О́z ýaqytyn aıamaı, shákirtiniń ýaqytyn aıalaı bilgen ustazdyń orny – qashanda tór. Oqýshynyń zeıinin ashý jolynda bar kúsh-jigerin sarqa jumsap júrgen pedagog mamandar óńirimizde az emes. Olardyń qatarynda jumysyna jańashyldyqpen qarap, izdenis izine túsken azamattar da barshylyq. Solardyń biri – Muhtar Talqanbaev.
Kúni keshe ǵana Memleket basshysynyń qolynan «Qazaqstannyń eńbek sińirgen ustazy» ataǵyn alǵan Muqań qaı kezde de qarapaıymdylyǵynan tanǵan emes. Daryndy balalarǵa arnalǵan mamandandyrylǵan «Daryn» ınternatynda pedagog-sheber retinde eńbek etip kele jatqan ustaz birinshi kezekte oqýshylaryna óz balasyndaı qaraıdy. Júzinen meıirim shýaǵy sebezgilep turatyn muǵalimge degen shákirtteriniń de yqylas-iltıpaty zor.
«Árbir ustaz birinshi kezekte bilim alýshylardyń psıhologııasyn myqtap meńgergeni jón. Ustaz oqýshylarymen myqtap til tabysa alsa, eki tarap ta jetistikke jetedi. Bul – dáleldeýdi qajet etpeıtin aksıoma. Men qandaı da bir tabysqa qol jetkizsem, onyń bári bilim salasyna aıryqsha kóńil bólip otyrǵan salalyq mınıstrliktiń, oblys ákimdigi bilim basqarmasynyń, ózimniń ujymymnyń basshylyǵy men oqýshylarymnyń arqasy dep bilemin.
Prezıdent qolynan marapat alýdyń jóni tipti bólek eken. Erekshe sezim men áserdi bastan ótkerdim. 25 jyl boıy atqarǵan eńbegim osylaısha aqtaldy. Bul marapat – qosymsha jaýapkershilik júgin artyp otyr. Rasynda da buıyrǵan ataqtyń salmaǵy aýyr. Endi soǵan sáıkes tereń izdenis izine túsip, nátıjeli jumys kórsetýge kúsh salamyn.
Sý jańa Oqý-aǵartý mınıstri Juldyz Dosbergenqyzy, vıse-mınıstr Maıra Turǵanbaıqyzy, Orta bilim berý komıtetiniń tóraǵasy Qanybek Bekbolatuly bastaǵan azamattardyń bárimen júzdesip, suhbattasýdyń sáti tústi. Ol kisiler de qoldaý bildirdi. Sondyqtan bárine alǵysym sheksiz», deıdi ol.
Shırek ǵasyr boıy tynymsyz eńbek etip kele jatqan ustazdyń qol jetkizgen jetistikteri jetkilikti. Basqasyn bylaı qoıǵanda, Muqań jazǵan «Matematıkalyq saýattylyq», «Matematıkalyq saýattylyq boıynsha esepter jınaǵy» sekildi ózge de birneshe oqý-ádistemelik quraldary sala bilgirleri tarapynan laıyqty deńgeıde óz baǵasyn alǵan. Jyldar boıy «Tulǵanyń shyǵarmashylyq qabiletterin damytýda metatanymdy maqsat etken tıimdi oqytý joldary» taqyrybynda izdenip júrgen ustaz bul baǵyttaǵy jumysyn ári qaraı jalǵastyrýǵa bekinip otyr. О́zi de, shákirtteri de respýblıkalyq, halyqaralyq olımpıadalar men ǵylymı jobalar baıqaýlarynda talaı ret top jarǵan.
«Aqıqatynda, «Basqalardy úırete otyryp, ózimiz de úırenemiz» degen sózdi Seneka tekke aıtpaǵan. Oqý úderisi kezinde muny ózim de aıqyn sezindim. Árbir bilim alýshymen jekeleı jumys istegen ustazdyń isi alǵa basatyny daýsyz. Shırek ǵasyrlyq is-tájirıbemde osyǵan anyq kóz jetkizdim.
Týrasyn aıtsaq, nashar oqýshy bolmaıdy. Tek aldyńa kelgen balanyń matematıkaǵa degen qyzyǵýshylyǵyn oıata bilý kerek. Muǵalim jańashyldyqqa umtylmasa, oqý úderisi kezinde bilim alýshynyń ǵylymǵa degen mahabbatyn ústemeleı almasa, bári beker. Jyldar ótken saıyn tájirıbemiz tolysa tústi. Bul – sol jyldarmen jınaqtalǵan tájirıbeniń arqasynda túıgen oıym.
Jumysty júıeli isteý úshin jaıly atmosfera kerek. Mundaıda ujymnyń qoldaýyn kútetiniń anyq. Sol turǵydan kelgende ózim jumys isteıtin ujymnyń basshylyǵy qaı kezde de qoldaýdan kende qaldyrǵan emes. Ol kisilerdiń qolpashtaýy maǵan qanat bitiredi. Osyndaı ujymda eńbek etip júrgenim de bir baqyt shyǵar», deıdi ustaz.
Janarynan meıirim nury sebezgilep turatyn Muqańnyń alǵa qoıǵan maqsaty az emes. Ol kóp áriptesi sekildi jumysqa jumys dep qaramaıdy, ǵylym dep túsinedi.
Jambyl oblysy