Keńes zamanynda Kókshe óńiri zııalylarynyń kóshin bastaǵan belgili qoǵam qaıratkeri, jýrnalıst, jazýshy Janaıdar Mýsınniń jarqyn beınesi áli jadymyzda. Aýyr dertke shaldyǵyp, aýrýhananyń aq tósegine tańylǵan kúnderinde de qolynan qalamyn túsirmeı, 55 jasynda jaryq juldyzdaı jarq etip aǵyp ótip edi qaıran aǵamyz.
Janaıdar Baımyrzauly basshylyq jasaǵan kezdegi «Kókshetaý» gazetine abyroı-bedeli jaǵynan teń keler oblystyq basylym beri salǵanda elimizdiń soltústik aımaǵynda buryn-sońdy bolǵan joq. Qazaǵynyń qatary onsha qalyń emes burynǵy Kókshetaý oblysyna ǵana taralǵan «Kókshetaý» gazetiniń taralymy 16 myń danadan asyp jyǵylǵandyǵy – sonyń aıǵaǵy. Sebebi basylym redaksııasynda kileń múıizi qaraǵaıdaı maıtalman jýrnalıster toǵysqan bolatyn. Birinen-biri asqan qara sózdiń has sheberleri, bir shoǵyr aqyn-jazýshy jınalǵan naǵyz shyǵarmashylyq orta boıynda tıtteı daryn dáni bar kimdi bolsyn qanattandyrmaı qoımas edi. Sol bir ǵajap shyǵarmashylyq ortany búginde biz «Mýsınniń mektebi» dep qasterleı atap, saǵynyshpen eske alamyz.
Shynynda da, Janaıdar Baımyrzauly – qazaq jýrnalıstıkasynda ózindik mektebin qalyptastyrǵan tálimger-ustaz edi. Onyń tógilte jazǵan maqalalary men ocherkterin tamsana oqyp, ózimizge úlgi etip ustanatynbyz. Redaktor retinde, ásirese, gazetke shyǵatyn kez kelgen materıaldyń taqyryby oqyrmandy «meni oqy» dep shaqyryp turatyndaı, tartymdy bolýyna aıryqsha mán beretin. Al ol redaksııanyń dálizinde ilýli turǵan «qyzyl taqtaǵa» gazetke shyqqan jaqsy materıalymyzdy qoıǵyzsa, tóbemiz kókke tıgendeı bolyp, shabyttanyp-shalqyp júretinbiz.
Jákeń oblystyq deńgeıdegi ártúrli jınalysqa qatysa júrip, ózine oı salǵan ózekti máselelerdi qoıyndápterine túrtip alyp, keıin bizge jazatyn taqyryp pen tapsyrmany úıip-tógip berýshi edi. «Kókshetaý» gazetiniń jarııalanymdary oblystyq partııa komıtetiniń bıýrosynda qaralyp, redaksııamyzdyń uıtqy bolýynyń arqasynda Kókshe óńirinde talaı tyń bastamalar týyndap jatatyn. Sonyń biri – Kókshetaý qalasynda qazaq pedagogıkalyq ýchılıshesi ashylǵandyǵy. Qazir joǵary qazaq pedagogıkalyq kolledji atanǵan oqý ornyna Janaıdar Mýsın esimi berilýiniń syry osynda.
Biz Janaıdar aǵanyń qoǵam qaıratkerligimen ushtasqan basshylyq tájirıbesin de kórip, jadymyzǵa túıip óstik. Ol áriptesterimizdiń eshqaısysyn bólip-jarmaı, bárin teń ustaýǵa tyrysýshy edi. Bir jyly redaksııanyń basshy qyzmetkerleriniń bireýi halyq depýtattary Kókshetaý qalalyq keńesiniń alǵashqy balamaly saılaýynda jeńilis tapty. Kóp uzamaı qaladaǵy keıbir saılaý okrýgterinde eshbir kandıdat jeńiske jetpegendikten, olarda qaıta saılaý ótkizý uıǵaryldy. Osyǵan oraı, qalalyq partııa komıteti maǵan bastaýysh partııa uıymynyń hatshysy retinde redaksııa basshylarymen kelise otyryp, «Kókshetaý» gazeti redaksııasynyń atynan taǵy bir kandıdatýrany usynýdy tapsyrdy. Men redaktordyń kabınetine kirip, keńes qurylysy bóliminiń meńgerýshisi Jabal Erǵalıevti usynǵym keletinin aıttym. Janaıdar aǵa osyndaı mańyzdy máselelerdi talqylaýǵa únemi qatystyryp júretin, ózimen jastary teteles birinshi orynbasary men jaýapty hatshyny shaqyryp alyp, olardyń pikirlerin surady. Ekeýiniń de sózderi bir jerden shyǵyp: «Bálenshekeń saılanbaı qalyp jatqanda Jabaldyń joly bolyp, depýtattyqqa ótip ketse, yńǵaısyz emes pe?..», desti. Men: «Qurmetti aǵalar, ósip kele jatqan jastardyń jolyn bógeý durystyqqa jata qoıar ma eken?!.», dedim. Janaıdar aǵa sál oılanyp qaldy, sosyn: «Káribaıdyń sóziniń jany bar. Jabal inimiz qalalyq keńeske depýtat bolyp saılansa, ol da bizdiń gazetimizge abyroı emes pe?», dep, bir-aq kesti. Osylaısha, keıin Parlament Senatynyń depýtattyǵyna deıin kóterilgen Jabal Erǵalıev aǵamyzdyń qaıratkerlik joly Janaıdar Mýsınniń batasymen Kókshetaý qalalyq keńesiniń depýtaty bolyp saılanýynan bastalǵan edi.
