Biregeı arheologııalyq jádigerler kórmesi

Á.Marǵulan atyndaǵy Arheo­logııa ınstıtýty jáne Prezıdent ortalyǵy birlesip uıymdastyrǵan ekspozısııanyń maqsaty – 2025 jyly el aýmaǵynda júrgi­zilgen dalalyq arheologııalyq zertteý­lerdiń nátıjelerin jáne odan tabylǵan jádigerlerdi jalpy jurtshylyqqa keńinen tanystyrý.

Kórme tas dáýirinen bastap orta ǵasyrlarǵa deıingi hronologııalyq aýqym­dy kezeńdi qamtyp, keıingi ǵylymı zertteýler nátıjeleri arqyly elimizdiń ejelgi tarıhyna qatysty jańasha kózqaras qalyptastyrýǵa múmkindik beredi.

«Memleket ulttyq tarıhqa erekshe nazar aýdaryp otyr. Ony biregeı­liktiń negizgi tirekteri­niń biri retinde qaras­tyrady. Jańa Konstıtýsııa joba­sy­nyń preambýlasyndaǵy «Uly dala­nyń myńdaǵan jyldyq tarıhy­nyń sabaqtas­tyǵyn saqtap» degen sóılem – sonyń aıǵaǵy», dedi Memlekettik keńesshi kórmeniń ashylý rásiminde.

Kórmede alǵash ret kópshilik nazaryna tas dáýirine tıesili biregeı oljalar usynyldy. Olardyń qata­ryn­da «Tıan-Shan orınıak» máde­­nıeti (erte paleolıt, Jetisý), «Shi­derti mádenıeti» (keıingi mezolıt, Ertis mańy) sekil­di iri ǵyly­­mı jańa­lyq­tar, sondaı-aq Taısoı­ǵan qum­darynan (Atyraý oblysy) ta­byl­ǵan eneolıt dáýiriniń jádigerleri bar.

Kórmeniń saq-sarmat keze­ńine ar­nalǵan bóliminde arheo­logııa­lyq derekter arqyly Qazaq­stan aýmaǵyndaǵy kóshpeli jáne oty­ryqshy mádenıetterdiń qalyp­tasý úderisi kórsetilgen.

Orta ǵasyrǵa arnalǵan bólimde qımaq­tar men oǵyzdar máde­nıetine, sondaı-aq Altyn Orda dáýirine qatysty jádiger­ler usynylǵan. Kelýshilerge Qazaqstan aýmaǵyndaǵy orta ǵasyrǵa tıesili qalalyq máde­nıet pen kerýen joldarynyń, so­nyń ishinde Uly Jibek joly tarıhyn pash etetin materıaldar tanystyrylǵan.

«Qazirgi tańda «Qazaqstan tarıhy: ejelgi dáýirden búginge deıin» atty jeti tomdyq akademııa­lyq basylym ázirlenip jatyr. Kórmege qoıylǵan jádigerlerdiń deni, sondaı-aq salada keıingi jyldary qol jetkizilgen jetistikter men jańalyqtar atalǵan eńbek­tiń 1 mıllıon jyldyq tarıhı kezeńdi qamtıtyn birinshi tomyna engiziledi», dedi kórme jumysymen tanysqan E.Qarın.

Interaktıvti ekrandar ar­qyly arheologııalyq nysan­dar­dyń sıfr­lyq modelderi, qazba­lardyń stratıgrafııasy, zert­ha­nalyq zertteýler nátı­jeleri men halyqaralyq jobalar kór­setilgen. Mundaı format kór­meni jaı ǵana ekspozısııa emes, zama­naýı tehnologııalarmen tolyq­ty­rylǵan ǵylymı-tanym­dyq keńis­tik retinde qabyl­daýǵa jol ashady.

Kórmede Á.Marǵulan atyn­daǵy Arheo­logııa ıns­tıtýty­nyń ke­ıingi jyl­dary júrgizg­en zertteýleri­niń nátı­je­leri, son­daı-aq elimiz­diń jetek­shi mý­zeı­leri men ǵylymı uıym­­dary­nyń qorlaryndaǵy bire­geı arheo­logııalyq jádigerler usynylǵan.