ÚKIMET

Jańashyldyq qadamdar qaıtarymy Ýaqyt kóshi ilgerilegen saıyn  qaı salada bolmasyn  ózgeristerdiń  bolyp jatýy zańdylyq.Tehnıka da, tehnologııa da damıdy. О́tkenniń búginge ólshem bolmaı qalatyny da sondyqtan. Munyń ózi kásiptik bilim berý salasyna  qazirgideı ómirdiń shapshań damý jaǵdaıyndaǵy naryqtyq qatynasta jańashyldyqpen jumys isteýdi alǵa tartady. Qaı kezde de kásibı bilimniń  bási bólek. Sebebi, kásibı biliktiligi  joǵary maman jumysshylarǵa qashanda suranys joǵary. Osyndaı óskeleń talap deńgeıinen tabylyp otyrǵan Aqtóbe qurylys jáne bıznes kolledji kásibı maman jumysshylar daıarlaýda ózindik qoltańbasy qalyptasqan  ujym retinde óńirge ǵana emes, elimizge tanymal. Kezinde biryńǵaı qurylysshy mamandaryn daıarlaıtyn kásiptik bilim oshaǵy  dýaldy bilim berý úrdisine  kóship, ýaqyt aǵymyna saı jumys isteýde.   Kolledjde kásibı biliktiligi joǵary, jyldar boıy jaqsy dástúrdi qalyptastyrǵan ustazdar qaýymy eńbek etedi. Kezinde eki joǵary oqý ornyn bitirip, tarıh pen quqyq pánderi jáne ekonomıka boıynsha joǵary bilim alǵan kolledj dırektory Jankeldi Qalqaman mundaǵy ıgi isterdi ilgeri aparýǵa ujymnyń kúsh-jigerin jumyldyra bildi. Ol uzaq jyldar boıy Baıǵanınde, sodan keıin Qarǵaly selosynda kásiptik mektepterge basshylyq jasaǵan, tájirıbeli basshy retinde bıikten kórinip keledi. – Búginde bilim berý júıesiniń ólshemderi ózgerdi, keshegi kúnniń talaptary qazirgi ýaqyttyń qajettiligimen úılese bermeıdi, sondyqtan da biz óndirispen tyǵyz baılanys jasap, mamanǵa suranys deńgeıin turaqty anyqtap otyramyz. Bul óz kezeginde qoǵamǵa kerek maman daıarlaýǵa, eńbek naryǵynyń suranysyn zerttep, zerdeleý arqyly túlekterdiń jumyspen qamtamasyz etilýine alǵyshart jasaýda, – deıdi ol. Qazir el ekonomıkasynyń ındýstrııalyq-ınnovaısııalyq damýyna sáıkes tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berýdi jańǵyrtý qarqyndy júrgizilýde. Bul kásiptik bilim oshaǵynyń qurylǵanyna jetpis jylǵa jýyq ýaqyt boldy. Qara esepke salǵannyń ózinde, kolledj osy jyldary 25 myńǵa jýyq mamandarǵa ómirge joldama bergen eken. Olar elimizdiń kóptegen óńirlerinde, alys-jaqyn shetelderde tabysty eńbek etip, óndiristik jáne turǵyn úı qurylystarynda qoltańbasyn qaldyrýda. Qazir kolledj qabyrǵasynan qurylysshydan basqa, dánekerleýshi, aspaz, avtomobıl jóndeýshi mamandyqtaryn da alyp shyǵýǵa bolady. Jangeldi Myrzaqaraulynyń aıtýynsha, dánekerleýshilerdiń ózderi bes mamandyq boıynsha daıarlanatyn kórinedi. Olar argondy doǵaly jáne plastmassa buıymdaryn dánekerleýdi, sondaı-aq, elektr doǵaly, gazben jáne jartylaı avtomatty pisirý ádisterin meńgerip shyǵady. Munda shaǵyn jáne orta bıznes salasyna qajetti mamandar daıarlaýǵa baǵyt ustalýda. Bolashaqta kolledjde esepshi, menedjer jáne ekonomıst daıarlaýdyń joba-jospary jasalýda. – Kezinde qurylysshylar ustahanasy atanǵan oqý ornynyń dástúrli úrdisin jalǵastyryp, zamanaýı kolledjge aınaldyrýda birligi jarasqan, uıymshyldyǵy men iskerligi ushtasqan ujymnyń úlesi zor, – deıdi Jangeldi Myrzaqarauly sóz arasynda. Bul kolledj – ınnovasııaǵa negizdelgen mamandar daıarlaý jáne ulttyq qundylyqtar arqyly tárbıe jumysyn júzege asyrý boıynsha kóptegen jańa bastamalarǵa uıytqy bolyp kele jatqan ozyq oqý orny bolyp tabylady. Aqtóbe qalasynyń iri megapolıske aınalý josparyna saı qurylys salasyna qajetti mamandar suranysqa ıe bolyp otyrǵany belgili. Sonyń dáleli kolledjdi támamdaǵan túlekter 100 paıyz jumysqa ornalasady. Kolledjdegi 600-den astam jas qyzdar men jigitter memlekettik tapsyrys boıynsha bıýdjettik negizde tegin bilim alýda. Olar 6 mamandyq, 7 biliktilik boıynsha daıarlanýda, 72 paıyzy memlekettik tilde oqıdy. Kolledj oqýshylarynyń basym bóligi az qamtylǵan otbasylardan shyqqandar, aýyl jastary, jetim jáne ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵandar. Mundaı jastardyń kásiptik bilim alýǵa qoljetimdiligin qamtamasyz etýge 70-ten astam ınjener-pedagogıkalyq qyzmetker atsalysýda. Eńbek naryǵynyń suranysyn esepke ala otyryp, biliktiligi joǵary mamandar daıarlaý maqsatynda kolledjdiń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn jetildirýge basymdyq berilýde. Kolledj Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń bastamasymen «Tehnıkalyq jáne kásiptik bilim jańǵyrtý» jobasy aıasynda Dúnıejúzilik qaıta qurý jáne damý banki esebinen qarjylandyrylǵan respýblıkalyq baıqaýǵa eki ret qatysyp, jeńimpaz boldy. Alǵashqysynda oblystyń tórt kolledji qatarynda 56 302 800 teńge grantqa ıe bolsa, oblys ákimdigi 17 mıllıon teńge bólgen. 