Jumyspen qamtýdyń múmkindigi

Makroóńirlerdiń erek­she­ligin eskere otyryp, eko­nomıkanyń negizgi sektorlaryn ındýstrııalandyrý, ınfra­qu­rylymdy nyǵaıtý, shaǵyn jáne orta bıznes pen otandyq taýar óndirýshilerdi odan ári damytý sekildi basymdyqtar sapaly jumyspen qamtýdyń negizi bolýǵa tıis. Prezıdenttiń «Ádiletti Qazaqstan: bárimiz jáne árqaısymyz úshin. Qazir jáne árdaıym» saılaýaldy baǵdarlamasyna sáıkes 2022–2029 jyldar aralyǵynda 3,3 mln adamdy, onyń ishinde 2,3 mln jasty jumysqa ornalastyrý mindeti qoıylǵan. Bıyl Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi óńirlermen birlesip 480 myńnan astam turǵyndy jumysqa ornalastyrýdy josparlap otyr. Onyń ishinde 280 myńy – jastar. Mınıstrlik osy jyly jumysqa ornalasqan adamdardy esepke alý tásilin qaıta qaraǵan. Endi jumysqa ornalasqandardyń esebine tek mindetti zeınetaqy jarnalary bar azamattar ǵana alynady.

Bıylǵy jyldyń basynan beri elimizde 250 myń azamat jumysqa orna­lasyp, jyldyq jospardyń 55%-y oryn­dalǵan. Jumysqa turǵandardyń 38%-y jastar bolsa, áıelderdiń úlesi – 53% nemese 133 myń adam. Memlekettik josparlaý qujattary aıasynda 4,6 myńǵa jýyq azamat jumyspen qamtylǵan. Memleket basshysynyń «10 myń adamǵa shaqqanda 100 jańa jumys orny» bastamasy aıasynda shamamen 63 myń adam jumys tapqan. Jumys berýshiler usynǵan bos jumys oryndaryna – 66 myńnan astam adam, jumyspen qamtýǵa járdemdesýdiń belsendi sharalary aıasynda 116 myńnan astam adam jumysqa ornalasty.

Jumyssyzdar men nátıjesiz ju­mys­pen qamtylǵan azamattar úshin jumyspen qamtýǵa járdemdesýdiń belsendi sharalaryn uıymdastyrý, iske asyrý – Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi qyzmetiniń basty baǵyttarynyń biri. Onyń ishinde eńbek resýrstaryn kásiptik oqytý, olardyń kásipkerlik bastamasyna járdemdesý, eńbek daǵdylaryna úıretýdi kózdeıdi. Bıyl bul is-sharalarǵa 277 myńǵa jýyq adamdy tartý kózdelgen. Búginge deıin jumyspen qamtýǵa járdemdesýdiń belsendi sharalaryna 200 myńǵa jýyq adam tartylǵan. Bul jóninde Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıse-mınıstri Asqar Bıahmetov aıtyp berdi.

– Qazir 48 myń jumyssyz qysqamer­zim­di kásiptik oqytý kýrstarymen qam­tyl­dy. 30 myńnan astamy «Bastaý bız­nes» jobasy boıynsha kásipkerlik ne­giz­derdi úırenýge jiberildi. 4 200 adam bıznes ıdeıalardy iske asyrýǵa 400 AEK mól­sherinde granttarǵa ıe boldy. Sýb­sı­dııalanatyn jumys oryndaryna 167 myńǵa jýyq azamatty jumysqa ornalastyrý josparda bar. Jyl basynan beri sýbsıdııalanatyn jumys oryndaryna mansap ortalyqtary arqyly 114 myńǵa jýyq adam ornalasty. Onyń ishinde 81 myń adam aqyly qoǵamdyq jumystarǵa, osal toptarǵa jatatyn 10 myńnan astam adam áleýmettik jumys oryndaryna, 8 myńǵa jýyq adam jas­tar tájirıbesine jiberildi, 1,5 myń adam «Alǵashqy jumys orny», 69 adam «Urpaqtar kelisimsharty», 13 myń adam «Kúmis jas» jobalary aıasynda jumysqa turdy, – dedi A.Bıahmetov.

Jyl basynan beri 48 myń adamǵa merzimdi kásiptik oqytý kýrstary uıymdastyryldy. Onyń ishinde bilim berý uıymdaryna 1 840 adam jiberilse, 66 myń adam maýsym aıyn­da oqýyn aıaqtady. Jumys berýshiniń jumys ornynda 1 400-den astam adam, Skills Enbek platformasynda onlaın oqytýmen 45 myń adam qamtylsa, 42 myń adam oqýyn támamdap, qolyna oqyǵanyn rastaıtyn kýáligin alǵan. Budan ózge, «Bastaý bıznes» jobasy bo­ıynsha kásipkerlik negizderine oqytýmen 30 myńnan astam adam qamtylyp, jospar 68%-ǵa oryndaldy. Búginde ózin-ózi jumyspen qamtý quraly – kásip bastaýǵa bastapqy kapıtal quıý. Ol úshin memleket tarapynan halyqtyń áleýmettik osal toptaryna jańa bıznes ıdeıalardy iske asyrýǵa 400 AEK somada granttar berilip jatyr. Bıyl osy maqsatta 9 myń grant berý josparlanǵan.  Jobanyń birinshi kezeńi boıynsha shildege deıin 4,2 myńǵa jýyq adamǵa grant berilgen. Qarajatty kásipkerler mal satyp alýdan bólek, qural-saıman, jabdyqtarty túgendeýge, úı-jaılardy jalǵa alýǵa, bıznes jobalardy iske asyrýǵa baılanys­ty basqa da qajettilikterge jumsaıdy. Endi kóp keshikpeı jobanyń ekinshi kezeńi bastalyp, tyń bıznes ıdeıasy bar qatysýshylarǵa grant úlestiriledi.