Qazir elimizde tumaý men túrli vırýstyq ınfeksııalar beleń alyp tur. Mamandar, ádette mundaı vırýstyq tolqyn qazannan naýryzǵa deıin jalǵasatynyn aıtady. Sebebi bul kezeńde jyly aýa raıy salqyn lepke aýysyp, balalar men eresekter basym ýaqytyn jabyq nysandarda ótkizedi. О́z kezeginde júıeli túrde taza aýamen tynystamaý da aǵzanyń vırýstardan qorǵaný áleýetin álsiretip jiberedi, dep jazady Egemen.kz.
Aýyrmaýdyń amaly
Halyq naqyly «aýyryp em izdegenshe, aýyrmaıtyn jol izdeýdiń» qamyn oılaýǵa úndeıdi. Búginde dárigerler aýyrmaıtyn amaldyń biri ýaqytyly ekpe alý ekenin alǵa tartady. «Kerýen-Medicus» mekemesiniń dáriger-ınfeksıonısti Amangúl Izımova ekpe alý aýrýdy boldyrmaýdyń amaly ǵana emes, vırýsty jeńil ótkizýge sep ekenin de túsindirdi.
«Tumaýǵa qarsy vaksınany qyrkúıek-qarasha aralyǵynda saldyrǵan durys. Ásirese balalar, qarttar, júkti áıelder jáne sozylmaly aýrýy bar adamdar bul máselege beı-jaı qaramaýy tıis. Vaksına aýyrmaýǵa 100% kepildik bermese de, aýrýdy asqynýdan qorǵaıdy jáne aýyrsynýdy jeńildetedi», degen dáriger vırýstan qorǵaný úshin qarapaıym ári mańyzdy erejelerdi de ustanýdy usyndy.
«Osy qatardaǵy erejeniń alǵashqysy qoldy jıi jýý, udaıy antıseptık qoldaný bolsa, úıde nemese jumys ornynda bólmeni jıi jeldetýdi de qaperde ustaý mańyzdy. Bizdiń qoǵamda aýrý sımptomdary sezilgennen medısınalyq maska taǵý ádebi qalyptaspaǵan. Medısınalyq maska taǵý uıat emes, jaqyn-jýyq, áriptes-dos aldyndaǵy jaýapkershilik ekenine basa nazar aýdarǵym keledi. Aýyrmaý úshin ımmýnıtetke qoldaý kórsetý de umyt qalmaýǵa tıis. Ol úshin durys tamaqtaný, ýaqytyly uıyqtaý syndy qarapaıym máselelerge kóńil bólgen jón», dedi Amangúl Izımova.
Maman vırýs órship turǵan tusta adam kóp jınalatyn qoǵamdyq jáne oıyn-saýyq ortalyqtaryna barmaýǵa da keńes beredi. Al aýyra qalǵan jaǵdaıda em-sharany saýatty júrgizý ári neǵurlym erterek bastaý shart ekenin jetkizdi.
«Aýyrǵan azamattar dárigerge júginbeı-aq emdi antıbıotık ishýden bastap jatatynyn tájirbıemizde jıi keziktiremiz. Naýqastar arnaıy tártip bolmasa antıbıotık vırýspen kúreste qaýqarsyz ekenin eskermeıdi. О́z betimen taǵaıyndalǵan antıbıotık basqa aǵza múshelerine zııan keltirýi de yqtımal. Sondyqtan birinshi kezekte maman keńesine júginý quptalady. Al bala ne eresek bolsyn dene qyzýy kóterilse, jótel jıilep, boıdy álsizdik bassa oılanyp otyrmaı maman aldyna barýy tıis. Dáriger taǵaıyndaǵan emmen qatar kóp mólsherde suıyqtyq, jyly sý ishý, sapaly tynyǵýdy da este saqtaǵan abzal», dedi «Kerýen-Medicus» mekemesiniń dáriger-ınfeksıonısti.
Aýrýhanalardaǵy ahýal qandaı?
Vırýspen kúres, aýyrmaýdyń joly týraly negizsiz sóz qozǵap otyrǵanymyz joq. Joǵaryda atap ótkenimizdeı elimizde qarasha aıynyń basynan JRVI juqtyryp, tumaý bolǵan naýqastardyń qatary qalyńdaǵan.
Máselen, elordadaǵy eresekterge arnalǵan Astana qalasy ákimdiginiń Qalalyq ınfeksııalyq ortalyǵynda keıingi 3 kúnde JRVI jáne tumaý dıagnozymen aýrýhanaǵa jatqyzylǵandar sany artqan. 7 qarashadaǵy málimet boıynsha, atalǵan mekemede 353 pasıent, onyń ishinde 243 bala em alyp jatyr. Al birinshi medısınalyq-sanıtarııalyq kómek (BMSK) uıymdarynda 2043 pasıent, onyń ishinde 1061 balaǵa JRVI men tumaýǵa qarsy ambýlatorlyq em júrgizilip jatyr. Sondaı-aq 376 pasıentke pnevmonııa dıagnozy qoıylǵan, onyń ishinde 273-i bala eken.
Aýrýhanada apta jatqandardyń arasynda Aına Serikqyzynyń uly men qyzy da bar. Aýrý belgileri, áýeli Aınanyń 4 jasar qyzynda baıqalǵan. Bastapqyda álsirep belsendi qımyl qozǵalysy azaıǵan búldirshinniń kelesi kúni qyzýy kóterilip, ońaılyqpen túspegen.
«Jasyratyny joq, bastapqyda balaly úıde bolatyn dári-dármekpen qyzýdy túsirýge áreket jasadyq. Ádette bir ret qabyldanǵan sıroptan keıin túsetin qyzý bul joly boı bermedi. Balamnyń jalpy jaǵdaıy kóz aldymda nasharlaı tústi. Tamaqqa tábeti bolmaı, tipti sý ishýden qalǵan soń aýrýhanaǵa apardyq. Sol aralyqta qyzymdaǵy sımptomdar ulymda da biline bastady», deıdi astanalyq turǵyn.
Aına balalaryn aýrýhanaǵa jetkizgende, aýrý deneni meńdep alǵany anyqtalǵan. Sondyqtan dárigerler qos qulynshaqpen, anasyn aýrýhanada jatqyzyp emdeýdi uıǵarǵan.
«Balalarǵa arnalǵan qalalyq ınfeksııalyq aýrýhana ul-qyzyma jedel medısınalyq kómek kórsetti, durys em taǵaıyndady. Em úshinshi kún degende áser etip, balalarymnyń beti beri qaraı bastady. Sondyqtan ata-analarǵa baladaǵy bar belgige jete kóńil bólýin suraımyn. Qazir órship turǵan vırýsty úıde emdeý qıyn. Aýrýdyń jazylyp ketýin kútpeı emhanaǵa júginý jaǵdaıdy ýshyqtyrmaıtyna kózim jetti», dedi Aına Serikqyzy.
Astana qalalyq Densaýlyq saqtaý basqarmasy qala boıynsha maýsymdyq vırýs kezeńinde aýrýhanalarda aldyn ala 4160 tósek-oryn daıyndaǵan. Vırýs juqtyrǵandar sany kóbeıgen tusta, emhanalardaǵy tósek-oryn sany 4519-ǵa arttyrylǵan. Basqarma búgin 4519 orynǵa da naýqastar jaıǵastyrylǵanyn, olardyń sany artsa qosymsha tósek-oryndar ashý josparlanyp otyrǵanyn jetkizdi.