2013-2014 oqý jylynda ekinshi ret qatysyp, oblys­tan bir ǵana osy kolledj 39 089 500 teńge grantty utyp alǵan, bul joly oblys ákimdigi 11 mıllıon teńge qarastyrǵan. Bul granttar men bólingen qarjy koldedjdiń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtýǵa jumsalǵan. Kásiptik mekteptiń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy men bilim berý úrdisine Germanııa men Belorýssııadan at arytyp, tájirıbe almasýǵa kelgen delegasııa tańǵalyp, tańdaı qaǵyp ketipti. Munyń ózi kolledjde irgeli isterdiń atqarylyp jatqanynyń dáleli bolsa kerek. – Joba aıasynda ınstıtýttyq damý jos­paryn iske asyrýdyń birinshi kezeńin sátti aıaqtadyq. «Dánekerleý isi» mamandyǵy boıynsha úsh oqý-óndiristik sheberhanalaryn jańa tehnologııaǵa saı, óndiriske jaqyndatyp tolyq jabdyqtadyq. Arnaýly pán kabınetteri oqý ádebıetterimen, elektrondy trenajerlermen, ınteraktıvti jabdyqtarmen jasaqtaldy. Instıtýttyq damý josparyn iske asyrýdyń ekinshi kezeńinde Belarýs Respýblıkasy kásiptik bilim berý ınstıtýtymen yntymaqtastyq kelisimge qol qoıyldy. Nátıjesinde «Dánekerleý isi» mamandyǵy boıynsha resýrstyq ortalyq qurylyp, ári qaraı quzyrettilikke negizdelgen modýldik oqytý baǵdarlamasyn jasaý, kóptegen ǵylymı-ádistemelik jumystardy birlesip atqarý, keńes berý qyzmetin júrgizý kózdelýde. Atalǵan jumystar josparlaǵan basym baǵyttarymyzǵa serpin berip, óndiristik oqytý mazmunyn jańartýǵa, jańashyldyqqa yntalandyra túspek, – deıdi kolledj basshysy Jangeldi Qalqaman. Innovasııa – bilimdi bolashaqqa bas­tar jol. Bilim berýdiń ınnovasııalyq tehnologııa­syn tıimdi engizý úshin kolledjdiń 10 oqý kabınetinde ınteraktıvti jabdyqtar, zerthanada trenajerler, mýltımedıalyq proektorlar oqý úrdisine keńinen qoldanýda. Kezinde eýropalyq «TASIS» baǵdarlamasynyń eksprımenttik tobynda bolǵan bilikti mamandar kásiptik standart negizinde «Qolmen doǵaly pisirý dánekerleýshisi», «Gazben kesýshi», «Gazben pisirýshi», «Plastmassa dánekerleýshi» mamandyqtary boıynsha modýldik bilim berý baǵdarlamasyn ázirleýde. Áleýmettik áriptestik – sapaly maman daıarlaý kepili. Joba aıasynda áleýmettik seriktestik aýqymy keńeıdi. Kolledjben 70-ke jýyq kásiporyn arasynda tyǵyz áriptestik qatynas ornatylǵan. Solardyń arasynan naǵyz senimdi áleýmettik seriktes retinde tanylǵan «Aq-Prom» JShS dırektory V. Pavlychev «Kásiptik bilim jáne bıznes áriptester suhbaty» VI halyqaralyq forýmynda «Áriptestik kóshbasshylar-2014» nomınasııasyn ıelendi jáne oblys ákiminiń Alǵys hatymen marapattaldy. Bazalyq kásiporyndar «Aq-Prom» JShS, «Oksıbıld» JShS, «AZHS» AQ arnaýly oqý ornynyń strategııalyq damý josparyn jasaýǵa, keńesshiler toby qatarynda IDJ iske asyrý máseleleri qaralǵan otyrystaryna qatysady. Áleýmettik áriptestik pen baılanystyń jaqsy jolǵa qoıylýy nátıjesinde sońǵy úsh jylda túlekterdiń jumysqa ornalasý kórsetkishi ósti. Kásibılikke jol tek qana óndiriste júzege asatynyn túsingen kolledj ákimshiligi áleýmettik áriptestikti damyta túsýdi kózdeýde. Sonymen qatar, Aqtóbe tehnıkalyq kolledji, Aqtóbe qurylys-montaj kolledji, Aqtóbe avtojol kolledji, Alǵa ındýstrııalyq-tehnıkalyq kolledji oqý oryndarymen qural-jabdyqtardy birlesip paıdalaný boıynsha memorandým jasalǵan. Munda pedagogtardyń shetelde taǵy­lym­da­madan ótýi dástúrge aınalǵan. Shyǵarma­shylyqpen jumys isteıtin tájirıbeli de bilimdi 8 pedagog Germanııadaǵy jumysshy kadrlar­dy daıarlaýdyń dýaldy júıesimen tanysyp, utymdy jaqtaryn óz tájirıbelerinde paıdalanýda. Eńbek naryǵynda daıyndalatyn mamandarǵa degen suranysty eskerý, oqý ornynyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtý, oqý-ádistemelik keshendi birlesip ázirleý, oqytýshylar men óndiristik oqytý sheberleriniń kásibı sheberligin óndiriste shyńdaý, seriktes uıymdarmen, jumys berýshilermen baılanys ornatý óz nátıjesin berdi. Jastardy derbes ómirge, bastamashyl eńbekke beıimdep, álemdik órkenıet básekesine laıyqty maman daıarlaýda kolledjdiń baǵyty aıqyn, keleshegi kemel deý oryndy. Satybaldy SÁÝIRBAI, «Egemen Qazaqstan». Aqtóbe oblysy.

