Turǵyn úıdegi, túrli nysandardaǵy qubyrlardyń mamany degende oıymyzǵa birden er adam keletini anyq. Al qyz balanyń tehnıkalyq salany ıgerip, tipti sol baǵytta birqatar belesti baǵyndyrǵanyn bilgende kez kelgen kásipti meńgerýge nıet pen eńbek qana qajet-aý degen oıǵa kelesiz.
Ásel Kenjalıeva – «Jylý elektr stansalarynyń jylý energetıkalyq qondyrǵylary» mamandyǵyn bitirip, qazir santehnıka salasyna maman daıarlap júrgen oqytýshy. Bizdiń qoǵam áıel zatyna, bálkim tabıǵatyna jat dep qabyldaıtyn kásipke kelýin keıipkerimiz jyp-jyly estelikpen eske aldy.
«2010 jyl. 9-synypty bitirgen shaq. N.Bekbosynov atyndaǵy Mańǵystaý energetıkalyq kolledjine qujat tapsyrýǵa keldim. Shyny kerek, mundaı mamandyqtyń baryn múldem bilgen joqpyn. Qabyldaý komıssııasyndaǵy kisi kolledjde oqytatyn mamandyqtardy tizbelep, osyndaı mańyzdy, maman tapshy baǵyty baryn aıtty. Soǵan tapsyrdym. Sóıtsem, óz salasyna tartqan eken ǵoı, keıin ol oqytýshy maǵan arnaıy pánderdiń birinen sabaq berdi, qazir áriptespiz. 2-kýrsta kásipke tereńdeı túsip, mamandyǵyma qyzyǵýshylyǵym artty. Jaqsy oqyp, kolledjdi úzdik bitirip, Oral qalasyndaǵy ýnıversıtetke «Qorshaǵan ortany qorǵaý jáne ómir tirshiliginiń qaýipsizdigi» mamandyǵy boıynsha oqýǵa qabyldandym. Kez kelgen kásip ıesine tehnıkalyq qaýipsizdik jóninde dáris oqı alamyn. Joǵary oqý ornynyń 3-kýrsynda júrgende kolledjimnen jumysqa shaqyrtý alyp, oqytýshylyq qyzmetke kiristim. Sol 2016 jyldan beri osy salada maman daıarlaýǵa úles qosyp, qal-qadirimshe salany damytýǵa kúsh salyp kelemin», deıdi Ásel.
Bir kezderi «qyz bala – ákeniń jany» dep jazǵanymyz bar edi. Á.Kenjalıevanyń áńgimesinen keıin osy oıymyz jadymyzda jańǵyrdy. О́ıtkeni dánekerleýshi mamandyǵyn meńgerip, keıin júk kólikterin jóndeýdi kásip qylǵan ákesi bala kúninen Áseldi janynan tastamaı kómekshi etip alyp júripti. Úıde ul bala bolmaǵandyqtan, kishi qyzǵaldaǵyn ıkemdep, bar bilgenin boıyna sińire bergen. Aqyry sol kenje qyzy qannan daryǵan qabiletin damytyp, kásibine ushtastyrdy. Qazir ol óz kóligin, úıdegi santehnıkanyń buzylǵan, búlingenderin ózi jóndeıdi.
«Oqý oryndarynda bilim alyp júrgende – naǵyz ómirlik ári óndiristik tájirıbe ákemmen jumys isteý edi. 14 jasymda kólik júrgizýdi tizgindep qana qoımaı, temir tulpardy baptaı bilýdi úıretti. Osy kúni ol menen qandaı da bir kiltti nemese tehnıkalyq quraldy surasa, jazbaı tanımyn, áńgimemiz de ortaq. Kolledj meni jumysqa shaqyrǵanda da usynysty qabyldaýǵa ıtermelegen – ákem. Ol kezde oqý ornynyń usynǵan jalaqysy mardymsyz. Sonda ákem: «Tájirıbe jınaýyń kerek, bul eń mańyzdysy» dep kelgen múmkindikti qalt jibermeýge yqpal etti. Qazir stýdentterim 4-kýrsta oqı júrip óndiris oryndarynda eńbek etip, 100 myń teńgege deıin taba alady. Biraq olar búginin ǵana oılaıdy, onyń ornyna 200 myń teńge tóleıtin daıarshy, barmen, dúken satýshysy bolýǵa júgiredi. О́mir baqı daıarshy bolyp júre almaıtynyn, tájirıbe jınap bilikti mamanǵa aınalsa, qazir santehnıkter bir turǵyn úıden aıyna mıllıon teńgeden joǵary alatynyn aıtamyn. Biri tyńdaıdy, biri báribir degenin isteıdi. Sondaıda otbasyndaǵy tárbıe, ákemdikindeı aqyl aıtatyn janashyr jetpeıtindeı kórinedi», deıdi Á.Kenjalıeva.
Osy ýaqyttyń ishinde ol tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý uıymdary arasynda ótetin respýblıkalyq, birneshe ret halyqaralyq «Worldskills» chempıonatyna santehnıka jylytý júıeleri boıynsha stýdentterdi baptap, olar elimizdiń týyn álemdik deńgeıdegi bilim báıgesinde bıiktetti. Áseldiń tulpardy taıynan tanıtyn qabiletin baǵalaı bilgendikten, «Worldskills» dodasyna daryndylardy daıarlaýshy taraptyń bas sarapshy orynbasary qyzmetine alynypty, biraq oqytýshy kóp uzamaı óziniń súıip aınalysatyn urpaq tárbıeleý, oqytý jolyna qaıta túbegeıli bet burǵan. Osyǵan qosa óndiriske de shaqyrtý alǵan, alaıda balamen jumys isteý janyna jaqyn bolǵandyqtan, bas tartqan.
«Bıyl jumysshy mamandyqtaryna erekshe kóńil bólindi. Bul eńbek adamdarynyń mártebesin ósirýge edáýir septigin tıgizdi. Qazir tehnıkalyq salalar bir orynda turǵan joq, úzdiksiz damyp jatyr. Mysaly, biz «Worldskills» chempıonatyna qatysatyn bir stýdentti sońǵy úlgidegi quraldarmen jumys istetip daıyndaımyz, óıtkeni qatysýshy álemdik standarttarǵa saı tehnıkalardy meńgerýge tıis. Qazir turǵyn úılerdiń qurylysyna nazar salsańyz, burynǵy temir qubyrlardy ishi metall, syrty plastık qubyrlar almastyryp jatyr. Muny bir-birine jalǵaý úshin ishindegi metalyn bólek, plastıgin bólek ádispen qosýǵa, basyn biriktirýge týra keledi. Metalplastıkterdi jalǵaý qıyndaý bolǵandyqtan, qolaqysy da qymbattaý júredi. Al shetelderde mys qubyryn paıdalanady. Bul bizge áli jete qoıǵan joq, sebebi mundaı qubyrlardy qoldaný qaltaǵa aýyr tıedi. Endi chempıonatqa baratyn stýdent sol mys qubyrymen jumys isteıtin qondyrǵynyń qulaǵynda oınaýy kerek. Osyndaı zamanaýı ádis-tásilderdi ıgergen maman álemniń qaı qıyrynda júrse de suranysta bolady. О́ıtkeni qurylys qaı jerde de toqtaǵan emes», dep túsindiredi oqytýshy.