Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bıylǵy halyqqa Joldaýy – jahandyq turaqsyzdyq jaǵdaıynda el damýynyń strategııalyq baǵytyn aıqyndaıtyn mańyzdy qujat. Prezıdent bul joly ekonomıkalyq reformalardan bólek, tehnologııalyq serpilis, ınvestısııalyq áleýetti arttyrý jáne sıfrlyq egemendikti qamtamasyz etý máselelerine basymdyq berdi.
Osy turǵydan alǵanda Joldaýda kóterilgen bastamalar bilim men ǵylym salasyna, ásirese, joǵary oqý oryndaryna úlken jaýapkershilik júkteıdi. Memleket basshysy Joldaýda «Qazaqstan úsh jyldyń ishinde sıfrlyq elge aınalýy kerek» dep naqty maqsat qoıdy. Bul baǵyttaǵy alǵashqy jáne naqty qadamdardyń biri – Jasandy ıntellekt mınıstrligin qurý. Mundaı qurylym ýnıversıtetterge ulttyq sıfrlyq jobalarǵa tikeleı qatysýǵa jol ashady.
Bul rette Abaı oblysyndaǵy Shákárim ýnıversıteti qazir «AI-Sana» ulttyq jobasy aıasynda birneshe JI agentterin oqý prosesine engizip úlgerdi. Onyń ishinde «AI-Check» dep atalatyn ózdik júıemiz Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginiń «AI-Sana» baǵdarlamasynyń úzdik 6 jobasynyń qataryna endi. Júıe stýdenttik jumystardy qazaq, orys, aǵylshyn tilderinde sapa, qurylym jáne túpnusqalyq krıterııleri boıynsha avtomatty túrde taldaıdy. Ýnıversıtet óńirdiń sıfrlyq habyna aınalýdy, ıaǵnı mektepter men kolledjderge ózimizdiń tájirıbemizdi taratýdy jáne jańa býyn EdTech pedagogotaryn daıarlaýdy kózdeıdi. Jalpy, joǵary oqý oryndary eldiń sıfrlyq bolashaǵynyń zerthanasy bolýy tıis. Osy turǵydan alǵanda, Joldaýda aıtylǵan jańa mınıstrliktiń qurylýy ýnıversıtetterdiń ulttyq jobalarǵa tikeleı qatysýyna múmkindik beredi.
Prezıdent Joldaýynda atap ótilgen mańyzdy máselelerdiń biri – ınvestısııa tartý, ony ulttyq qaýipsizdik pen eldiń básekege qabilettiliginiń basty faktory retinde qarastyrdy. Bul rette Shákárim ýnıversıteti osy baǵytta naqty nátıjelerge qol jetkizýde.
Esterińizde bolsa, 2025 jyldyń maýsym aıynda ýnıversıtet Qytaıdyń Sıan Szıaotýn ýnıversıtetimen ınvestısııalyq kelisimge qol qoıǵan bolatyn. Kelisim boıynsha Abaı oblysyndaǵy óńirlik joǵary oqý orny – Shakarim University bazasynda «Halyqaralyq elektrlik avtomatıka zerthanasy» qurylady. Joba Qytaıdyń aldyńǵy qatarly tehnıkalyq joǵary oqý oryndarynyń biri – Xi’an Jiaotong University-pen birlesip iske asady. Zerthana elektrlik avtomatıka, «jasyl» logıstıka, aqyldy kólik júıeleri, sıfrlyq sheshimder men ıntellektýaldy óndiris salalaryndaǵy qoldanbaly zertteýlermen aınalysady. Buǵan Qytaı eli tarapynan ınvestısııa bólinedi. Bul qarjy qurylǵylar, baǵdarlamalyq qamtamasyz etý, kadrlardy oqytý jáne zerthanalardy jańǵyrtýǵa jumsalady. Osylaısha Shakarim University óńirlik oqý oryndarynyń ishinde alǵashqy bolyp halyqaralyq bilim men ǵylym transferi boıynsha naqty jobalardy iske asyrýda. Bul kelisim – tek qarjylyq ınvestısııa emes, sonymen qatar tehnologııalar, tájirıbe, kadrlar daıarlaý men ǵylymı zertteýler salasyndaǵy tereń áriptestiktiń kórinisi.
Bul bastamalar ýnıversıtettiń jahandyq bilim keńistigindegi básekege qabilettiligin arttyryp qana qoımaı, óńirlik jáne ulttyq damýǵa qosqan úlesin kórsetedi.
Jalpy, Prezıdenttiń bıylǵy Joldaýy – tek baǵyt-baǵdar emes, el bolashaǵyn qalyptastyrýdaǵy ıntellektýaldyq serpilistiń bastaýy. Shakarim University bul úderiske belsendi qatysyp, ınnovasııalyq bilim berý, ǵylym men tehnologııany ushtastyrý, óńirlik damý jáne ınvestısııalyq serpilis arqyly el damýyna óz úlesin qosyp keledi. Ýnıversıtet rektory retinde men Joldaýdan týyndaıtyn mindetterdi tereń túsine otyryp, ujymymyzben birge bilim men ǵylymdy damytýdyń jańa satysyna kóterilýge daıyn ekenimizdi senimmen aıta alamyn.
Dýman ORYNBEKOV,
Shákárim ýnıversıtetiniń rektory