Turǵyn úı qurylysy qarqyndy

Qyzylorda qalasynda «Samu­ryq-Qazyna» jyljymaıtyn múlik qorynyń qarjylandyrýymen qarasha aıynda alty turǵyn úıdiń qurylysy bastalǵan bolatyn. Burnaǵy kúni oblys ákimi Qyrymbek Kósherbaev pen «Samuryq-Qazyna» jyljymaıtyn múlik qory» AQ basqarma tóraǵasy Bolat Palymbetov  atalǵan qurylystyń jumysymen tanysty. «Qoljetimdi baspana-2020» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda salynatyn baspananyń ár sharshy metri 131 537,4 teńge shamasynda bolady. Qordyń basshylyǵy qurylys jumystaryn sapaly júrgizip, nysandy merzi­minen buryn tapsyramyz deıdi. – Bul baǵdarlamanyń artyq­shylyqtary kóp. Baspana kezeginde turǵandardyń jalaqy­lary talapqa saı kelse bolǵany. Qyzylordada 1 sharshy metrine aıyna 1200 teńge tóleıdi. Bir úı 30 sharshy metr bolatyn bolsa, aıyna 30 myń teńgeden astam qarjy tóleıtin bolady,– dedi Bolat Palymbetov. Búginde atalmysh qor Qyzyl­ordadan basqa Astana, Almaty men Qaraǵandy, Shymkent, Aqtaý jáne О́skemen qalalarynda turǵyn úı qurylysynyń jobalaryn iske asyrýda. Osy baǵdarlama aıasynda 2016 jyldyń aıaǵyna deıin elimizde qosymsha 600 myń sharshy metrden astam turǵyn úıler paıdalanýǵa beriletin bolady. Jergilikti basshylyq turǵyn úıge muqtaj otbasylardy baspanamen qamtamasyz etý maqsatynda «Qazaqstan ıpotekalyq kompanııasy», «Samuryq-Qazyna» jyljymaıtyn múlik qory» aksıo­nerlik qoǵamymen birles­ken jumystardy odan ári jalǵastyrmaq. Máselen, Sáýlet shaǵyn aýdanynan taǵy jalpy aýdany 3,3 gektar jer telimi bólinip,  «Qazaqstan ıpotekalyq kompanııasy» AQ arqyly 9 bes qabatty  turǵyn úı boı kóteredi. Qala ákimi Nurlybek Nálibaev jańa turǵyn úıdiń qurylystary kóktemde bastalatynyn aıtty.  Jaqyn arada qurylysy bastalatyn turǵyn úıdiń jobalyq quny 4,2 mıllıard teńge bolmaq. Bul 490 otbasyn jańa baspanamen qamtamasyz etýge múmkindik beredi. Jalpy, ótken jyly 900-ge jýyq otbasy baspanaly boldy. Bıyl turǵyzylatyn turǵyn úı ótken jylmen salystyrǵanda 3 esege artady. Erjan BAITILES, «Egemen Qazaqstan». QYZYLORDA.

Yntymaqtastyq berekege bastaıdy

Aspanasty eliniń jeri de, tirligi de alyp, orasan ekeni bárimizge belgili. Áıteýir, úlken bıznesti qolǵa alyp, kásibin órge dóńgeletkisi kelgenderdiń kóbi osy elmen tyǵyz qarym-qatynas jasaýdy durys kóredi. Shynynda, tirshiligi qym-qýyt Qytaı elinen bizdiń úırenerimiz, alarymyz kóp. О́tken jyly Jambyl oblysynyń ákimdigi osynaý alyp elmen alys-beris jasaýdyń jolyn tapqan bolatyn. Mine, jaqynda Jambyl oblysynyń ákimi Kárim Kókirekbaev bastaǵan delegasııa Qytaı Halyq Respýblıkasyna resmı saparymen baryp, eki memleket basshylarynyń joǵary deńgeıde qol jetkizgen kelissózderiniń sheńberinde ekonomıkalyq, ǵylymı-tehnıkalyq jáne mádenı yntymaqtastyqty odan ári ilgeriletýge qol jetkizdi. Osy sapar barysynda QHR-dyń Shensı provınsııasynyń Sıan qalasynda oblys ákimi K.Kókirekbaevtyń Shensı provınsııasy halyq úkimetiniń tóraǵasy Loý Sınszıanmen kelissózderi ótti. Kelissózder barysynda saýda-ekonomıkalyq jáne mádenı yntymaqtastyqtyń damýy týraly áńgime qozǵalyp, energetıka salasyndaǵy qarym-qatynas jaıly aıtyldy. Sondaı-aq, Shensı provınsııasynyń mádenıet, bilim, ǵylym jáne isker sheńberi ókilderiniń qatysýymen bıznes-forým ótip, onda Jambyl oblysynyń ókilderi óńirdiń ekonomıkalyq, mádenı, týrıstik jáne bilim áleýetimen tanystyrdy. Jambyl oblystyq kásipkerlik jáne ınnovasııalyq damytý, aýylsharýashylyq, mádenıet basqarmalarynyń basshylary QHR-dyń ınvestorlarymen jáne aýylsharýashylyq salasynyń basshylarymen  birqatar kelissózder júrgizip, Qytaıdyń jetekshi kásipkerlerimen birlesken ınvestısııalyq jobalardy júzege asyrý boıyn­sha kelisimsharttar jasady. Energııanyń tıimdiligi men jańǵyrmaly energııa kózderin paıdalaný salasynda yntymaqtastyq aıqyndaldy. Atap aıtqanda, «Da I» qytaı kompanııasymen qýaty 200 MVt jel elektr stansasynyń qurylysyn salý jóninde birlesken jobany iske asyrýǵa kelisimge qol qoıyldy. Sondaı-aq, agrarlyq saladaǵy jańa joǵary tehnologııalyq jobalarǵa nazar aýdaryldy. Sonyń ishinde, Iаnlın úlgili aýylsharýashylyq aımaǵy komıtetimen Jambyl oblysynda joǵary tehnologııaly agrarlyq-ınnovasııalyq parkin qurý týraly kelisimge keldi. «Jibek joly beldeýindegi ekonomıka» qytaı bastamasy aıasynda «XINGHUO» Shensı iskerlik korporasııasy» JShS Jambyl oblysy ekonomıkasyna ınvestısııa quıýdy jos­parlaýda. Aldaǵy 3 jyl ishinde organıkalyq jemis-jıdekter men kókónisterdi óndirý jáne qaıta óńdeýge arnalǵan, sonymen qatar, et, sút shyǵaratyn jáne ónimdi qaıta óńdeıtin kásiporyndardy qurý boıynsha zamanaýı mal sharýashylyǵy kásiporyndarynyń klasterlerin qurý boıynsha yntymaqtastyqqa qol jetkizildi. Qazaqstan-Qytaı óńiraralyq mádenı damý máselesi negizgi taqyryptyń biri boldy. Bul baǵytta memorandýmǵa qol qoıylyp, mádenı yntymaqtastyqtyń aıasynda birlesken halyqaralyq festıval ótkizý, óner men mádenıet salasyndaǵy tehnologııalar men tájirıbe almasý, sondaı-aq qytaı arheolog-ǵalymdarynyń kóne Tarazdyń ǵylymı-qazba jumystaryna jáne QHR-dyń óner qaıratkerleriniń Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyna oraı ótkiziletin saltanattarǵa qatysýy týraly kelisimge keldi. Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyna oraı ótkiziletin mereıtoılyq saltanattarmen tuspa-tús keletin «Qytaı-Qazaqstan» Dostyq pen yntymaqtastyq kerýeniniń sheńberinde Taraz qalasynda «Shaı úıin» ashý kelissózdiń mańyzdy sátine aınaldy. Bilim salasyndaǵy syndarly qarym-qatynasqa da eki jaq qanaǵattanarlyq kózqaras tanytty. Onyń ishinde, Taraz memlekettik pedagogıkalyq ıns­tıtýty men Sıan pedagogıkalyq ýnıversıteti stýdent jastary men oqytýshylarmen almasýǵa kelisimge daıyn ekendigin bildirdi. Oralhan DÁÝIT, «Egemen Qazaqstan». Jambyl oblysy.

