Áıgili tilshi-ǵalym, mádenıeti bıik tulǵa Rábıǵa Syzdyq (1924–2020) «Zenıt-S» atty fotoapparat ustap, aınalasyn tarıhqa tańbalap ketkenin estip pe edińiz?
Belgili adamdardyń belgisiz qyrlary jóninde kóp bile bermeımiz. Máselen, akademık Shora Sarybaev fýtbol dese, ishken asyn jerge qoıady. Ol óz dáýirindegi búkil aıaq dop sheberleriniń esimderin túgel jatqa aıtyp beretin bolǵan. Tipti ulynyń atyn Qaırat dep qoıǵan (memleket qaıratkeri, dıplomat Qaırat Sarybaıdy aıtyp otyrmyz)
Taǵy bir júırik jankúıer, áıgili fýtboltanýshy Tumanbaı Moldaǵalıev qazaq jurtyna osy qyrynan mol tanymal. Sondaı-aq tilshi-akademık Rábıǵa Syzdyqtyń da dop dodasyna qyzyǵýshylyǵy eshkimnen kem bolmaǵan desedi. Álem chempıonaty bastalar kezde Shora aǵamyz ekeýi Til ınstıtýtynan arnaıy demalys alyp, televızordyń mańynda otyrady eken degen ańyzǵa bergisiz áńgime ara-tura aıtylyp qalatyn. Anyq-qanyǵyn kim bilgen? Degenmen Rábıǵa apaıdyń ózi de jas shaǵynda sporttyń keıbir túrlerimen shyndap shuǵyldanǵanǵa uqsaıdy.
Til ǵulamasynyń taǵy bir ermegi fotoǵa túsirý bolypty. Ol saparǵa shyqqanda fotoapparatyn únemi ala júrgen. Barǵan jerinen táp-táýir sýretter serııasyn ázirlegen. О́ziniń áleýetti áriptesteri, qanattas qurdastary Ábdýálı Qaıdar men Shora Sarybaevty da talaı ret fotoobektıvke iliktirgen. Til bilimi ınstıtýtynyń ár jyldardaǵy sátterin kadrǵa engizip, salanyń shejiresine birshama úles qosqan. Iаǵnı Rábıǵa Syzdyq – «Qazaq qalamgerleriniń hobbıi» ıdeıasynyń avtory, bul taqyrypqa arnap serııaly maqalalar jazǵan Qultóleý Muqashqa taptyrmaıtyn keıipker. Árıne, apaıdyń sırek kadrlary Shúkir Shahaıdyń shyǵarmashylyq shedevrleri sekildi shıratylyp túse qoımaıdy. Onyń esesine, ol óz zamanynyń sıpatyn tanytatyn shynaıy dúnıelerdi qatarǵa qosqan. Hosh, munyń bárin ejiktep ne úshin aıtyp otyrmyz? Mynaý «Zenıt-S» dep atalatyn qasterli qural – sol Rábıǵa apamyz moınyna asyp alyp, sáýletti sátterdi tamsana tańbalaǵan baǵa jetpes fotoapparat! О́z kezeńinde túsirý tehnıkasynyń sultany sanalǵan tarıhı jádiger. Apaıdyń salaly saýsaqtarynyń taby qalǵan osy buıym qazir Qazaqstan ǵylymynyń tarıhy mýzeıinde saqtaýly. Ǵıbratty ǵylym ordasynyń tórinde turǵan eleýli eskertkishtiń biri...
Baýyrjan OMARULY