Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev «Jasandy ıntellekt dáýirindegi Qazaqstan: ózekti máseleler jáne ony túbegeıli sıfrlyq ózgerister arqyly sheshý» atty Joldaýynda sıfrlyq ózgerister men JI-dy engizýdiń mańyzyna aıryqsha basym mán berdi. Memleket basshysy «Qazaqstandy úsh jyl ishinde tolyqqandy sıfrlyq elge aınaldyrý» strategııalyq mindetin qoıyp, bul úrdistiń eldiń bolashaǵy úshin asa mańyzdy ekenin atap ótti.
Álemde jalǵan aqparattyń taralýy basty problemalardyń birine aınaldy. Ásirese, aqparattyń jyldam aǵyny men jańalyqtardyń tolassyz lentasy óristep turǵanda sol aqparat pen derekterdi teksermeı qabyldaý úrdisi basym. Osyǵan oraı, Qazaqstan medıa saýattylyqty arttyrýǵa baǵyttalǵan biregeı joba iske qosylýda. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti jýrnalıstıka fakýltetinde QR Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi granttyq qarjylandyrý nátıjesinde ázirlengen «RasInfo» – jasandy ıntellekt ıntegrasııalanǵan alǵashqy medıaresýrs jasaldy.
Atalmysh resýrs Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi Ǵylym komıtetiniń granttyq qarjylandarý jobasy boıynsha oryndaldy. Bul bastamanyń maqsaty – jastarǵa sıfrlyq saýattylyq pen faktchekıng daǵdylaryn úıretý.
Qazaqstanda jas zertteýshiler úshin jasandy ıntellekt salasynda zertteıtin kóptegen baǵyttar bar. Ásirese, qazaq tilin JI-ǵa beıimdeý úlken úles qosýǵa múmkindik beretin basty baǵyttardyń biri. Bul tek ǵylym úshin ǵana emes, ulttyq murany saqtaý úshin de mańyzdy qadam bolmaq.
Osy turǵydan alǵanda, QazUÝ Jýrnalıstıka fakýltetiniń ǵalymdary ázirlegen «RasInfo» jobasy Prezıdent Joldaýynda aıtylǵan basymdyqtarmen tolyq sáıkes keledi. Bul elimizdegi jasandy ıntellekt ıntegrasııalanǵan alǵashqy mobıldi medıaresýrs. Onyń negizgi maqsaty azamattarǵa sıfrlyq saýattylyq negizderi men faktchekıngti úıretý.
Bul bastama Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń «Jastardyń JI-dy saýatty qoldanýy – eldiń sıfrlyq transformasııasynyń negizgi sharty» degen pikirine tikeleı jaýap bolyp tabylady.
Búgingi Joldaýda: Sıfrlyq transformasııa tek ekonomıkany modernızasııalaýǵa ǵana emes, sonymen birge memlekettik basqarý júıesin jetildirýge de baǵyttalǵan. Osy maqsatta Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstrligin qurý týraly usynys jasaldy. Bul qadam JI-dy el ekonomıkasynyń barlyq salalaryna jappaı engizýge múmkindik beredi.
Osy ózgerister aıasynda QazUÝ ǵalymdarynyń taǵy bir iri bastamasy – qazaq baspasózin tolyq sıfrlandyrý jobasy erekshe mánge ıe. 1889 jyldan bastap jaryq kórgen basylymdardy jınaqtap, biryńǵaı sıfrlyq muraǵat jasaý – tek tarıhı qundylyqty saqtaý ǵana emes, sonymen qatar jasandy ıntellekt arqyly ǵylymı zertteýlerge jańa serpin berý. Bul joba Qazaqstandaǵy sıfrlyq mádenı murany qalyptastyrýǵa úlken úles qosady.
Jasandy ıntellekt qarqyndy damyp, adamdardyń dúnıetanymyna, ásirese jastardyń sana-sezimine áser etýde. Bul prosesti toqtatý múmkin emes, sondyqtan oǵan daıyn bolý qajet. El Prezıdentiniń sózinshe, «basty mindet – kidirissiz, batyl áreket etý», óıtkeni keshigýdiń saldary óte aýyr bolýy múmkin.
Elimizdiń qazirgi mindeti – jasandy ıntellektiń múmkindikterin paıdalanyp, eldi qaýipsiz ári damyǵan qoǵamǵa aınaldyrý.
Gúlmıra SULTANBAEVA,
ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ
professor-zertteýshisi