Zyrıandaǵy kásipkerlik úıi

Shyǵys óńiriniń Zyrıan aýdanynda «bir tereze» qaǵıdaty bo­ıynsha alǵash ret tolyq formatty kásipkerlerdi qoldaý ortalyǵy ashyldy. Elimizdiń Ulttyq ekonomıka mınıstrligi, Ulttyq kásipkerler palatasy jáne «Damý» qory óńir kásipkerlerin qoldaýdy osyndaı ortalyqtar arqyly júzege asyrmaq. Iаǵnı bıznesti memlekettik qoldaýdyń barlyq quraldaryn «bir tereze» arqyly usynatyn bolady. Ulttyq kásipkerler palatasy basqarma tóraǵasynyń orynbasary Nurjan Áltaev Memleket basshysynyń Joldaýda ekonomı­kadaǵy shaǵyn jáne orta kásip­kerliktiń úlesin 2030 jyly kem degende eki esege ósirý týraly naqty mindet qoıǵanyn atap ótti. – Búginde biz Elbasynyń júk­tegen tapsyrmalaryn júzege asyra bastadyq. Qazaqstanda tuńǵysh ret Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Zyrıan aýdanynda kásipkerlerge keshendi qyzmet kórsetýge arnalǵan kásipkerlikti qoldaý ortalyǵy ashylyp otyr. Bizdiń mindetimiz – shaǵyn qalalar men aýdandardaǵy kásipkerlerdiń óz ótinishteri men usynystaryn jetkize alatyn bir ortalyǵy bolýyn qamtamasyz etý. Onda bızneske qatysty barlyq máseleler sheshimin tabatyn bolady, – dedi N.Áltaev. Onyń aıtýynsha, bıznesti qol­daý sharalary josparyna sáı­kes, Úkimet qaýlysymen ár aýdanda «bıznes-mektepter» qurylýy tıis. Bul rette ult­tyq palata aýdandarda jańa shaǵyn jáne orta bıznes nysandaryn qurýdy, jańa jobalar ashýdy iske asyrady. Zyrıandaǵy kásipkerlikti qoldaý ortalyǵy Ulttyq kásipkerler palatasy men «Qazaqstan halyq banki» AQ arasyndaǵy memorandýmǵa sáıkes quryldy. Atalǵan ortalyq bılik pen bız­nes arasyndaǵy únqatysý alańyn tıimdi uıymdastyrý arqy­ly kásipkerliktiń túbegeıli damý negizderin qalyptastyrady, otandyq bıznestiń básekege qabilettiligin kóterýdiń júıeli sharalaryn qabyldaıdy ári mańyzdy máselelerdi birige otyryp sheshedi. Kásipkerlikti qoldaý or­ta­lyǵynda shaǵyn jáne orta kásipkerlik nysanda­ryn qar­jylyq jáne qarjylyq emes qoldaý sharalary, konsýl­ta­­sııalyq keńes, kásipker­diń zańnamalyq múddesi men quqy­ǵyn qorǵaý, bıznesti damytý jáne qoldaýdy uıymdastyrý, kásipkerlikke oqytý negizderi syndy qyzmetter tegin kórse­tiledi. Zyrıandaǵy kásipkerlik úıin­de «Qazagromarketıng» AQ, «Agrarlyq nesıe korporasııa­sy» AQ, Shyǵys Qazaqstan kásipkerler palatasynyń Zyrıan aýdandyq fılıaly, aýdandyq halyqqa qyzmet kórsetý orta­ly­ǵy, aýdandyq sáýlet, qala qurylysy jáne qurylys bó­li­mi men jer qatynastary bólimi memlekettik mekemeleri qyzmet kórsetedi. Sondaı-aq «Bıznes mektebi» ókilderi, túrli jaǵdaılar barysynda týyndaǵan máselelerdi túsindirip, bıznes-jospar jazýǵa kómektesedi. Dýman ANASh, «Egemen Qazaqstan». Shyǵys Qazaqstan oblysy, Zyrıan aýdany.

