Májilis tóraǵasy Erlan Qoshanov bastaǵan «Ádiletti jáne Progressıvti Qazaqstannyń Halyqtyq Konstıtýsııasy úshin!» jalpyulttyq koalısııasy Atyraý oblysyna bardy. О́nerkásiptik óńirde qoǵam ókilderimen, shyǵarmashyl jastarmen, munaıshylarmen jáne kásiporyn ujymdarymen kezdesýler ótti, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Qoǵam ókilderimen kezdesý barysynda Koalısııa músheleri aldaǵy referendýmnyń eldiń bolashaǵy, ár otbasy men árbir otandasymyz úshin tarıhı mańyzy týraly áńgimelesti.
Májilis tóraǵasy jańa Konstıtýsııa halyqtyń suranysyna negizdelgenin, ol Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev júrgizip otyrǵan júıeli reformalardyń dáıekti jalǵasy ekenin atap ótti. Ata zań jobasy – qoǵamda qordalanǵan ádildikti ornyqtyrý, zań men tártiptiń ústemdigin qamtamasyz etý jáne barshaǵa teń múmkindikter berý jónindegi talaptarǵa berilgen jaýap. Sondyqtan parlamenttik reformadan bastaý alǵan konstıtýsııalyq túzetýler Qazaqstannyń bolashaǵy týraly keń aýqymdy qoǵamdyq pikirtalasqa ulasyp, nátıjesinde jańa Ata zańnyń qabyldanýyna alyp keldi.
«О́zderińiz bilesizder, halyq tarapynan 10 myńnan astam usynys tústi. Azamattar eldiń bolashaǵy, qaǵıdattar men qundylyqtar týraly kóbirek aıta bastady. Osynyń bárin saralaı kele, parlamenttik reforma jónindegi jumys toby jańa Konstıtýsııa qabyldaý qajettigi týraly qorytyndyǵa keldi. Eldegi saıası júıe tutastaı jańaryp jatyr. Bıliktiń barlyq tarmaqtary qaıta qurylýda. «Kúshti Prezıdent – yqpaldy Parlament – esep beretin Úkimet» formýlasy bekı túsedi», dedi Májilis tóraǵasy.
Erlan Qoshanov atap ótkendeı, jańa Konstıtýsııa ótken men búgindi baılanystyryp, eldiń bolashaqqa baǵyt alǵan jolyn aıqyndaıdy. Al preambýlada baıyrǵy qazaq jerinde memlekettilikti nyǵaıtý týraly qaǵıdanyń bekitilýi tarıhı sabaqtastyqty jáne ulttyń san ǵasyrlyq tarıhyn aıshyqtaıdy.
Atyraý turǵyndary, óz kezeginde, jańartylǵan Konstıtýsııa jobasynda adamnyń quqyqtary men bostandyqtarynyń jańa kepildikteri memlekettiń eń joǵary basymdyǵy retinde qarastyrylǵanyn atap ótti. Munaıly óńir turǵyndary úshin eńbek quqyqtaryn, áleýmettik kepildikterdi qorǵaý úshin quqyqtyq mehanızmderdi nyǵaıtý, sondaı-aq Zań men Tártiptiń ústemdigi prınsıpin bekitý erekshe mańyzdy. Bul ınvestorlar úshin de, jumysshylar úshin de aldyn ala boljanatyn quqyqtyq ortany qamtamasyz etedi.
Ǵalymdar jańa Konstıtýsııaǵa qoldaý bildirdi
Áńgime barysynda qorshaǵan ortaǵa jaýapkershilikpen qaraý normasyna erekshe nazar aýdaryldy. Olar alǵash ret Ata zańda irgeli prınsıpter deńgeıinde bekitilip otyr. Jurtshylyqtyń pikirinshe, bul ereje munaıly óńir úshin asa ózekti. Ekologııalyq qaýipsizdik pen tabıǵı resýrstardy qorǵaý máseleleri munda tek deklarasııa emes, keler urpaq úshin naqty bolashaq kepildigi bolyp sanalady.
Aımaqtyń shyǵarmashyl jastarymen kezdesý «Atyrau Creative Hub» ortalyǵynda ótti. Bilim berý, ǵylym, ınnovasııalar, sıfrlyq quqyqtardy qorǵaý jáne talantty jastardyń áleýetin tanytý máselelerine erekshe nazar aýdaryldy. Kezdesýge qatysýshylar jańa Konstıtýsııa tehnologııalar men jasandy ıntellekt qarqyndy damyǵan dáýirde jeke derekterdi qorǵaýdy kúsheıtetinin jáne sıfrlyq qaýipsizdiktiń zamanaýı standarttaryn qalyptastyratynyn atap ótti.
Otbasylyq máseleler men qoǵamymyzǵa tán dástúrli qundylyqtardy saqtaýǵa arnaıy nazar aýdaryldy. Jas atyraýlyqtar jańa Konstıtýsııada nekeni erikti túrde jasalǵan er men áıeldiń odaǵy retinde naqty aıqyndaý otbasylyq ınstıtýtty qoldaýǵa baǵyttalǵan júıeli memlekettik saıasatty qalyptastyrýǵa jáne ony quqyqtyq deńgeıde qorǵaýǵa múmkindik beretinine toqtaldy.
Aıda Balaeva: Prezıdent – jańa Konstıtýsııanyń negizgi avtory
Ár adamnyń eńbek etý quqyǵy, qaýipsiz eńbek jaǵdaılary, ádil eńbekaqy jáne áleýmettik qorǵaý syndy jańa Konstıtýsııa jobasynda jarııalanǵan normalar «QazTýrboRemont» qyzmet kórsetý ortalyǵynyń ujymymen ótken kezdesýlerde talqylandy.
Kásiporynnyń jas mamandary memleket pen bıznes olardyń kásibı damýyna qandaı múmkindikter jasaıtynyna qyzyǵýshylyq tanytty. Ásirese, memleket adamnyń bilimi men kásibıligin eldiń strategııalyq resýrsyna aınaldyrýǵa jaǵdaı jasaý jaýapkershiligin óz moınyna alatyny týraly prınsıpke kóbirek nazar aýdardy. О́ndiris mamandarynyń pikirinshe, bul óńirdegi jastardyń damý kókjıegin keńeıtedi.
Kezdesý barysynda kásiporyn qyzmetkerleri eńbek jaǵdaılary men zamanaýı ınnovasııalyq óndiristerdi damytý máselelerine qatysty birqatar suraq qoıdy. Irgeli ujym músheleri jańarǵan Ata zań eńbek jaǵdaılarynyń qaýipsizdigin jáne ádil eńbekaqy kepildikterin kúsheıtetinin, al memlekettik saıasat adamnyń eńbegi men kásibı jetistikterine negizdelip qurylatynyn atap kórsetti.
Kezdesýler qorytyndysy boıynsha Atyraý turǵyndary 15 naýryzdaǵy referendýmǵa qatysý árbir qazaqstandyqtyń azamattyq boryshy ekenin aıtty. Jergilikti jurtshylyq óz tańdaý quqyǵyn paıdalanyp, Qazaqstannyń turaqty bolashaǵy úshin daýys berýge nıetti ekenin bildirdi.
Aıbek Dádebaı: Qasym-Jomart Toqaev jańa Konstıtýsııamyzdyń basty avtory