• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Saıasat Búgin, 08:22

Koalısııa músheleri Túrkistan jurtshylyǵymen kezdesti

0 ret
kórsetildi

Májilis spıkeri Erlan Qoshanov bastaǵan «Ádiletti jáne progressıvti Qazaqstannyń halyqtyq Konstıtýsııasy úshin» jalpyulttyq koalısııasynyń músheleri Túrkistan oblysynyń turǵyndarymen jańa Konstıtýsııanyń negizgi erekshelikterin talqylady. Túrli alańda ótken kezdesýlerge zııaly qaýym men etnomádenı birlestikterdiń ókilderi, eńbek ujymdary, kásipkerler men jastar qatysty.

Túrkistandaǵy Kongress-holl ǵımaratynda uıymdastyrylǵan kezdesýge myńnan asa adam qatysty. Ashyq ári mazmundy áńgime barysynda qatysýshylar óz pikirlerin erkin bólisip, kókeılerindegi saýal­daryn qoıdy. Jurtshylyq Ata zańnyń el bolashaǵy úshin mańyzy, tarıhı dástúr­ler sabaqtasty­ǵy, qoǵamnyń toptasýy men eldiń damýyn­daǵy rýhanı qundy­lyqtar­dyń alatyn orny týraly aıtty.

Koalısııa múshesi Jaqsybek Qulekeev jańa Konstıtýsııany qabyldaýdyń tarıhı mańyzdy­lyǵyna nazar aýdardy.

«Qasym hannyń «Qasqa joly» jáne Esim hannyń «Eski joly» zań­dar jınaǵy – qazaq halqy tarı­hyn­­daǵy alǵashqy zańdar. Iаǵnı alǵash­qy konstıtýsııalyq normalar boldy. Olar dál osy jerde, Túrki­standa jasalǵan. Keıin Táýke han tu­synda «Jeti jarǵy» zań­dar jı­naǵy qabyldandy. Túrki­s­tan tur­­ǵyn­daryna bul sózderdi túsin­­dirý­diń qajeti joq. Úsh uly bı – Tóle bı, Áıteke bı jáne Qazybek bı dál osy jerde jınalyp, sol zańdy qabyldady. Bul zań ha­­lyq birligin jáne Qazaq han­dy­­ǵyn saqtaýdyń negizi bolyp, óz zamany­­nyń eń prog­ressıvti quqyq­tyq qu­jat­tary­nyń biri sanal­­dy. Eger tarı­hqa mu­qııat qara­­saq, qazaq halqy tarı­hyn­daǵy eń ma­ńyzdy quqyq­tyq nor­malar­dyń kópshiligi dál osy topy­raqta qa­byl­danǵanyn baıqaımyz», dedi ol.

Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek álemniń kóp­tegen elinde demografııalyq prob­lemalar, qundylyqtar daǵ­darysy týyndap otyrǵanyna toqtal­dy. Ol búgingi tańda jastar tárbıe­sinde sıfrly platfor­ma­lar­dyń yqpaly artyp kele jat­qan­dyqtan, Ata zańymyzda adam kapıta­lyn qalyptastyrýǵa, ǵylym men ın­no­vasııany damytýǵa jáne otbasyna qoldaý kórsetýge erekshe oryn beril­genine mán berdi.

Májilis depýtaty Únzıla Shapaq jańa Konstıtý­sııa jobasy­nyń áleýmetshil zańdyq áleýetin túsindirip berdi.

Májilis depýtaty Qaırat Balabıev 2023 jyly Túrkistan qalasynda ótken Ulttyq quryltaı otyrysynyń «Ádiletti Qazaqstan – Adal azamat» taqyrybyna arnalǵa­nyna toqtaldy. Osy adal eńbek, adam­gershilik qundylyqtary jáne pat­rıotızm qaǵıdalary búgingi jańa Konstıtýsııa jobasyna enip otyr.