Kólik logıstıkasy

Semeıdiń saýda-tranzıttik áleýetin arttyrady

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan halqyna Jol­daýynda kóliktik-logıstıkalyq ınfra­qurylymdardy damytý – makroóńirlerdi habtar qaǵıdaty boıynsha qalyptastyrý aıasynda júzege asyrylatynyn aıtqan bolatyn. Osy oraıda, eldiń shyǵysynda logıstıkalyq hab ınfraqurylymyn qurýǵa tapsyrma berdi. Búginde semeılik kásipkerler Prezıdent pármenin naqty júzege asyra bastady. Semeı qalasynyń ákimi Aıbek Kárimovtiń aıtýynsha, qazirgi kezde qalada «Soltústik», «Ońtústik» jáne «Áýejaı» dep atalatyn úsh habty qurý jumystary júrgizilýde. Toǵyz joldyń torabynda ornalasqan Semeıde kóliktik-logıstıkalyq ortalyq­tardy qurýǵa qolaıly múmkindikter bar. Basty mindet – qalanyń jaǵrafııalyq ornalasýyn tıimdi paıdalaný. О́ıtkeni, Qytaıdan Reseıge aǵylatyn júk tasymaly qalany basyp ótedi. Bul rette «Soltústik» halyqaralyq avtokólik dálizine jatatyn («Omby – Pavlodar – Semeı – Qalbataý – Maıqapshaǵaı», «Omby – Pavlodar – Semeı – Qalbataý – Aıagóz – Taskesken – Úsharal – Saryózek») joldardyń mańyzy erekshe. Sondaı-aq, áýejaı bar. Odan ózge Transsibir temirjol magıstrali, soltústik jáne ortalyq transazııalyq temirjol magıstrali dálizderine tikeleı shyǵa alatyn Túrksib temirjol magıstrali da, qala arqyly ótedi. Osy múmkindikterdi ońtaıly paıdalaný semeılikterge syn da bolyp tur. Búginde qalanyń sol jaq bóliginen oryn tepken «Sol­tústik» kólik-logıstıka ortalyǵy qurylysynyń birinshi kezeńi aıaqtaldy. Joba jetekshileriniń aıtýynsha, Reseı men Qytaıǵa shyǵatyn tranzıttik jolaıryq múmkindigin saralaı otyryp salynǵan keshenniń keleshegi kemel. Atalǵan hab aldymen «Energetık» shaǵyn aýdanyndaǵy 3,5 gektar aýmaqqa ornalasqan. Onyń 1,7 gektary ıgerilip, qalǵan jer teliminiń qujattary ázirlenip jatyr. Bul irgeles «Qaraǵaıly» shaǵyn aýdanymen birge boı kóterip kele jatqan jańa aýdan eken. Jaqynda «Ener­getık» shaǵyn aýdanynda árqaısysy 72 páterden turatyn 6 kóp­qabatty turǵyn úı boı kóterdi. Sondaı-aq, №5 qazandyq paıdalanýǵa berildi. Aldaǵy ýaqytta jedel járdem ortalyǵy men dárigerlerge arnalǵan turǵyn úı keshenderi salynbaq. Iаǵnı, logıstıka ortalyǵy aýdanmen birge kórkeıedi. Bıyl «Soltústik» kólik-lo­gıstıka ortalyǵynda 3 myń sharshy metrlik saýda ǵımaraty boı kóterdi. Send­vıch-panelderinen jarty jylda tez salynǵan ǵımarat jaqynda paıda­lanýǵa beriledi. Ekinshi kezeńde tran­zıt­tik júk pen saýda tasymalyna ar­nal­ǵan alyp termınal, qoıma, ashana qurylysy júrgiziledi. Al úshinshi kezeńde ınfraqurylym jelileri men áleýmettik turǵyn úı, balabaqsha jáne turmystyq qyzmet kórsetý nysandary salynbaq. Sonymen birge, logıstıkalyq keshenge temirjol jelisi men Pavlodar kúrejolymen qosatyn avtokólik joly da tartylady. Osy arqyly munda júkti tıeý jáne túsirý jumystary jedel júrgizilmek. Keleshekte kedendik resimdeý oryndaryn qurý, basqa da ákimshilik baqylaý oryndaryn ornalastyrý qarastyrylýda. Qurylysy 2016 jylǵa deıin josparlanǵan termınal tolyq qýatymen iske qosylǵanda 120 adam jumyspen qamtylatyn bolady. – Jobany ekinshi deńgeıli bankter 750 mln. teńgege qarjylandyrdy. Jeke qarjy da quıyldy. Alaıda, ekinshi deńgeıli bankterdiń ústemesi qymbatqa tústi. Sondyqtan, In­dýs­trııalandyrý kartasyna qosý maqsatynda joba óńirlik údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq da­mý baǵdarlamasynyń úılestirý keńe­sine joldandy. Aldaǵy ýaqyt­ta ınfraqurylym jelilerin júrgizýge memlekettik qoldaý kórse­tiledi dep kútilýde, – dedi «Sol­­tústik» kólik-logıstıka orta­ly­ǵynyń dırektory Rýslan Áýbákirov. Kásipkerdiń aıtýynsha, kólik-logıstıka kesheni Semeı arqyly ótetin júk tasymalyn ońtaılandyrady. Qytaıdan Reseıge, Reseıden Qytaıǵa ótetin tranzıttik kólikter men júk osy arada resimdeletin bolady. Rýslan Áýbákiruly 80 adamǵa deıin jumyspen qamtylǵan qurylys barysynda sılıkat kirpish, sement, temir-beton buıymdary, sendvıch-panelder syndy otandyq ónimder paıdalanylyp, qazaqstandyq mazmundy ulǵaıtýǵa septeskenin de atap ótti. Al «Ońtústik» kólik-logıs­tıka ortalyǵy Semeı – Almaty trassasy boıyndaǵy «Sary» baza­rynyń janynda boı kótermek. Bul nysan jeke ınvestısııa arqyly 40 gektar aýmaqqa salynady. Búginde atalǵan jer telimin jalǵa alý quqyn satý boıynsha aýksıon júrgizýge arnalǵan qujattar paketi ázirlendi. Jalpy, Batys Eýropa el­deriniń tájirıbesine zer salsaq, kólik-logıstıka ortalyqtarynyń erekshe mańyzǵa ıe ekenin ańdaýǵa bolady. Sondyqtan jaqyn keleshekte júk tasymaly qyzmetiniń barlyq túrin kórsetetin Semeıdegi kólik-logıstıka ortalyqtarynyń óńirdegi saýda men ekonomıkanyń óristeýine de ıgi áseri tıedi dep kútilýde. Dýman ANASh, «Egemen Qazaqstan». SEMEI.

