Elordadaǵy EXPO kongress-ortalyǵynda «Áıel álemi – el taǵdyryna jaýapkershilik» uranymen kóshbasshy áıelderdiń kezdesýi ótti. Is-sharada Májilis tóraǵasy Erlan Qoshanov jáne Premer-mınıstrdiń orynbasary – Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva sóz sóıledi.
Munda elimizdiń barlyq óńirinen kelgen myńǵa jýyq kóshbasshy áıel – bilim berý, densaýlyq saqtaý, kásipkerlik, ǵylym, áleýmettik salalarynyń jáne azamattyq sektordyń ókilderi jınaldy. Is-shara aıasynda jańa Konstıtýsııany qabyldaý boıynsha 15 naýryzda ótetin referendým talqylandy.
Sóz basynda Májilis spıkeri, «Amanat» partııasynyń tóraǵasy, «Ádiletti jáne progressıvti Qazaqstannyń halyqtyq Konstıtýsııasy úshin!» jalpyulttyq koalısııasynyń jetekshisi Erlan Qoshanov Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń genderlik saıasatqa erekshe mán beretinin atap ótip, el Prezıdentiniń áıelder qaýymynyń jumysqa óte uqypty, ár iske tııanaqty, jaýapkershilikpen qaraıtyny arqyly erekshelenetini, sondyqtan olarǵa eń sezimtal ári áleýmettik mańyzy joǵary salalar tapsyrylatyny týraly aıtqan sózin eske saldy.
E.Qoshanov qoǵamdaǵy áıelderdiń róli týraly aıta kele, olardyń adamǵa degen qamqorlyǵy, otbasy taǵdyryna degen jaýapkershiligi jáne balalardyń bolashaǵyna alańdaýshylyǵy memlekettegi adamgershilik qundylyqtarynyń berik negizin qalyptastyratynyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, dál osy qundylyqtar búginde jańa Konstıtýsııanyń negizgi qaǵıdattarynan kórinis tabady. Onyń ózeginde adam, adamnyń qadir-qasıeti, qaýipsizdigi jáne damýyna berilgen múmkindikter tur.
Sondaı-aq Májilis spıkeri Prezıdenttiń tereń ıntellektýaldy tulǵa retinde otandastarymyzdy bilimdi, kitap oqıtyn ári oılana biletin ult retinde kórgisi keletini týraly armanymen únemi bólisip júretinin atap ótti.
«Prezıdent birneshe ret atap ótkendeı, ár adam bilim alýǵa, ózin damytýǵa talpynýǵa tıis. Qasym-Jomart Toqaevtyń osy ómirlik kózqarasy jańa Konstıtýsııanyń ıdeologııasymen úndesedi. Onda elimizdiń bilimdi jáne progressıvti qoǵamǵa qaraı damý joly aıqyndalǵan. Onyń basty baılyǵy – adam kapıtaly jáne jastardyń tereń bilimi. Qarapaıym tilmen aıtqanda, bul balalarymyz ben nemerelerimiz bilimniń tereń qundylyǵyn túsinip, ǵylymǵa, mádenıetke umtylady degen sóz. Bálkim, Prezıdenttiń bul eń asyl armany endi Konstıtýsııanyń ózegine aınalady», dedi ol.
Sondaı-aq E.Qoshanov «Amanat» partııasynyń Áıelder qanaty az ýaqytta elimizdegi eń belsendi qoǵamdyq-saıası alańdardyń birine aınalǵanyn atap ótti. Úsh jylda belsendi áıelder qyz-kelinshekterdi qoldaýǵa, balalardy qorǵaýǵa jáne otbasylyq qundylyqtardy nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan júzdegen bastamany júzege asyrdy. Áıelder «Qaryzsyz qoǵam», «Aýyl amanaty», «Tomiris», «Baqytty otbasy», «Kedergisiz keleshek» sııaqty partııanyń áleýmettik jobalaryn júzege asyrý isinde mańyzdy ról atqaryp keledi.
Májilis spıkeriniń aıtýynsha, áıelder tarapynan atqarylyp jatqan jumys bilim berý bastamalaryn damytý isinde de aıqyn baıqalady. Máselen, Áıelder qanatynyń atsalysýymen áıelder kóshbasshylyǵyna qatysty magıstrlik baǵdarlama ázirlenip, ol Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetimen jáne Almaty Management University-men birlesip júzege asyrylyp jatyr.