Jákeń Kókshe óńirindegi aýdandyq gazetterdiń redaksııalarynda jumys istep júrgen, talaptary taýdaı jas jýrnalısterdi der kezinde tap basyp tanyp, oblys ortalyǵyna qyzmetke shaqyryp, qaladan jaıly úı áperip, úlken qamqorlyq kórsetti. Olardyń ózim biletin, tolyq emes tiziminde Raıhan Seıitova, Qorǵanbek Amanjol, Ǵosman Tóleǵul, Qaıyrbaı Tóreqoja bar. Sol tizimge men de kirdim.
1981 jyly S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń (qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) jýrnalıstıka fakýltetin támamdaǵan soń joldama boıynsha Soltústik Qazaqstan oblystyq «Lenın týy» gazetiniń redaksııasyna jumysqa ornalastym. Úsh aı qatardaǵy tilshi bolyp istegennen keıin Petropavl qalasynan páter túgil, otbasylyq jataqhanadan oryn alýdyń ózi de qıyn bolǵan soń redaksııa basshylyǵy meni Jambyl aýdany boıynsha menshikti tilshi qylyp jiberýdi uıǵardy. Sóıtip, úsh jarym jyl shalǵaıdaǵy aýdannyń ortalyǵy – Blagoveshenka aýylynda turyp, jýrnalıstik eńbek jolymdy jalǵastyrdym. 1985 jylǵy shilde aıynyń sońynda Janaıdar Baımyrzaulynyń ózi Kókshetaýdan Blagoveshenkadaǵy páterime telefon soǵyp, Shýche qalasynyń ortalyǵyndaǵy bes qabatty úıdiń úshinshi qabatynda úsh bólmeli páter meniń otbasymmen birge kóship kelýimdi kútip, bos turǵanyn aıtty. «Biz «Lenın týyn» udaıy aldyryp, oqyp turamyz. Maqalalaryń respýblıkalyq gazetterde de jarııalanyp jatyr. Jazýyń unaıdy. Sondyqtan saǵan ázirge «Kókshetaý» gazetiniń Shýche aýdany boıynsha menshikti tilshisi qyzmetin usynamyn. Birer jyldan keıin redaksııamyzdyń bir bóliminiń meńgerýshisi qylyp joǵarylatamyn», dedi. Men óz qulaǵyma ózim senbegendeı kúı keship, qýana kelisim berdim.
Tez arada otbasymmen birge Shýche qalasyna kóship kelip, kýrortty shahardyń ortalyǵynda ornalasqan bes qabatty jaıly turǵyn úıdiń úshinshi qabatyndaǵy úsh bólmeli páterge túsip, úırenshikti menshikti tilshilik qyzmetimdi atqarýǵa kiristim. Arada bir jarym jyl ótkende redaksııanyń aýyl sharýashylyǵy bóliminiń meńgerýshisi qyzmetine taǵaıyndaldym. Sondyqtan da kóńilimniń túkpirinde: «Janaıdar aǵa bolmasa, men sol túkpirdegi Blagoveshenka aýylynda qatardaǵy tilshi bolyp qala berer me edim, kim bilsin?», degen kúmándi oı jatady.
Janaıdar Baımyrzauly Kókshetaý oblystyq partııa komıtetiniń ıdeologııa jónindegi hatshysy bolyp saılanǵannan keıin de ózi 19 jyl basshylyq etken ujymda kináratsyz shyǵarmashylyq ahýaldyń saqtalýyn qadaǵalap otyrdy.
Uly Abaıdyń «Bolmasań da, uqsap baq» degenindeı, jas kezimde men Janaıdar aǵadaı sózdiń maıyn tamyzatyn sheber jýrnalıst bolýdy armandaıtynmyn. Onyń qaramaǵynda qyzmet istegen bes jyldaı ýaqytym shyn mánindegi ekinshi ýnıversıtetim, biregeı shyǵarmashylyq mektebim boldy. Jalǵyz men emes, Jákeńniń tálim-tárbıesin kórgen talaı tanymal jýrnalıst ózderiniń «Mýsınniń mektebinen» ótkenderin maqtan tutady.
Paıymdap qarasam, ómirde qol jetkizgen azdy-kópti jetistigimniń bárine Jákeńniń ózim tánti bolyp, elikteýge tyrysqan qaıratkerlik qyrlarynyń, aqyl-parasatynyń, adamgershilik qasıetiniń, bıik azamattyq ustanymynyń yqpaly tıipti. Aqan seri babamyz: «Taý bolsań, Jylandydaı bıik taý bol!», dep jyryna qosqan Jylandy taýynyń baýraıynda dúnıege kelip, taýǵa qarap ósip, taý tulǵaly azamat bolyp shyńdalǵan Janaıdar aǵa – men úshin bıiktik pen iriliktiń, keńdik pen kemeldiliktiń ónegesi.