Tehnologııalardyń kúrt damýy, jańa qylmys túrleriniń paıda bolýy, destrýktıvti kontent pen kıberbýllıngtiń taralýy balalardyń sıfrlyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý boıynsha júıeli sharalar qabyldaýdyń qajettiligin aıqyndaıdy. LGBT nasıhatyna shekteý qoıý máselesi – qaýipsiz sıfrlyq orta qalyptastyrýdyń keshendi máselesiniń bir bóligi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
2023 jyly QR Oqý-aǵartý mınıstrligi IýNISEF-pen birlesip «Kazakhstan Kids Online» zertteýin júrgizip, nátıjesinde balalar ınternetti paıdalaný barysynda ártúrli qaýipterge ushyraıtyny anyqtalǵan:
10,6%-y ınternette ózderin mazalaıtyn nemese qorqytatyn dúnıeler bar ekenin moıyndady;
11,1%-y beıtanys adamdarǵa óz fotosyn/vıdeosyn jibergen;
11,7%-y seksýaldy sıpattaǵy sýret nemese vıdeony kórgen;
7,1%-y sońǵy jylda seksýaldy sıpattaǵy habarlama alǵan;
3%-y ıntımdik foto nemese vıdeo úshin aqsha nemese syılyq usynylǵan;
1,8%-y sońǵy jylda jynystyq qatynasqa májbúrleýge baılanysty shantajǵa ushyraǵan.
Zertteý nátıjeleri kámeletke tolmaǵan balalardyń jahandyq ınternet keńistiginde asa osal ekenin kórsetti.
Ata-analar da bul máselege jaýapkershilikpen qaraýy tıis: 21% ata-ana balasyna 4 jasynda jeke gadjet satyp alyp beredi; 62%-y ekran ýaqytyna eshqandaı shekteý qoımaıdy. Sóıtip, eresekter balalardy sıfrlyq táýeldilikke óz qoldarymen úıretip, keıin baqylaýdy múlde joǵaltady.
Qazaqstan jasóspirimderiniń 74%-y TikTok, 59%-y YouTube, 57%-y Instagram qoldanady. Olardyń kópshiligi «brainrot-kontent» – maǵynasyz, emosııaǵa qurylǵan, agressıvti vıdeolar men memderdi kóredi. Bul balanyń oılaý qabiletin tumshalap, logıkanyń ornyn emosııamen almastyrady.
Sol sebepti memleket aıqyn shekaralar men túsindirý jumystaryn júrgizýge mindetti: qaı jerde erkindik aıaqtalyp, destrýktıv bastalatynyn kórsetý kerek.