Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń taıaýda jarııalanǵan «Jasandy ıntellekt dáýirindegi Qazaqstan: ózekti máseleler jáne ony túbegeıli sıfrlyq ózgerister arqyly sheshý» atty Qazaqstan halqyna Joldaýyn muqııat tyńdap, onda aıtylǵan máselelerdiń mańyzdylyǵyn baıyptadyq.
Bıylǵy Joldaý elimizdiń IT qaýymdastyǵyna qarata aıtylǵandaı áser qaldyrdy. Aty aıtyp turǵandaı, onyń basty arqaýy – jasandy ıntellektke arnaldy, ıaǵnı tyń tehnologııanyń elimizdiń damýyna áseri jaıly oramdy oılar qamtyldy. Ásirese otandyq qarjy júıesine qatysty biraz másele qozǵaldy. Aıtalyq, Prezıdent memlekettik kirister salasynda sıfrlandyrý úderisine qarqyn qosýdy tapsyrdy. Qasym-Jomart Kemeluly jaýapty vedomstvo jasandy ıntellekttiń jáne basqa da ozyq tehnologııanyń áleýetin salyq tóleýshilerdiń múddesine saı tıimdi qoldanýy kerek ekenin aıtty. Bul baǵytta Elektrondyq qarjy ortalyǵy Memlekettik kirister komıtetimen birlesip, júıeli jumysty atqaryp kele jatqanyn aıta keteıin.
Onyń naqty mysaly – Salyqtyq ákimshilendirýdiń ıntegrasııalanǵan júıesi. Bul – Qazaqstandaǵy salyq prosesterin avtomattandyryp, Integrasııalanǵan salyqtyq aqparat júıesi, Salyq eseptiligin óńdeý júıesi jáne STK sııaqty burynnan kele jatqan 7 platformany almastyrýdy kózdeıtin sıfrly ónim. Osy joba arqyly MKK bıznes-prosesterin ońtaılandyryp, kórsetiletin qyzmetterdiń sapasyn arttyrý josparlanǵan. Buǵan qosa elektrondy túrde, onyń ishinde «Elektrondyq úkimet» portaly jáne halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtary úshin ıntegrasııalanǵan aqparattyq júıe (HQKO IAJ) arqyly kórsetiletin memlekettik qyzmetterdi ulǵaıtý qarastyrylyp otyr. Sonymen birge, kóleńkeli ekonomıkany azaıtyp, adamı faktordy tejep, salyq tóleýshilerdiń ýaqyty men qarajatyn únemdeý kózdelgen.
Budan bólek, jasandy ıntellekt múmkindikterin respýblıkalyq bıýdjetti tıimdi basqaryp, artyq shyǵyndy boldyrmaý maqsatynda paıdalanýdy kózdep otyrmyz. Tyń tehnologııa alýan túrli qyzmetti usynatyn ári úlgilerdi anyqtap, syn-qater jaıly eskertip, usynystar beretin kómekshi retinde qarastyrylady. Júıeniń arhıtektýrasy men úılestirý máselesi Qarjy mınıstrligi jáne Elektrondyq qarjy ortalyǵynyń qaraýynda. Sondaı-aq buǵan tehnıkalyq jáne ǵylymı baǵytta qyzmet etetin áriptester qoldaý kórsetip keledi. Ár ishki júıe boljaý, baqylaý, taldaý retinde derbes damı alatyndaı, biraq tutastaı sıfrly platformamen úılesim tabatyn modýldik arhıtektýra negizge alynyp otyr. Álbette, tizbektesek daıyndap jatqan jobamyz jeterlik. Olardyń nátıjesi men paıdasyn otandastarymyz aldaǵy ýaqytta kóre jatar. Túıindeıtin bolsaq, Prezıdent belgilegen maqsattar men mindetterdi bilek sybana oryndaýǵa daıynbyz. Birqatar jumys iske asyrylyp ta jatyr. Munyń bári elimizdi órkendetip, halqymyzdyń ál-aýqatyn arttyrýǵa baǵyttalǵan naqty qadamdar.
Dııas KRAMShEEV,
Elektrondyq qarjy ortalyǵynyń basqarma tóraǵasy