Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń deregine sáıkes álemde qant dıabetimen alysyp ómir súretin adamdardyń sany 500 mıllıonnan asady. О́kinishke qaraı, bul statıstıka jyldan-jylǵa kóbeıip barady.
Qant dıabeti jeńil-jelpi qaraıtyn aýrý emes. Onyń saldary múgedektikke, tipti ólimge aparýy múmkin. Emdelip, kútinbegenniń saldarynan soqyrlyq, búırek jetkiliksizdigi, júrek-qan tamyry aýrýlary, aıaqtyń ampýtasııasy sekildi qarapaıym jurt múlde kútpegen asqynýlar paıda bolýy yqtımal. Búginde elimiz kóleminde qant dıabeti dıagnozy qoıylǵan dıspanserlik esepte 558 myń adam, onyń ishinde 6 myńnan astam bala tur. Barlyq tirkelgen pasıentterdiń 95%-y (530 000 adam) 2 tıpti qant dıabetimen aýyrady.
Elde dál osy dıagnozben esepte turǵan naýqastarǵa ınsýlınderdiń keń spektri tegin usynylady. Árbir pasıent jergilikti emhanadan aqysyz dáriger keńesin ala alady. О́z ýchaskesinde turaqty baqylaýda turady. Asqynýlar baıqalsa, mamandandyrylǵan kómek alady. Pasıentterge ınsýlınderden bólek, ıneksııalyq qantty tómendetetin preparattar, ınsýlındi jetkizý quraldary men ózin-ózi baqylaý quraldaryn (test jolaqtary, glıýkometrler, pompalar, shyǵyn materıaldary, t.b.) qosa alǵanda, ómirlik mańyzdy dárilerdiń keń tizbesi usynylady.
Negizi qant dıabeti joǵary shyǵyndy shyǵystardyń ondyǵyna kiredi. Ony emdeýge memleket jylyna shamamen 46 mlrd teńge jumsaıdy. Bul dári-dármek salasyn qarjylandyrýǵa bólingen somanyń 22%-yn quraıdy. Qant dıabetimen aýyratyn bir pasıentke jylyna jaǵdaıdyń aýyrlyǵyna baılanysty 618 myń teńgeden 6,5 mln teńgege deıin qarjy bólinedi. Barlyq muqtaj adamdardy qamtamasyz etý, ósip kele jatqan qajettilikterdi jabý maqsatynda keler jyldyń qańtarynan bastap qant dıabetin qarjylandyrý MÁMS júıesi arqyly iske asady. Sondaı-aq qańtar aıynan qant dıabetin erte anyqtaýǵa arnalǵan skrınıng naýqastardyń MÁMS-tegi saqtandyrý mártebesine qaramastan tegin júrgiziledi. Demek, qant dıabetiniń dıagnostıkasy elimizdegi árbir turǵynǵa qoljetimdi bolady.