Ekibastuz el energetıkasynyń júregi ǵana emes, búginde otyn kesheni men metallýrgııa salasynda mańyzdy ındýstrııalyq óńirge aınalyp keledi. Keıingi jyldary alyp óndirister turǵyzylýy nátıjesinde ekonomıkasy ilgerilep, qazynaǵa tıesili qarajat ta eselene túsken.
Ulttyq ekonomıka mınıstrligi eldegi monoqalalar tizimin jańartty. Bul tizimde endi Ekibastuz joq. Atalǵan tizimnen shyǵarylýynyń ózindik sebebi bar, endi bul shahar – ártaraptandyrylǵan ekonomıkasy bar, tabysty damyp kele jatqan kásipkerligi jáne qomaqty ınvestısııalar aǵynyna ıe ındýstrııalyq ortalyq. Buryn kómir óndirisi men energetıkalyq nysandarǵa ǵana táýeldi bolyp kelgen qalada jańa jobalar júzege asyp jatyr.
«Qalany damytýdyń naqty keshendi josparyna sáıkes Ekibastuz ekonomıkasyn ártaraptandyrý baǵytynda júrgizilgen júıeli jumys nátıjesin bere bastady. Keıingi úsh jylda munda óńdeý ónerkásibi, qurylys, aýyl sharýashylyǵy, saýda jáne qyzmet kórsetý salalary qarqyndy damyp qana qoımaı, senimdi túrde ornyǵa aldy. Ekonomıkalyq ózgeris naqty kórsetkishtermen dáleldendi. 2025 jyldyń qorytyndysynda shahardaǵy ónerkásip óndirisi 1,6 trln teńgege jetti. Bul óńirdegi barlyq qalalar arasyndaǵy eń joǵary nátıje, al Pavlodar oblysynyń ónerkásibindegi Ekibastuzdyń úlesi – 40,1 paıyz. Josparlanǵan 737 mlrd teńge ınvestısııa kólemi is júzinde 1,5 trln teńgege jetip, kútilgennen eki esege asyp tústi», deıdi oblys basshysy Asaıyn Baıhanov.
Jergilikti ekonomıkanyń jańa baǵyttarynyń biri – tolyqqandy metallýrgııalyq klaster. Qazirdiń ózinde munda eki ferroqorytpa zaýyty iske qosyldy: «EkibastuzFerroAlloys» (ınvestısııa kólemi – 92 mlrd teńge) men «Kazferro Limited» (30 mlrd teńgeden astam ınvestısııa). О́ńirde 138,4 mlrd teńgege osyndaı úshinshi kásiporyn salynyp jatyr. Jalpy, úsh kásiporynnyń qýattylyǵy jylyna 460 myń tonnaǵa deıin ónim óndirýge múmkindik beredi ári ol elimizdiń ferrosılısıı óndirisi boıynsha álemdik naryqta jetekshi orynǵa shyǵýyna jol ashady dep kútilip otyr. Katodty mys óndirý jáne bandajdar men soǵylǵan buıymdar shyǵarý jobalary iske qosylýǵa daıyn. Bul jobalar metallýrgııalyq shıkizatty óńdeý tereńdigin arttyryp, óńirdiń eksporttyq áleýetin edáýir nyǵaıtady. «Railways Systems KZ» holdınginiń ónerkásiptik kóshbasshysy óte aýqymdy joba usynyp otyr. Qýaty jylyna 1 mln tonnaǵa deıin bolatyn, jobalyq quny 500 mlrd teńgege jýyq bolashaq elektrmetallýrgııalyq zaýyttyń ónimderi keleshekte TMD men EýroOdaq elderine eksporttalady.
Memleket basshysynyń tapsyrmasyn iske asyrý aıasynda Ekibastuzda IT-sektordy jáne sıfrlyq ınfraqurylymdy damytý maqsatynda joǵary tehnologııalyq «Derekterdi óńdeý ortalyqtary alqaby» jobasyn iske asyrý bastaldy. Buǵan qosa Ekibastuz burynǵydaı elimizdiń negizgi energetıkalyq ortalyqtarynyń biri retindegi mártebesin saqtap otyr. MAES-2 stansasynyń qýatyn arttyrý jobasy jáne jańa MAES-3 stansasynyń qurylysy josparlanyp otyr. Qalada «jasyl» tehnologııalar belsendi engizilip, ıaǵnı jel elektr stansalary turǵyzylady. Energetıkalyq áleýet agroónerkásiptik sektordyń damýyna da qosymsha serpin berip, Ekibastuzda iri jylyjaı keshenderi keńeıtilip, kókónis ónimderin óndirý kólemi arta túsken.
Mamandar qalanyń áleýmettik ómirinde de aıtarlyqtaı ózgeris oryn alyp jatqanyn aıtady. Jyl saıyn turǵyndar ıgiligine 87 myń sharshy metrge jýyq turǵyn úı paıdalanýǵa beriledi. Qurylys jumysynyń kólemi 124 mlrd teńgege jetti. Keıingi bes jylda 12 myńnan astam jumys orny qurylyp, bıýdjet kirisi 69 mlrd teńgege deıin ósken.
Sarapshylar 2023–2024 jyldary alǵashqy naqty nátıjelerdiń tirkelgenin, al keıingi eki jylda qalanyń jańa, turaqty jumys isteıtin ekonomıkalyq modeli qalyptasqanyn atap ótti. Bul model aldaǵy ýaqytta da keńeıe beredi, oǵan Ekibastuzdyń múmkindigi tolyq jetkilikti.
Pavlodar oblysy,
Ekibastuz qalasy