AQSh-tyń Florıda shtaty jaǵalaýynda sý astynda júrgizilgen izdeý jumystary nátıjesinde quny shamamen 1 mln dollar bolatyn ıspan qazynasy tabyldy. Qutqarý jumystarymen aınalysatyn kompanııa súńgýirleri 1 000-nan astam altyn jáne kúmis teńgeni teńiz túbinen alyp shyqqan, dep jazady Egemen.kz.
Mamandardyń málimetinshe, tabylǵan teńgelerdiń basym bóligi Bolıvııa, Meksıka jáne Perý aýmaǵyndaǵy ıspan otarlarynda soǵylǵan. Qazyna bıyl jazda Atlant muhıtynyń Florıdaǵa qarasty bóliginen tabylǵan. Bul aýmaq burynnan tarıhı oljalarymen belgili.
Tarıhı derekterge súıensek, 1715 jylǵy 31 shildede Ispanııaǵa qaıtyp bara jatqan altyn, kúmis jáne asyl tastarǵa toly kemeler kúshti daýylǵa tap bolyp, apatqa ushyraǵan. Saldarynan qazynanyń basym bóligi teńiz túbine ketken. Keıin bul aımaq «1715 jylǵy flot qazynasy» retinde tarıhta qaldy.
Sodan beri Melbýrnnan Fort-Pırske deıingi jaǵalaý boıynan qazyna izdeýshiler birneshe ret baǵaly buıymdar tapqan. Jańa oljanyń ereksheligi – keıbir teńgelerde soǵylǵan ýaqyty men tańbalary anyq saqtalǵan, bul tarıhshylar men kolleksıonerler úshin asa qundy derek kózi sanalady.
Kompanııa ókili Sel Gýttýzonyń aıtýynsha, bul olja tek qazynanyń ózi ǵana emes, onyń artynda jatqan tarıhymen mańyzdy. Árbir teńge – Ispanııa ımperııasynyń gúldengen dáýirinde ómir súrgen adamdardyń naqty izi. Bir jolǵy izdeý barysynda 1 000 teńgeniń tabylýy – sırek ári erekshe jaǵdaı.
Qazyna izdeý jumystary arnaıy tehnıka kómegimen júrgiziledi. Súńgýirler metall anyqtaıtyn qurylǵylardy paıdalanyp, teńiz túbindegi qumdy qolmen nemese arnaıy quraldarmen arshyp shyǵady.
Quny alpys jylqy sáýkele
Aıta ketý kerek, Florıda zańnamasyna sáıkes, shtat aýmaǵyndaǵy nemese sýlaryndaǵy tarıhı jádigerler memleket menshigi sanalady. Degenmen arnaıy ruqsat alǵan kompanııalar olardy izdep tabý jumystaryn júrgize alady. Zań boıynsha, tabylǵan oljanyń shamamen 20%-y memleketke tıesili bolyp, mýzeıler men ǵylymı zertteýlerge beriledi. Qalǵan bóligi qazyna izdeýshiler arasynda bólinedi.
Sel Gýttýzo atap ótkendeı, barlyq zattyń tolyq tizimi jasalyp, memleketke usynylady. Qazynanyń bir bóligi halyq ıgiligine aınalyp, mýzeılerge qoıylady. Bastysy bárin zań aıasynda, durys jasaý kerek.
Mundaı oljalar tarıhı mura ǵana emes, sonymen qatar, týrızm men ǵylymı zertteýlerdiń damýyna serpin beretin mańyzdy resýrs sanalady.
Álemge tanymal akter Chak Norrıs ómirden ótti