Qazaqstanda densaýlyq saqtaý júıesin qarjylandyrýdy jetildirýge baǵyttalǵan júıeli ózgerister kezeńi bastaldy. Osy úderistiń negizgi tetikteriniń biri – Qalqan biryńǵaı sıfrlyq platformasy. Ol mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıesiniń jańa kezeńi retinde qarastyrylyp otyrǵan «MÁMS 2.0» modeliniń tehnologııalyq negizin qalyptastyrady, dep jazady Egemen.kz.
Jańǵyrtýdyń basty maqsaty aıqyn. Bul – MÁMS qarajatyn paıdalaný kezinde ashyqtyqty qamtamasyz etý, basqarý tıimdiligin arttyrý jáne qarjylyq tártipti kúsheıtý. Qazirgi jaǵdaıda bul máselelerdiń ózektiligi artyp otyr. Sebebi densaýlyq saqtaý júıesinde qarjylyq úderisterdiń tolyq biriktirilmeýi, derekterdiń ártúrli júıelerde shashyrańqy bolýy jáne qolmen oryndalatyn operasııalardyń saqtalýy basqarý sapasyna áser etpeı qoımaıdy.
Osy turǵydan alǵanda, Qalqan platformasyn engizý – ýaqyt talabynan týyndaǵan sheshim. Platforma medısınalyq qyzmetterdi boljaý, esepke alý, tekserý jáne tóleý prosesterin bir júıege biriktiredi. Nátıjesinde qarjylyq operasııalar avtomattandyrylyp, sheshimder naqty derekterge súıene otyryp qabyldanady. Bul, óz kezeginde, júıedegi artyq shyǵyndardyń aldyn alyp, resýrstardy tıimdi paıdalanýǵa múmkindik beredi.
Mańyzdysy, Qalqan medısınalyq uıymdardyń emdeý-dıagnostıkalyq qyzmetine aralaspaıdy. Ol tek qarjylyq aǵyndardy basqarýǵa baǵyttalǵan qural retinde qarastyrylady. Iаǵnı platforma densaýlyq saqtaý júıesindegi qoldanystaǵy aqparattyq sheshimderdi almastyrmaı, olardy ózara baılanystyratyn jáne tolyqtyratyn tetik qyzmetin atqarady.
MÁMS jarnasyn jergilikti ákimdik kimderge tóleıdi?
Jańa júıeniń basty erekshelikteriniń biri – baqylaý tásiliniń ózgerýi. Buǵan deıin baqylaý kóbine qyzmet kórsetilgennen keıin júrgizilip kelse, endi aldyn ala baqylaý qaǵıdaty engiziledi. Platforma medısınalyq uıym atqarǵan medısınalyq qyzmetti jibergen sátte-aq derekterdi tekserip, sáıkessizdikterdi anyqtaıdy. Bul qarjynyń naqty kórsetilgen qyzmetke jumsalýyn qamtamasyz etedi jáne artyq tólemderdiń aldyn alýǵa múmkindik beredi.
ÁMSQ Sıfrlyq damý ortalyǵy basshysynyń orynbasary Gaýhar Janaıdarova atap ótkendeı, jańa tásil basqarý logıkasyn ózgertedi. Júıe shot qalyptastyrý kezeńinde-aq aqaýlardy anyqtap, sheshim qabyldaýdy naqty derekterge negizdeýge jol ashady.
Qalqan engizilýimen medısınalyq uıymdardyń jumysyna da birqatar ózgeris engiziledi. Eń aldymen, talaptar birizdendirilip, túsinikti bolady. Adal ári sapaly qyzmet kórsetetin uıymdar úshin jaǵdaı jeńildeıdi. Olar kórsetilgen qyzmet úshin tólemderdi ýaqytyly alady. Al talaptardyń saqtalmaýy avtomatty túrde anyqtalyp, tıisti sharalar qabyldanady. Bul júıede jaýapkershilikti arttyryp, ádil básekelestikti qalyptastyrýǵa yqpal etedi.
Júıedegi ózgerister eń aldymen azamattarǵa baǵyttalǵan. Pasıentter kórsetilgen medısınalyq qyzmetti QR-kod arqyly rastaý múmkindigine ıe bolady. Bul kórsetilmegen qyzmet úshin tólem jasaýǵa jol bermeıdi. Sonymen qatar ár azamat jeke kabıneti arqyly ózine kórsetilgen qyzmetter týraly jáne sol úshin tólengen qarajat kólemi jóninde tolyq aqparat ala alady. Bul ashyqtyqty kúsheıtip, júıege degen senimdi arttyrýǵa negiz bolady.
MÁMS jańarady: Ár teńge naýqasqa naqty jetýge tıis
Budan bólek, «halyqtyq baqylaý» tetikterin engizý de josparlanyp otyr. Osy baǵytta eGov Mobile qosymshasynda arnaıy servısterdi iske qosý jumystary júrgizilip jatyr. Bul azamattardyń júıedegi prosesterge qatysý múmkindigin keńeıtip, keri baılanysty jedeldetedi.
Qalqan platformasyn engizýdiń taǵy bir mańyzdy qyry – onyń qoldanystaǵy memlekettik sıfrlyq ınfraqurylym negizinde júzege asyrylýy. Bul qosymsha bıýdjet shyǵyndaryn talap etpeıdi. Sonymen qatar derekter qaýipsizdigi jaǵyna da erekshe mán berilgen. Platforma qorǵalǵan baılanys arnalary arqyly ǵana qyzmet kórsetedi.
«Joba kezeń-kezeńimen júzege asyrylyp jatyr. Alǵashqy kezeńde medısınalyq uıymdardyń biryńǵaı elektrondyq derekqory qalyptastyryldy. Sondaı-aq densaýlyq saqtaý salasyndaǵy negizgi aqparattyq júıelermen ıntegrasııa qamtamasyz etildi. Aldaǵy ýaqytta medısınalyq uıymdardy sanattarǵa bólý, qarjylandyrý tásilderin saralaý jáne taldaý men boljaý quraldaryn engizý josparlanyp otyr. Bul jumystardy 2026 jyldyń sońyna deıin aıaqtaý kózdelgen», dedi Gaýhar Janaıdarova.
Jalpy alǵanda, Qalqan platformasy MÁMS júıesindegi qarjylandyrý tásilin jańa deńgeıge kóterýge baǵyttalǵan. Baqylaýdyń aldyn ala kezeńge kóshýi, sheshimderdiń naqty derekterge negizdelýi jáne qarjylyq úderisterdiń birizdenýi júıeniń tıimdiligin arttyrýǵa yqpal etedi.
Bul bastama densaýlyq saqtaý salasyndaǵy ashyqtyqty kúsheıtip qana qoımaı, azamattardyń sapaly medısınalyq kómekke qoljetimdiligin arttyrýǵa da qyzmet etedi.