«Dara urpaq» qoǵamdyq qory­nyń dırektory Rýhabza Qaldarbek Konstıtýsııa jobasyn­daǵy ata-ananyń jaýapkershiligi týraly normaǵa nazar aýdardy. Ol keıde balalardyń jaýapsyzdyǵynyń artynda jaýapsyz ata-analar turatynyna toqtaldy. Konstıtý­sııa arqyly balaǵa qamqorlyq jasaý men tárbıe berýdi ata-ananyń mindeti retinde bekitý – balalardy qorǵaýdyń mańyzdy kepili bolyp, kóptegen áleýmettik problemanyń aldyn alýǵa kómektesetinin aıtty.

Kásipker Erbol Kókenov jańa Kons­tıtý­sııa jobasymen muqııat tanysyp, múgedektigi bar adam­dar­dyń quqyqtaryn qorǵaýǵa baǵyt­talǵan normalardy erekshe qol­daǵanyn aıtty. Ol Túrkistan qala­synda ashylǵan ınklıýzıvtik teatrdy, onda múgedektigi bar balalar úlken sahnada óner kórsete alǵa­nyn mysalǵa keltirdi. Sonymen qatar Ata zańda bekitilgen teń múm­kin­dikter kepildikteri naǵyz ádil ári adamgershilikke negizdelgen qoǵam qurýǵa yqpal etetinine senim bildirdi.

Odan ári koalısııa músheleri etnomá­denı birlestikterdiń ókil­derimen dóńge­lek ústelge qatysty. Túrkistan oblysy elimizdegi eń kópetnosty óńirlerdiń biri, munda 50 etnos ókili turady. Son­dyq­­tan jergilikti turǵyndar tynysh­tyq pen tatýlyqty erekshe baǵalaıdy. Koalısııa músheleri jańa Kons­tı­týsııada birtutas Qazaqstan  hal­qy uǵymy qamtylǵa­nyn, ol etnostyq tegine qaramaı, bar­lyq aza­mat­tardyń quqyǵyn qorǵaý­ǵa ba­ǵyt­talǵanyn atap ótti. Bul – eli­miz­de etnosaralyq kelisimdi nyǵaıtý­ǵa baǵyttalǵan úlken qadam. Qazaqstan halqy Assambleıasy tóraǵasynyń oryn­basary Marat Ázilhanov As­samb­leıanyń rólin transforma­sııa­lap, Halyq keńesin qurý – azamat­tardyń memlekettik isterge aralasýyn keńeıtetin, qoǵamdyq kelisimdi nyǵaıtýǵa úles qosatyn mańyzdy júıeli sheshim ekenin atap ótti.

«Qazaq gazetteri» seriktestiginiń bas dırektory Dıhan Qamzabekuly Túrkistannyń arǵy-bergi tarıhy túrki jáne basqa da etnostardy biriktirýshi kúshke ıe ekenin jáne osyndaı qundylyqtar Ata zań jobasynda jazylǵanyn aıtty.

Sondaı-aq koalısııa múshe­leri lokomotıv deposynyń temirjol­shylarymen kezdesti. Áńgime turaqty jumys, qaýipsizdik jáne eńbek adamyna degen qurmettiń mán-mańyzyna arnaldy. Osyndaı mamandar kún saıyn ekonomıkanyń negizgi salalarynyń tolassyz jumys isteýin qamtamasyz etedi.

Sodan keıin delegasııa múshe­leri «Shaǵa» ındýstrııalyq parki­­niń jumysymen tanysty. Kásip­­oryndar alańynda jumys­shy­­larmen jáne mamandarmen kezdesý ótip, ónerkásiptiń damýy, kásip­ker­lik jáne jańa jumys oryn­daryn qurý máseleleri talqylandy.

Osy kúni koalısııa músheleri Shaǵa aýylynyń halqymen de júz­desti. Áńgime barysynda turǵyn­dar aldaǵy referendým týraly pikir­lerimen bólisip, aýyldy damytý, jumyspen qamtý men áleýmettik qoldaý máselelerin kóterdi.