Búginde elimizde 2000-nan astam shaǵyn jınaqty mektep jumys isteıdi. Bul – aýyldaǵy bilim júıesiniń tiregi bolǵanymen, kadr tapshylyǵy men pán muǵalimderiniń jetispeýshiligi sekildi máseleler áli de ózekti. Osyǵan baılanysty Memleket basshysy byltyrǵy Joldaýynda JI-diń bilim júıesinde de basymdyqqa ıe bolýy qajettigin atap ótken edi. «Jasandy ıntellektimen jumys isteý quzyretin qalyptastyrý áldeqaıda erte jastan, ıaǵnı mektep qabyrǵasynan qolǵa alynýǵa tıis.
Osyǵan oraı birqatar bastamany júzege asyrǵan jón. Qashyqtan oqytý tásili jáne jasandy ıntellekt tehnologııasy negizinde «Qazaq Digital mektebi» atty shaǵyn jınaqty mektep úlgisin ázirleýimiz qajet. Mundaı platforma aýyldaǵy oqýshylardy sapaly oqý tásilderimen qamtamasyz etýge múmkindik beredi», dedi Prezıdent. Qazir Memleket basshysynyń tapsyrmasymen ázirlenip otyrǵan jobanyń tujyrymdamasy men iske asyrý modeli tolyq qalyptastyrylǵan. Oqý-aǵartý mınıstrliginiń málimetinshe, qanatqaqty jobany iske qosý 2026–2027 oqý jylyna josparlanyp otyr.
Jobanyń maqsaty – jasandy ıntellektini bilim salasyna engizý. Osy arqyly jaratylystaný-matematıkalyq jáne qoǵamdyq-gýmanıtarlyq pánderdi jańa formatta oqytýǵa nazar aýdarylady. JI negizindegi sheshimder oqýshynyń materıaldy óz qarqynymen meńgerýine múmkindik berip, bilim alýshyny tyńdaýshydan belsendi izdenýshige aınaldyrýdy kózdeıdi.
Alǵashqy kezeńde jobaǵa shamamen 500 mektep qosylady. Bul bilim uıymdary tehnıkalyq turǵydan tolyq daıyn dep tanylǵan. Iаǵnı ınfraqurylym, ınternet, qurylǵylar men sıfrlyq júıelerdi qabyldaý múmkindigi aldyn ala saralanyp, qanatqaqty alań retinde iriktelgen.
Oqý-aǵartý mınıstri Juldyz Súleımenovanyń aıtýynsha, qazir joba aıasynda jasandy ıntellekt salasyndaǵy túrli platforma iriktelip jatyr. «Biz qazir «Qazaq Digital Mektebi» jobasy aıasynda jasandy ıntellekt salasyndaǵy jobalardy suryptap jatyrmyz. Sondyqtan túrli otandyq ozyq platforma jasaýshylardyń usynystaryn qarastyrýǵa daıynbyz», dedi mınıstr.
Jeke IT-kompanııalardyń júıege qatysýy qoǵamda derekter qaýipsizdigine qatysty suraqtar týyndatatyny belgili. Mınıstrlik bul baǵytta naqty talaptar belgilenetinin habarlady. Atap aıtqanda, barlyq sıfrlyq sheshim elimizdiń derbes derekterdi qorǵaý týraly zańnamasyna tolyq sáıkes bolýǵa tıis. Serverler elimizdiń aýmaǵynda ornalasady, aqparattyq qaýipsizdik memlekettik saraptamadan ótedi jáne tek sertıfıkattalǵan tehnologııalar qoldanylady. Platformalardy biriktirý memlekettik shlıýzder arqyly júzege asyrylady, al derekterdi saqtaý men qol jetkizý úderisterin memlekettik organdar baqylaýda ustaıdy.
Joba aıasynda jasandy ıntellektige negizdelgen sıfrlyq repetıtorlar engizilip, bilim sapasyn arttyrýǵa jańa múmkindik qalyptastyrylady. Bul júıeler oqýshynyń bilim deńgeıin, oqý qarqynyn jáne álsiz tustaryn avtomatty túrde taldap, jeke oqý traektorııasyn usynýǵa múmkindik beredi. Iаǵnı ár bala birdeı tapsyrma oryndamaıdy – jasandy ıntellekt onyń túsiný deńgeıine qaraı materıaldy jeńildetip nemese kúrdelendirip beredi. Mundaı tásil, ásirese pán muǵalimi jetispeıtin shaǵyn jınaqty mektepter úshin qosymsha akademııalyq qoldaý quralyna aınalady.
JI repetıtorlary tek tapsyrma tekserýmen shektelmeı, túsindirý, keri baılanys berý, qatelerdi taldaý jáne oqý sapasyn baqylaý qyzmetterin de atqarady. Nátıjesinde, muǵalim qaǵazbastylyqtan bosap, oqýshymen tikeleı jumys isteýge kóbirek múmkindik týady. Bul model muǵalimdi almastyrýdy emes, kerisinshe onyń kásibı múmkindigin kúsheıtýdi maqsat etedi.
Sonymen qatar joba pedagogterdiń sıfrlyq quzyretin arttyrýǵa da basymdyq beredi. Mınıstrlik josparyna sáıkes, 2026 jyly 200 myńnan astam pedagog praktıkalyq jasandy ıntellekt daǵdylaryn meńgerýge tıis. Bul oqytý baǵdarlamalary JI quraldaryn sabaq josparyn qurýda, baǵalaý júıesinde, oqý materıaldaryn beıimdeýde jáne oqýshylardyń bilim nátıjesin taldaýda tıimdi qoldanýǵa baǵyttalady.
«Osylaısha, Úkimet jasandy ıntellekt agentterin engizý arqyly pedagogterdiń júktemesin azaıtyp qana qoımaı, azamattarǵa kórsetiletin memlekettik qyzmetterdi jeńildetýge múmkindik beretin berik sıfrlyq negiz qalyptastyrýdy kózdep otyr», deıdi Oqý-aǵartý vıse-mınıstri Asylbek Ahmetjanov.
Internet sapasy álsiz óńirler de nazardan tys qalmaǵan. Joba aıasynda oflaın rejimde jumys isteıtin modýlder engizý, keıin sınhrondaý múmkindigi, platformalardyń jeńildetilgen nusqalary, jergilikti serverlerdi paıdalaný sekildi sheshimder qarastyrylyp jatqan kórinedi. Sonymen qatar spýtnık jáne balamaly baılanys arnalary arqyly kezeń-kezeńimen qosý josparlanǵan. Negizgi maqsat – oqýshynyń qaı aýylda turǵanyna qaramastan sıfrlyq bilimge teń qoljetimdilik berý.
Jobanyń jalpy bıýdjeti men qarjylandyrý kózderi ázirge naqtylaný kezeńinde. Qazir mınıstrlik janynan qurylǵan arnaıy jumys toby sıfrlyq bilim berýdi engizýge qatysty zańnamalyq ózgeristerdi daıyndap jatyr. Onyń quramyna IT-sarapshylar, memlekettik organ ókilderi jáne táýelsiz mamandar bar. Bıyl birinshi jartyjyldyqta olar qanatqaqty jobalardyń tıimdiligin baǵalap, bilim júıesine engiziletin naqty usynystar ázirleıdi.