Aýyl malymen baı

Aýyl turǵyndary mal ónimderin qala bazarlaryna shyǵaryp, qosymsha tabys tabýda. Bıylǵy jyly qaladaǵy mýnısıpaldyq bazarǵa 2850 keli jylqy eti, 28 tonna qara mal eti, 5500 keli qoı eti, 2010 lıtr sút ónimderi jáne 3500 jumyrtqa jiberipti. Ekibastuzǵa jolsaparǵa jıi baramyz. О́ndiristik óńirde shoǵyrlanǵan kásip­oryndar tynysy, qala men aýyldardyń tynymsyz tirshiligi sebepker. Aıt­paqshy, Júsipbek Aımaýy­tovtyń «Kúnikeıdiń ja­zyǵy» povesinde jazylǵan Shıqyldaq aýyly da osynda. Keńes kezinde «Kırov» dep te, «Komsomolskıı» dep te ataldy, bertin Qulboldy dep te ataldy. Biraq, aýyl Shıqyldaq ataýyn aýyzdarynan tastaǵan emes, solaı qaldy da, Shıqyldaq kóli de bar. Búginderi aýylda 500-deı adam turady. Mal jetedi, dastarqany mol. Mektebi, balabaqshasy, dárigerlik bólimshe jumys jasaıdy. Ár úıde óz monshalary bar. Sharýa qojalyqtary bolsa, el-jurtqa kómekterin aıamaıdy. Bıyl «Rodomanov» sharýa qojalyǵy «Sybaǵa» baǵdarlamasy arqyly 8 mıllıon 500 myń teńge nesıe resimdep, asyltuqymdy buqa, 43 qara mal jáne lızıngke 3,8 mıllıon teńgege traktor satyp alypty. Aýyl ákiminiń aıtýynsha, mal sharýashylyǵymen aınalysatyn 17 sharýa qojalyǵy, 3 jeke kásipker 1476 bas qara mal, 2999 bas qoı men eshki, 1812 bas jylqy baǵady eken. Buǵan qosa, jeke qosalqy sharýashylyqta 1102 qara mal, 2632 qoı men eshki, 136 jylqy bar. Mal basynyń kóbeıýi sharýa qojalyqtarynyń óz qarajatyna mal satyp alýy men Úkimettiń qoldaýy arqyly iske asýda. Mysaly, «Shaǵyn qalalardy damytý» baǵdarlamasy arqy­ly 2 adam shaǵyn nesıe alyp, mal satyp aldy. «Jumys­pen qamtýdyń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy arqyly «Tabıǵat» sharýa qojalyǵynyń basshysy M.Ibraev jáne «Jańa aýyl» sharýa qojalyǵynyń basshysy Q.Ibraev árqaısysy 3 mıllıon teńgege iri qara mal satyp aldy. Jyl saıyn mal basynyń ósýimen odan alynatyn ónim de artýda. Aýyldyń yrysy mol, jaǵdaılary jaqsy, berekeli. Mysaly, «Jarsor» sharýa qojalyǵynda jylqy, qoı, 5 bas túıe bar. Al «Jańa aýyl» sharýa qojalyǵynyń basshysy Qaırat Ibraev mal basyn kóbeıtý úshin nesıe alǵan. Qojalyqta 2 úı bar, jaryǵy, sýy, otyny, jemshóbi bar. Odan keıingi «Tómengi baza» degen jerde Nıkolaı Arsıýtın jáne Iýrıı Rodomanovtar basqaratyn «NOMAD» jáne «Rodomanov» qojalyq­tary mal baǵady. Mektep oqýshylaryn jyl boıy kók­ónispen qamtamasyz etedi. Sonymen qatar, «Iman­mahmýt» sharýa qojalyǵy «Sybaǵa» jobasy boıynsha kredıt alyp, mal satyp aldy, maqsaty mal basyn kóbeıtý, qosymsha jańa jumys oryndaryn ashý. Aýylda «Qulboldy batyr» atyndaǵy me­shit bar. О́tken kóktemde «Qa­ra­ǵandy – Ertis» qanalynan aýyl­daǵy ózen men Shıqyldaq kóline sý jiberildi. Kól tazaryp sýy molaıypty. Yrys, bereke mol. Farıda BYQAI, «Egemen Qazaqstan».  EKIBASTUZ.

О́zara qoldaý kúsheıdi

О́ndirilgen ónimniń molynan ótkizilýi qashanda qaı kásip­oryn­nyń kókeıkesti máselesi ekeni, álemdegi qazirgi kúrdeli ekono­mıkalyq jaǵdaıǵa baılanysty tipti, ótkirlene túskeni belgili. Osyndaı shaqta syrtqy rynoktaǵy qıyndyqtarǵa qarap otyrmaı ishki múmkindikterdiń kózin taýyp, ótimdiligin kóterý mańyzdylyǵy asyp ta tur. Bul baǵytta Qaraǵandy óńiri ónim óndirýshileriniń « Teńge tıynnan, yntymaq uıymnan» delingendeı, birlesken is-qımylǵa belsendilikti kúsheıtýi ózara arqa súıeýshilikti serpilter jaı bolyp otyr. Osy oraıda, ásirese, «Qazaqmys» korporasııasy men «Qaraǵandyre­zınatehnıka» JShS arasyndaǵy ekijaqty tıimdi áriptestik qatynas úlgi bolarlyǵyn aıtýǵa bolady. Buǵan deıin de myǵym baılanysty qalyptastyrýshy kásip­oryndar tarapynan jaqynda jasal­ǵan memorandým boıynsha tapsyrmalar men ony ornyqty oryndaý jumystary aýqymy keńeı­di. Máselen, tapsyrys berýshi jaq jylyna 15 myń sharshy metr konveıer lentasymen qamtamasyz etilip kelse, bıyl kólemi odan da ulǵaıtyldy. Munyń ózi osynaý zatty óndirýshiniń byltyr budan túsken 200 mıllıon teńge tabysyn eseleýge múmkindik beredi degen sóz. Aıta ketý kerek, aımaqtaǵy taǵy bir alyp – «Arselor Mıt­tal Temirtaý» kompanııasyna qaraǵanda, «Qazaqmystyń» jergilikti kásiporyndar ónimderin satyp alýǵa ynta-peıili táýir demeske bolmaıdy. Mysal úshin, munda 2001 jyly qazaqstandyq taýarlardy tutynýdyń úles sal­maǵy 57,8 paıyzdy qurasa ótken jyly 68 paıyzǵa kóterildi. Bıyl «Mınova Qazaqstan», «Iýtarııa», «Qazpolımer», «Qaz­elektroortalyqsym» sııaqty irgeli óndiristik býyndardyń buıymdary men qural-jabdyqtaryn satyp alý kólemi byltyrǵy 9,58 mıllıon teńgeden odan ári óspektigi olarǵa úlken qoldaý bolyp tabylady. Al ókinishke qaraı, joǵaryda atalǵan alyp kerisinshe, ósirý ornyna kemitip keledi. Sonyń salqyny «Qaraǵandyrezınatehnıka» ká­sip­ornyn da aınalyp ótpeı, aǵymdaǵy jylda onyń ónimin satyp alý kólemi birden 70 paıyz­ǵa tómendetilmegende rezına buıym­dardy jasaýshylardyń qosymsha tabysy qomaqtyraq bolar edi. Jalpy alǵanda, jergilikti kásiporyndardyń bir-birimen taýar almasýyna, ne qajettiniń bárin tutyna alýyna qol uzyn. Buǵan «Evrazıan Fýds», «Nova sınk», «Shubarkólkómir», «Gefest», «Qaraǵandy konfetteri», «Qar­sement», «Santehprom», «Qara­ǵandy mashına jasaý zaýyty» sııaq­ty, 50-den astam kásiporyndar arasynda ishki tetikter men múmkindikter eskerilip jasalǵan kelisimsharttar baılanystardy damytýǵa jańa qadam ashyp jatyr. Mundaı sharalarǵa elimizdiń basqa da óńirleri qamtylýda. Taýar óndirýshilerge elektr energııasy men temirjol tarıfterine tómendetilgen koeffısentter berý arqyly saýda nysandaryna qoljetimdilikti, olarǵa tapsyrysty, ulttyq kompanııalar men júıe qurýshy kásiporyndarǵa ónimderdiń satylýyn qamtamasyz etý jaǵynan ákimdikter tarapynan naqty qoldaý kórsetilýde. Aıqyn NESIPBAI, «Egemen Qazaqstan». QARAǴANDY.

