Taıaýda shaǵyn qarjy uıymy bolyp sanalatyn BNK ekinshi deńgeıli bankke aınaldy. Osylaısha, elde sheteldik qatysýy bar bankterdiń sany toǵyzǵa jetti. Ońtústikkoreıalyq «BNK Financial Group Inc.» quramyna kiretin «BNK Finance» mıkroqarjy uıymynyń bankke aınalatyny týraly alǵash 2024 jyldyń maýsymynda aıtyldy.
Sol jyly 12 maýsymda Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginen (QNRDA) ekinshi deńgeıli bank bolyp qaıta qurylýǵa ruqsat aldy. Aktıvi 129 mlrd dollardan asatyn ońtústikoreıalyq iri qarjy qurylymynyń quramynda 2 bank bar.
«BNK Commercial Bank» basqarma tóraǵasy Kım Song Henniń aıtýynsha, olardyń maqsaty – uzaqmerzimdi bolashaqtaǵy shaǵyn jáne orta bızneske arnalǵan bank qurý.
QNRDA tóraǵasy Mádına Ábilqasymovanyń aıtýynsha, ishki naryq bul jańalyqqa úlken daıyndyqpen keldi. Sheteldik bankter úshin aktıvterdiń eń tómengi shegi 20 mlrd dollardan 10 mlrd dollarǵa tómendetildi.
Ashý úshin qajetti qujattar sany aıtarlyqtaı qysqartyldy. «A–» jáne odan joǵary halyqaralyq reıtıngi bar bankter úshin qujattar toptamasy 2 ese, al «A» jáne odan joǵary reıtıngi bar bankter úshin 2,5 eseden astam azaıtyldy. Buǵan qosa, mıkroqarjy uıymdaryn aıyrbastaý esebinen birneshe jańa bank paıda bolady dep kútilip otyr. Qazir KMF pen Solva-nyń ótinimderi talqylaný deńgeıinde.
«Biz bank qyzmetteri naryǵynda, kredıtteý naryǵynda básekelestik kóp bolady dep esepteımiz jáne kez kelgen básekelestik, árıne, kórsetiletin qyzmetterdiń sapasyn jaqsartýǵa, tutynýshylar úshin qarjylyq qyzmetterdiń qoljetimdiligin jaqsartýǵa alyp keledi», deıdi Ábilqasymova.
Onyń sózine qarasaq, «VV-»-ten «A-»-ke deıingi reıtıngi bar sheteldik bankter úshin enshiles bank ashý úshin qujattar sany 24-ten 17-ge deıin, fılıal ashý úshin 20-dan 10-ǵa deıin qysqarady. «A-» jáne odan joǵary reıtıngi bar bankter úshin qujat sany tıisinshe 10 jáne 8-ge deıin qysqartylady. Sarapshylar sózinshe, naryqta jańa sheteldik bankterdiń paıda bolýy bızneske ǵana emes, tutynýshyǵa da tıimdi. Otandyq bankterdiń jıyntyq aktıvteri 2025 jylǵy 1 maýsymda 63,4 trln teńgeni qurady. Bul kórsetkish qolma-qol aqshany, nesıe, ınvestısııa jáne basqa da aktıvterdi qosa alǵanda ekinshi deńgeıli bankter ıelenetin barlyq aktıvti qamtıdy.
Bizdegi sheteldik bankterdiń barlyǵy jergilikti bank ınstıtýttary retinde Qazaqstannyń Depozıtterge mindetti kepildik berý júıesine qatysady. Bul Ulttyq bankke sheteldik kanaldar arqyly elge keletin aqsha aǵynyn baqylaýǵa múmkindik bergenimen, qaryz aqshanyń qunyn kóterip jibergen. Sebebi olardyń bárin sheteldik qarjy uıymdary qazaqstandyq bank dep tanyǵandyqtan, ol bankterdiń shetelden alatyn qarjysynyń paıyzdyq syıaqysy da joǵary. Tıisinshe bankterdiń halyqqa beretin nesıesi qymbat.
«Dál osy bap ondaǵan elde enshiles bankterin ashyp tastaǵan alpaýyt bankterdi shoshytyp otyr. О́z-ózine sengen bank qarjy naryǵynda erkindikti qalaıdy. Al erkindikti qalaıtyn, sheteldik qarjy ınstıtýttarynan óz betinshe qarjy alyp keletin bankterdiń ashylýyna kedergi kóp. Aldaǵy ýaqytta UB pen QNRDA bizge keletin qarjy ınstıtýttarynyń syrt elderdegi quqyqtyq mártebesi jaıly oılanýy kerek. Syrtqy naryqta sheteldik bankterdi qazaqstandyq bank dep taný qarjy naryǵynyń álemdik ınstıtýttarmen ıntegrasııalaný prosesin alǵa jyljyta almaıdy», deıdi.
Onyń pikirinshe, bizge tym quryǵynda qarjy aınalymy 7 trln teńge bolatyn iri bankter kelse ǵana naryqtaǵy oıyn erejesi ózgerýi múmkin.
«BNK Finance Kazakhstan»-nyń qarjylyq kapıtaly 20-25 mlrd teńgeden aspaıdy. Naryqta bankterge qatysty oıyn erejesi sheteldik sarapshylardy shatastyryp jatyr. О́tken aptada «Forte»-niń «Home Credit Bank»-ty satyp alatyny belgili boldy. «Forte Bank» 20 jyldan beri jumys istep kele jatqan tabysty bank bolatyn. Bul bıznes tilinde kapıtaldy shoǵyrlandyrý arqyly syrttan ózderinen kúshti oıynshylardyń kelýine jol bermeý dep atalady. Ekonomıkaǵa kelip-keter paıdasy joq, Úkimetten qol jaıyp kómek suraýmen ǵana shektelip otyrǵan 20 bank emes, oıyn erejesin ózgertýge kúshi jetetin 10 bankpen jumys isteý halyqqa tıimdi», deıdi.
ALMATY