Búginde álem jurtshylyǵy sý tapshylyǵy máselesine qatty alańdap otyr. Tabıǵı resýrstardy tıimdi ári uqypty paıdalaný – memleketterdiń qaýipsizdigi men turaqty damýynyń kepili. Osy turǵydan alǵanda, ǵalymdarymyzdyń tyń zertteýi el úshin erekshe mańyzǵa ıe.
Ulttyq ǵylym akademııasynyń akademıgi, geologııa-mıneralogııa ǵylymdarynyń doktory Mális Ábsametovtiń jetekshiligimen daıyndalǵan avtorlar ujymynyń «Qazaqstan Respýblıkasynyń gıdrogeologııalyq kartalar atlasy» atty aýqymdy eńbegi – elimizdiń jerasty sýlaryn zertteýge arnalǵan biregeı ǵylymı jumys. Bıyl osy keshendi zertteý Ál-Farabı atyndaǵy Memlekettik syılyqqa usynylyp otyr. Bul – tek ǵylymı jańalyq emes, ulttyq qaýipsizdik pen áleýmettik-ekonomıkalyq damýǵa tikeleı úles qosatyn joba.
Zertteý nátıjesinde ǵalymdar dalamyzdyń jerasty gıdrosferasyn tutas qamtıtyn tuńǵysh gıdrogeologııalyq kartalar atlasyn jasap shyǵardy. Bul – 28 mamandandyrylǵan karta, 12 shema, 47 gıdrogeologııalyq qıma men 33 jıyntyq baǵana sekildi mańyzdy aqparatty bir júıege biriktirgen, buryn-sońdy bolmaǵan ǵylymı jetistik. Basqasha aıtqanda, elimizdiń jer qoınaýyndaǵy sý qorynyń tolyq kartasy alǵash ret keshendi túrde usynylyp otyr.
Kartalar atlasy qazirgi zamanǵy sıfrlyq tehnologııalar arqyly jasalyp, elimizdiń ár óńirindegi jerasty sýlarynyń naqty jaı-kúıin kórsetedi. Bul derekter eldegi sý qaýipsizdigin qamtamasyz etýge, aýyl sharýashylyǵyn damytýǵa, óndiris oryndaryn sýmen qamtýǵa, sondaı-aq ekologııalyq turaqtylyqty saqtaýǵa úlken septigin tıgizedi. Qazirdiń ózinde atlas sý tapshylyǵyna baılanysty týyndaıtyn qaýip-qaterlerdi azaıtýǵa arnalǵan naqty sheshimderdiń negizine aınalyp otyr.
Jumys barysynda avtorlar qazirgi gıdrogeologııa ǵylymynyń eń zamanaýı ádisterin qoldanyp, jerasty sýlarynyń sarqylýy men lastanýyna qarsy qorǵanys sharalaryn da usyndy. Máselen, jerasty sýlary men tehnogendik faktorlardyń baılanysyn zertteý, óńirlerdi geoekologııalyq jáne gıdrogeologııalyq turǵyda aýdandastyrý syndy naqty mindetter keshendi túrde sheshimin tapqan.
Ǵylymı jańalyq qana emes, qoldanbaly tájirıbe turǵysynan da qundy bul eńbek elimizdiń sý resýrstaryn basqarý isinde jańa paraq ashty. Onyń avtorlary – M.Ábsametov, R.Aıazbaev, E.Kóldeev, E.Mýrtazın, V.Smolıar syndy ǵalymdar otandyq ǵylymnyń damýyna qosqan úlesi úshin Memlekettik syılyq alýǵa ábden laıyqty.
Baqytjan Jumaǵulov,
Ulttyq ınjenerlik akademııanyń prezıdenti, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, akademık