Tenaris kompanııasy Aqtaýda zaýyt salmaqshy

Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev pen Italııa Premer-mınıstri Matteo Rensıdiń qol jetkizgen ýaǵdalastyqtary naqty is júzine aınala bastady. Investısııalar jáne damý mınıstrliginde «Tenaris» kompanııasynyń basshylarymen Qazaqstannyń ındýstrııalandyrý baǵdarlamasynyń ekinshi besjyldyǵy aıasynda óńdeýshi ónerkásipke ınvestısııalar tartý jóninde kezdesý ótti. Kompanııanyń Qazaq­stan­daǵy bas dırektory Hýan Hýanıkotena Qarashyǵanaq ken ornyndaǵy munaı-gaz jobasy boıynsha yntymaqtastyq aıasynda Tenaris-tiń jergilikti aýmaqtardaǵy jumystaryn qoldaý maqsatynda Aqtaý qalasynda qubyrlarǵa oıma salý jelisiniń syıymdylyǵy jylyna 45 000 tonna bolatyn jańa seh qurylysyna 40 mıllıon AQSh dollaryn salatyndyǵyn jarııa etti. Qazirgi ýaqytta «Aqtaý teńiz porty» AEA-men kelisimshart jasasý rásimi ótýde. Kompanııa ókilderiniń aıtýlaryna qaraǵanda, Qazaqstanda óndiris qurý jónindegi sheshim eldegi tartymdy ınvestısııalyq ahýaldyń jáne Aqtaý AEA-nyń ınfraqurylymynyń jaqsy damyǵandyǵynyń arqasynda qabyldandy. Zaýyt qurylysynyń bastalýy naýryz aıyna, al aıaqtalýy kelesi jyldyń basyna jos­parlanyp otyr. Kásiporynda 90 adam jumys jasaıtyn bolady (onyń 90%-y jergilikti turǵyndardan tartylady). Jumysshylardyń birazyn Rýmynııadaǵy «Tenarıs» jańa zaýytynda oqytý josparlanýda, dep habarlady Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti.

