Etek-jeńi keń pishilgen Krasnoıar aýyly aýmaqtyq jaǵynan da, ákimshilik turǵydan da oblys ortalyǵynyń quramyna kiredi. Uzaq jyldan beri aýyzsýdyń azabyn tartyp kele jatqan eldi mekende 15 myńǵa jýyq adam turady.
Aýyldyń keı tusynda sý qubyrynan syzdyqtap sý aǵady. Bolmashy ǵana. Al Oktıabrdiń 50 jyldyǵy, Krasnoıar, Shkolnaıa, Novoselov kósheleriniń turǵyndary qubyr boıyna sý kelse, qutty bir aq túıeniń qarny jarylǵandaı qýanyp máre-sáre bolady. Eńseli, kópqabatty úıler bylaı tursyn, bir qabatty jekemenshik úılerdiń ózi sýdy el jatyp, ymyrt úıirilgen kezde ǵana kóredi.
Selo turǵyndary aıtyp otyrǵandaı, sý tapshylyǵynyń zardaby az emes. Bireýi úıindegi qymbat sý jylytqyshtyń isten shyqqanyn aıtsa, ekinshisi kir jýatyn mashınanyń motoryn áldeneshe ret aýystyrǵan. Endi bireýi jalǵyz basty ápkesiniń aýyzsýdy únemi satyp alatynyn aıtyp shaǵymdanady.
«Selonyń barlyq tusynda sý máselesi óte ózekti. Al biz turyp jatqan bóliginde múlde joq deýge bolady», deıdi selo turǵyny Natalıa Kýzennaıa.
Onyń sózin selodaǵy bilim oshaǵynyń ata-analar komıtetiniń tóraıymy ári úsh balanyń qamqorshysy Anna Erofeeva da qýattaıdy. Onyń aıtýynsha, mektep jasyndaǵy balalardy jýyndyrýdyń ózi kádimgideı máselege aınalǵan.
«Kórshilerden qaıyr da, ókpe de joq. Olardyń da kórip otyrǵany osy. Osydan birneshe jyl buryn sý tapshylyǵy jaz aılarynda ǵana týyndaıtyn. Sebebi kógerip kóktem shyqqannan bastap, selo turǵyndary baqshalaryn sýarady. Jıyn-terim bitkennen keıin sýdyń tap bir molshylyǵyn kórmesek te kemshiligi az bolatyn. Bıyl qys boıy qatalap shyqtyq», deıdi Anna Petrovna.
Turǵyndardyń aıtýyna qaraǵanda, tirshilik tún ortasy aýa bastalady. Bireýler kir jýsa, endi bireýleri erteńgi kúnniń qamyn oılap, ydystaryna sý quıyp ala bastaıdy. Tún uıqysyn tórt bólip qamdanbasa bola ma? Eger qaýsaǵan qubyr boıynda apat oryn ala qalsa, tirshilik nári kúndiz túgil túnde de tambaıdy.
Aýyl jurty máseleniń mánisi ishinde basseıni bar jańa sport kesheni paıdalanýǵa berilgennen beri me dep topshylaıdy. О́ńirdiń maqtanyshyna aınalǵan záýlim zamanaýı ǵımarat osydan birneshe aı buryn esigin aıqara ashqan. Pikir osy jerde ekige jarylady. Birinshi top basseıni bar sport kesheni óskeleń urpaqqa qajet dese, ekinshileri halyq zardap shekpeýge tıis dep sanaıdy.
Selolyq okrýgtiń ákimi Serikjan Mákishtiń aıtýynsha, jańa sport kesheniniń sý tapshylyǵyna esh qatysy joq. Sport kesheni sýdy únemi paıdalanbaıdy. Basseın ashylarda ǵana toltyrylypty. Kúni búginge deıin sol sý qoldanysta.
«Negizgi másele selodaǵy sý qubyrlarynyń eskirýinde. Sorǵy stansasynan qysym qatty berilse, qubyr boıynda apat oryn alýy ábden múmkin. Bul másele týraly «Kókshetaý Sý Arnasy» mekemesiniń basshylyǵyna eskertilgen», deıdi okrýg ákimi.
Máseleniń mánisine ózimiz de kóz jetkizbek bolyp oblys ortalyǵyndaǵy osy taqylettes basseın qyzmetkerlerimen sóılestik. Mamandardyń aıtýyna qaraǵanda, basseındi tek jóndeý nemese tazalaý kezinde ǵana sýmen toltyrylady. Qalypty jumys kezinde sý qaıta aınalymǵa túsedi. Arnaıy súzgi arqyly tazartylyp, qaıtadan kádege jaratylady. Sol sebepti keshendegi basseınniń sý qysymyna áser etýi múmkin emes.
Kókshetaý qalasy men Qyzyljar aýylyna ortaq sý júıesine jaýapty kásiporyn «Kókshetaý Sý Arnasy» mekemeniń sýmen jabdyqtaý jáne sý burý júıelerin baqylaý jónindegi ınspektory Qaırat Súleımenovtiń pikirine qaraǵanda, negizgi másele – sý qubyrlarynyń tozyǵy jetýi.
«Biz qajetti mólsherde sý bere almaımyz. Qysymdy da kótere almaımyz. Eger kótersek qaýsap turǵan qubyrlar jarylyp ketedi. Apat ta jıi tirkeledi», deıdi ınspektor.
Mamannyń aıtýyna qaraǵanda, magıstraldy qubyrlarda qysym tehnıkalyq talaptarǵa saı. Jalǵyz másele – selo ishindegi sý qubyrlarynyń tozyǵy jetýi. Keıbir qubyrlardyń paıdalanylyp kele jatqanyna jarty ǵasyrǵa jýyq ýaqyt bolǵan. Bir jaqsysy, jobalyq-smetalyq qujattama daıyndalyp jatqanǵa uqsaıdy. Qystan qysylyp shyqqan Krasnoıar selosynyń turǵyndary shildeniń shilińgir ystyǵynda kúnimiz ne bolady dep sary ýaıymǵa salynyp otyr.
Aqmola oblysy