde jumys istep tur. «Alqaradio.kz» saıtyna kirip, radıonyń túımesin basý arqyly efırde berilip jatqan habarlardy tyńdaýǵa bolady. Sondaı-aq áleýmettik jelilerde paraqshalary jumys isteıdi.

– Shyny kerek, adamdar ınternet-radıony kóp tyńdaıdy dep aıtý – qıyn. Sondyqtan birin­shiden, biz qazirgi ýaqyt­ta áleýmettik jelidegi paraq­shala­ry­myzdy damytýǵa kóbirek kóńil aýdaryp jatyrmyz. Bastapqy maq­satymyzdyń biri – «Alqa» ra­dıo­syn elge tanymal etý. Ekin­­shiden, aldaǵy ýaqytta tol­qyn­nan jıilik alyp, tolyq­qandy radıoǵa aınaldyrý josparymyz bar. Jańa­lyq­tar qyzmetin iske qosý, aqpa­rattyq reportajdar taratý, tyń­darmandarmen tikeleı efırde keri baılanys ornatý sekildi radıo­arnany janrlyq jaǵynan túletý isi de sol kúnderdiń enshi­­sinde dep bilemin, – deıdi S.Seıit­man.

Ol «Alqa» radıosy ashylǵaly beri tek tól ónimderin efırge shyǵaryp jatqanyn aıtty. Bir jyl boıyna 220 stýdııalyq baǵdarlama, 132 aýdıokitap habary, júzdegen ımıdjdik rolık jarııalanǵan. «Oımaqtaı oı», «Abaı­dan ósıet», «Alashtan amanat», «Muhtardan mura» sekildi irili-usaqty aıdarlary ulttyq qun­dy­lyqtardy nasıhattap keledi.

Kitap demekshi, bir jyl ishinde radıo ujymy «Paıǵambarlar tarıhy», «Sańlaq sahabalar», «Izgilik qalsyn ár izde» atty kitaptardy dybystap, aýdıoǵa aınaldyryp, efırge shyǵarǵan. Bul ónimderdiń tolyq nusqasyn radıo saıtynan da tabýǵa bolady. Endigi kezekte olardyń ornyn «Ǵumyry ǵıbrat ǵulama. Imam Aǵzam Ábý Hanıfa», «Tulǵalar ómirindegi Islam», «Qazaq tarıhynyń álippesi» atty kitaptar baspaq. Olar da qazir dybystalyp, efırge shyǵarýǵa daıyn tur.

Búginde radıo redaksııasynda on shaqty adam eńbek etip jatyr. Buǵan qosa túrli taqyryptyq habarlardy júrgizýge shaqyrylǵan sala mamandary bar. Mysaly, efırdegi ımıdjdik rolıkterdi dybystaýǵa dańqty dıktorlar Amanjan Eńsebaıuly men Nurlan О́nerbaı sekildi aǵa býyn jáne Ábýtálip Ámire sekildi jas býynnyń ókilderi tartylǵan. Endi olardyń qata­ryna «Sahara sandýǵashy» atan­ǵan Saýyq Jaqanova da qosylypty. Baǵdarlamalardy Sársenǵalı Júzbaı, Álıhan Dúısenbaı, Ádil Ahmet, Temir Sypataı, Bekdaıyr Nyǵmetuly, Jasulan Nurmahambet, Ashat Bozymbaı men Gaýhar Qanatbaı, Arman Nurahmetuly, Aleksandr Antıpın sekildi belgili mamandar júrgizedi.

– Alashordanyń saıası kósemi Álıhan Bókeıhan: «Qazaq balasy birigip, tize qo­syp is qylsa, jurt maqsaty oryndalady» degen. Bul – qalalyq ákimdik pen máslı­hat­tyń, salalyq basqarma men ortalyqtyń qoldaýy arqasynda qol jetkizgen az ǵana jetistigimiz. «Biter istiń basyna – jaqsy keler qasyna» deıdi dana halqymyz. Osy oraıda «Alqa» radıosynyń abyroıy úshin eńbegin aıamaǵan jaq­sylar men jaısańdarǵa alǵy­symyz sheksiz. Aldaǵy ýa­qytta tolqynnan jıilik alyp, rýhanı-tanymdyq baǵdar­lama­­larymyzdy odan ári ba­ıy­typ, halqymyzdyń bir qa­jetine jarap jatsaq, maqsa­ty­myzdyń oryndalǵany, – dep sózin túıindedi bas redaktor S.Seıitman.

Biz de óz tarapymyzdan qazaqtildi medıakeńistikten óz ornyn tapqan «Alqa» radıo­synyń ujymyna ataǵy alty Alashqa jaıylyp, eldik istiń basynan tabylyp, tyń­darman alǵysyna bólene berýine tilek bildirdik.