Teńge nelikten naryqtaǵy baǵaǵa áser ete almaı otyr?

Naryqtyq qunynan 15 paıyz joǵary baǵalanǵan dollar ótken jyldyń sońynan bastap keri shegindi. Sarapshylardyń sózinshe AQSh ekonomıkasy toqtap tur. Bul dollar baǵamyna keri áser ete bastady. 2026 jyly ınvestorlar prosıkldik valıýtalarǵa kóshýi kerek. Naryq kúrdeli jáne bólshekterge sezimtal bola bastady:  Ulttyq valıýtalardyń kiristiligi Eýropa men damýshy naryqtardyń qazirgi ósý sıkline táýeldi bolyp qaldy.  

Goldman Sachs Research sarapshylary 2026 jyly AQSh aktıvterine suranys azaıǵan saıyn dollar álsireýin jalǵastyrady dep kútedi. Olardyń negizgi ssenarıine sáıkes, AQSh ekonomıkasynyń ótken kezeńderge qaraǵanda nashar baıqalatyn artyqshylyǵy ýaqyt óte kele Amerıka valıýtasynyń álsireýine alyp kelýi tıis. AQSh ekonomıkasy turaqty bolǵanmen, ósim joq. Mundaı jaǵdaıda qunsyzdanǵan dollar eksportty qoldaıdy, taýarlaryn qymbattady. 

Teńge dollarǵa qarsy tura ala ma?

Eger ótken jyldary dollar satyp alý jınaqtardy teńgemen saqtaýmen salystyrǵanda ámbebap utymdy strategııa bolyp sanalǵan bolsa, onda 2025 jyldyń qorytyndylary da birkelki bolmady.

Búgingi teńge baǵamy qandaı?

Sarapshy Ilııas Isaevtyń aıtýynsha, jyl basynan beri valıýta naryǵy qyryq qubylyp jatyr.

«2025 jyly dollardyń ortasha jyldyq baǵamy 2024 jylǵy 469,44 teńgemen salystyrǵanda 521,5 teńgeni qurady. Osylaısha, teńgeniń dollarǵa qatysty ortasha jyldyq álsireýi shamamen 11%-dy qurady, al naqty dınamıka kirý núktesine baılanysty boldy. Máselen, eger dollar jınaqtary 2025 jyldyń basynda bolsa (baǵam 525,11 teńge bolǵan kezde), jyl sońyna qaraı olardyń teńgedegi nomınaly tómendedi, sebebi baǵam 30 jeltoqsanda bir dollar úshin 504,76 teńgeni qurady», dep túsindirdi sarapshy.

Teńgedegi depozıtter: kiristilik devalvasııadan joǵary ma?

О́tken jyly valıýtanyń basty básekelesi teńgelik salymdar boıynsha joǵary stavkalar boldy. Bankter merzimdi depozıtter boıynsha jyldyq 15%-dan 18%-ǵa deıin usynys jasady, al jekelegen ónimder boıynsha mólsherlemeler 19%-ǵa jetti.

«Tipti ınflıasııany eskersek, teńgedegi naqty kiristilik valıýtalyq qaıta baǵalaýdan joǵary boldy. Nátıjesinde kóptegen salymshylar úshin paıyzdyq tabys jınaqtaý valıýtasyn tańdaýda aıqyndaýshy faktor boldy», dep atap ótti Áıgerim Ilııasova.

Baqyt Nurmuhanov: Jańa Konstıtýsııanyń jobasyna teńgeni ulttyq valıýta retinde bekitetin norma engizildi

Sarapshynyń pikirinshe, jiberip alǵan paıyzdyq kiris pen salym kókjıegin eskermeı, qarajatty valıýtada saqtaý keń taraǵan qatelik boldy. Sondaı-aq dollardyń eń tómengi baǵamyn valıýtany satyp alý úshin kirý núktesi jáne satý úshin eń joǵary baǵam retinde boljaýǵa tyrysqandar da shyǵynǵa ushyraýy múmkin.

Bolashaqqa arnalǵan resept: ártaraptandyrý jáne maqsatty josparlaý

Sarapshynyń aıtýynsha, valıýta naryǵynyń kúrdeliligi teńge baǵamynyń negizgi valıýtalarǵa qatysty qozǵalysyn boljaý qıyn, sebebi oǵan kóbinese irgeli ekonomıkalyq faktorlar emes, saıası jáne ákimshilik faktorlar áser etedi. Kúzgi eń joǵary deńgeıden bastap dollar baǵamy 50 teńgeden astam arzandady. Qazir Foreks halyqaralyq naryǵynda dollar 499 teńge deńgeıine jaqyn satylyp jatyr.

Ekonomıst Eldar Shamsýtdınov atap ótkendeı, dollar sessııany 498,46 teńge deńgeıinde aıaqtap, 4,59 teńgege nemese 0,91% -ǵa tómendedi. Bul jyl basyndaǵy mınımýmdardy jańartýǵa jáne bir kún ishinde qalpyna keltirý áreketinsiz 500 teńgeden tómen bekitýge múmkindik berdi.

Jańa Konstıtýsııada teńgeni ulttyq valıýta retinde bekitý usynyldy

Qymbat (nyǵaıyp kele jatqan) teńge ınflıasııany tejeıdi, ımporttyq taýarlardyń qunyn tómendetedi. Tutynýshylar úshin bul tıimdi, al jergilikti óndiris úshin − táýekel. 18 paıyzdyq bazalyq mólsherleme teńgeniń ınvestııalyq tartymdylyǵyna oń áser etti.

Tutastaı alǵanda, aǵymdaǵy dınamıka teńge pozısııasynyń salystyrmaly túrde turaqty bolyp qalatynyn kórsetedi.