Ýaqyt talabyn dóp basqan

Elbasy «Bizdiń basty maqsatymyz – 2050 jylǵa qaraı myqty memlekettiń, damyǵan ekonomıkanyń jáne jalpyǵa ortaq eńbektiń negizinde berekeli qoǵam qurý», dep naqtylady. Bul rette múddeli maqsatqa jetýimizge kásipkerlerdiń qosar úlesi de, olardyń qoǵamda alar orny da jáne sol kásipkerlerge artylǵan senim de barshylyq. Negizi qandaı da bir jumystyń kózin taýyp, tabystyń qaınar bulaǵyn asha bilý iskerlikti tanytady. Ýaqyt talabyna saı iskerligimen erekshelenip, shapaǵaty tıgen halyqtan «altyn júrekti adam» degen baǵasyn alyp, ilkimdi isimen ilgerilegen kásipker jan – Moldııar Nurbaev qarapaıym eńbek adamy retinde kópke úlgi tutýǵa laıyq. Ras, alǵashynda barlyq isi dóńgelenip júrip bergen joq. San túrli kedergi tosqaýyl bolǵany aqıqat. Elimizdegi eń iri megopolıstiń irgesindegi aýdan aýmaǵynan turǵyndar qajettiligin ótep, gaz tasymaldaý sharýashylyǵyn uıymdastyrý barysynda talaı kedergilerdi jeńip, keıbir basshylardyń kemshiliginen týyndaǵan sergeldeńdi sot sheshimimen toqtatqany óz aldyna. Iá, osydan 25 jyl buryn jeke turǵyn úıin, avtokóligin, mal múlkin kepildikke qoıyp, bankten nesıe qarjy alyp, jeke kásibin, naqtylaı tússek, «Táýekel-T» JShS ashqan edi. Búginde atalǵan ujymda 300-den astam jumysshy eńbek etedi. Aıtar aýyzǵa ońaı bolǵanymen gaz qubyryn talapqa saı tartý ońaı sharýa emes. Jýandyǵy túıeniń belindeı kógildir otyn toly qubyr Almatyǵa tartylǵanymen sol qubyrǵa belgilengen talapqa saı ári ártúrli mólsherdegi shaǵyn qubyrlardy jalǵap, aýyldardy aralata júrgizý mashaqaty kóp jumys. Jazyq jerde jaıymen jyljıtyn kógildir otyndy taý baýraıyna qysymmen kóterý qıyndyqtary taǵy bar. Biraq bári artta qaldy. Qazir qajettilikti óteıtin arnaıy tehnıkalar jetkilikti. Qarasaı aýdanynyń Kemertoǵan aýylynan ámbebap ortalyq keńse úıi boı kóterdi. Búgingi tańda ortalyq keńsede «Gaz esebi», «Tehnıka qaýipsizdigin saqtaý», «Úı ishindegi gaz qubyrlarynyń qyzmetin baqylaý», «Abonent bólimi», «Halyqpen aralasý jáne baılanys mádenıetin qalyptastyrý» sııaqty birneshe bólimder tutynýshylarǵa qyzmet kórsetedi. Sondaı-aq, qaýipti jaǵdaıdyń aldyn alý maqsatynda táýlik boıyna kezekshilik etetin mamandar da olarǵa kerekti arnaýly tehnıkalar da jetkilikti. Apatty jaǵdaı bola qalǵan sátte jedel qutqarý qyzmetin kórsetýge ujymdaǵy kásibı mamandar árqashan daıyn turady. Osynyń bári jaýapkershiligi zor, ózindik talaby bar azamattyń iskerligin kórsetedi. Moldııar Nurbaevtyń boıyndaǵy qaıtpas qaısar mineziniń jemisi, úlken sharýany uıymdastyra bilýiniń jeńisi dep túsinýge bolady. Jumysty jańasha jandandyra berýdegi jańa oı, tyń tásil, sony jobalar alǵa umtylýǵa yqpalyn tıgizdi. Bir aıta keterlik jaıt, osy jumystyń barlyǵyn atqarý barysynda kásipker Moldııar Nurbaev memleket tarapynan jeńildikpen qarajat, nesıe alyp kórgen joq. Tek iskerligine súıenedi. Elbasynyń kásiporyndar men iri ónerkásip, sharýashylyq basshylaryna qatardaǵy jumysshylardyń eńbekaqysyn turaqtandyrý jónindegi tapsyrmasyn buljytpaı oryndap júrgen kásipker áriptesterinen ozyp júr. Seriktestikte eńbek etetin jumysshylardyń aılyq jalaqy mólsheri búgingi kúni eshkimdi renjitpeıtindeı jaǵdaıǵa jetti. Qatardaǵy jumysshy aı saıyn 70-80 myń teńge eńbekaqysyn belgilengen kúni alady. Al kásibı sheberligi ushtalǵan ári sanaty joǵary jumysshylar men mamandar 150 myń teńge kóleminde eńbekaqy alady. Sóıtip, sózi men isin qabystyra bilgen kásipker memlekettik saıasatqa saı áreket etýiniń nátıjesinde bıliktiń de, halyqtyń da aldynda júzi jarqyn bolyp júr. Bul álbette qýanarlyq jaıt. «Elbasynyń «Nurly Jol – bolashaqqa bastar jol» atty Joldaýyn qýanyshpen qabyldadyq. Bul qýanysh seriktestikke úlken serpilis ákeldi. Nátıjesinde ujym órkenıet kóshine ilese bildi. Negizi seriktestigimiz óz kúshimen jıyrma shaqyrymdyq joǵary qysymdy qubyr tartýdy jobaǵa engizdi. Oǵan shúkir. Kishigirim bolsa da óz qajettiligimizdi óteıtin kúshi bar jeke GRES keregimizge jarap otyr. Ýaqyt talabyna saı Jambyl aýdanyn túgeldeı gazdandyrýǵa kúshi jetetin on shaqyrymdyq joǵary qysymdy qubyr iske qosyldy. Seriktestik tikeleı halyqqa qyzmet kórsetip, tyǵyz baılanysta jumys isteıdi. Osyny eskerip, aýyldardy ornalasý yńǵaıyna qaraı birneshe topqa bólip, úlken qaýymdastyq quryldy. Qazir qaýymdastyqta on bir bólimnen turatyn birlestik Jambyl, Qarasaı, Talǵar aýdandarynda qyzmet kórsetýde. Bul ýaqyt talabyna saı ómir qajettiligin óteý bolyp tabylady. Aıtalyq, aýyldardy gazben qamtýǵa mindet alǵan memlekettik mekeme emespiz. О́z kemshiligimizdi ózimiz túzetýge, óz kásibimizdi ózimiz órkendetýge tıistimiz», degen edi kásipker Moldııar Nurbaev. О́mir bolǵan soń, turmystyq qajettilikterden týyndaıtyn kemshilikterdi joıý, atqarylǵan jumysty únemi nazarda ustap júrý Moldııar Nurbaevtyń qalyptasqan ádeti. Boıyndaǵy osynaý qundylyqty úlgi etý maqsatynda, eńbek ete bilýdi úıretýmen qatar, zaǵıp jandarǵa, zeınetkerlerge, kómekke zárý muqtaj jandarǵa qol ushyn bere bilýdi mindetim dep sanaıdy. 40 myńnan asa tutynýshylarynyń jáne bolashaq abonentteriniń jaǵdaıyn eskerip, ár úıge tartylatyn gaz qubyrynyń baǵasyn 319 myń teńgeden 210 myń teńgege azaıtýyn eli azamattyq dep túsindi. Bul burynǵy baǵanyń 20-25 paıyzǵa kemigenin kórsetedi. Elge jasalyp jatqan osyndaı kómektiń syrtynda zeınetkerler men zaǵıp jandarǵa, kópbalaly analarǵa, meshit úıleri men mektepterge, aýǵan soǵysyna qatysýshylarǵa, jetim balalarǵa, Uly Otan soǵysynyń ardagerlerine kórsetilgen qarjylaı demeýshiligin eshkim áli eseptep shyǵarǵan emes. El Moldııar Nurbaevty sózdiń emes, istiń adamy dep erekshe atap jatsa eńbegi eren azamattyń kásipkerlikti damytýdaǵy iskerligin atap ótkeni. Eńbek jerde qalmady. «Qurmet» ordenimen nagradtaldy. Almaty oblysynyń qurmetti azamaty degen mártebege de ıe boldy. Saýatty kásipker, salamatty basshy, qamqor áke, qazir 10 nemere súıip otyrǵan tamasha otaǵasy. Aıaýly jary Altynsara ekeýi úsh bala tárbıelep ósirgen otbasy. Kásipkerdiń keler jyldarǵa aıqyndap qoıǵan jobasy da bar. Ol aldaǵy tórt jyl kóleminde Jambyl aýdanynyń alysta jatqan aýyldaryn túgeldeı gaz qubyrymen qamtyp, kógildir otynmen qamtamasyz etý. Qarasaı, Talǵar aýdandarynyń kóptegen eldi mekenderine gaz qubyryn júrgizý basty maqsattarynyń biri. Sebebi, Moldııar Nurbaev basqaratyn Almaty oblysy gaz sharýashylyǵy qaýymdastyǵy búgin tájirıbe jınaqtaǵan, arnaıy mamandary, tehnıkasy jetkilikti ujym oblys­tyń qaı óńirinde bolmasyn gaz kásipkerligin júrgizýge kúshi jetetin qaýymdastyq bolyp tabylady. Nurbol ÁLDIBAEV, «Egemen Qazaqstan». Almaty oblysy, Qarasaı aýdany.