Sonymen qatar ol Áıelder qanatynyń belsendileri zań shyǵarý qyzmetine de eleýli úles qosyp kele jatqanyn aıtty. Olardyń bastamasymen turmystyq zorlyq-zombylyqqa qarsy kúreske baǵyttalǵan zań qabyldandy, sondaı-aq psıhologııalyq qyzmet kórsetý isin damytýǵa qatysty túzetýler ázirlendi. Buǵan qosa dál osy belsendi áıelder aýtızmge shaldyqqan balalardy jáne erekshe balalardy tárbıelep otyrǵan otbasylardy qoldaý máselesin kóterip, sonyń negizinde tıisti zań jobasyn ázirleýge jáne balalardyń damýyndaǵy aýytqýlardy erte dıagnostıkalaý júıesin engizýge bastamashy boldy.
Jalpy, búginde áıelder bılik organdarynda, bızneste jáne qoǵamdyq uıymdarda basshylyq qyzmetterdi barynsha kóp atqara bastady. Olardyń belsendiligi memleketti jańǵyrtýdyń naqty qozǵaýshy kúshine aınalyp otyr. Munyń barlyǵy – áıelderdi qoldaýǵa baǵyttalǵan júıeli memlekettik saıasattyń nátıjesi.
E.Qoshanov jańa Konstıtýsııada otbasy ınstıtýty men dástúrli qundylyqtardy qorǵaý isine erekshe nazar aýdarylǵanyn atap ótti. Ata zań jobasynda neke er men áıeldiń erikti jáne teń quqyqty odaǵy ekeni naqty bekitildi. Bul balalardyń dúnıege kelýi men tárbıelenýine qajet berik negiz qalyptastyrady. Sonymen qatar memleket áıelderdiń quqyǵyn qorǵaý sharalaryn kúsheıtedi. Atap aıtqanda, «qyz alyp qashý» áreketi úshin jaýapkershilik kúsheıtildi. Memleket basshysy Ulttyq quryltaı otyrysynda atap ótkendeı, bul dástúr emes, adam quqyǵyn óreskel buzý bolyp sanalady. Osy qadamdardyń barlyǵy otbasy ınstıtýtyn nyǵaıtýǵa, áıelderdiń ar-namysy men qadir-qasıetin qorǵaýǵa jáne qaýipsiz ári ádiletti qoǵam qurýǵa baǵyttalyp otyr.
Májilis spıkeri jerjúzinde jańa qaqtyǵystar men shıelenis oshaqtary paıda bolyp jatqanyn da atap ótti. Jahan jurtshylyǵynyń nazaryn aýdarǵan Iran tóńiregindegi jaǵdaı eshkimdi beıjaı qaldyrmaıdy. Sondyqtan elimizdegi beıbitshilik, turaqtylyq jáne qoǵamdyq kelisim – eń qymbat qazyna. Onyń aıtýynsha, Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń salmaqty saıasaty men joǵary halyqaralyq bedeli arqyly Qazaqstanda turaqtylyq pen aýyzbirshilik saqtalyp keledi. Ata zań negizgi bılik ınstıtýttarynyń ókilettigin naqty aıqyndap, prezıdenttik basqarý formasyn eldegi turaqtylyqtyń, reformalar sabaqtastyǵynyń jáne ornyqty damýdyń negizi retinde saqtaıdy. Sondaı-aq ol barlyq bılik tarmaǵynyń úzdiksiz, júıeli jáne úılesimdi jumysyn qamtamasyz etý kepili sanalady. Bul – el ishindegi turaqtylyqtyń, ornyqty damýdyń jáne Táýelsizdikti nyǵaıtýdyń berik negizi.
Premer-mınıstrdiń orynbasary – Mádenıet jáne aqparat mınıstri, Prezıdent janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııanyń tóraǵasy Aıda Balaeva jańa Konstıtýsııa jobasy Qazaqstannyń áleýmettik memleket retindegi sıpatyn saqtaıtynyn erekshe atap ótti. Onyń aıtýynsha, árbir áıeldiń, árbir ananyń eń úlken baqyty – balalarynyń jarqyn bolashaǵy. Sondyqtan 15 naýryzda ótetin referendýmǵa qatysýdyń aıryqsha mańyzy bar.
Is-shara barysynda forým delegattary jańa Konstıtýsııa jobasynda qoǵamnyń negizgi suranystary qamtylǵanyn atap ótti. Sıfrlyq ortada jeke derekterdi qorǵaý normalaryn bekitý, ǵylymǵa, bilim men ınnovasııaǵa strategııalyq basymdyq mártebesin berý, otbasy ınstıtýtyn nyǵaıtý, ana men balany qorǵaý syndy mańyzdy máselelerge de basa nazar aýdaryldy. Sondaı-aq ınklıýzıvti bilim berý isin damytý, medısına qyzmetkerlerin qoldaý, quqyqtyq aıqyndyqty qamtamasyz etý jáne jeke menshikti qorǵaý, qoǵamdyq dıalogtegi buqaralyq aqparat quraldarynyń róli jáne volonterlik qyzmetti ınstıtýsıonaldyq turǵyda qoldaý isine de erekshe mán berildi.