Jeńiske jetetinińizge senemiz!

«Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń kezekten tys saılaýyn taǵaıyndaý týraly» Prezıdent Jarlyǵy shyqqaly búkil eli­miz bólekshe bir órleý ústinde. Barsha halyq qazir­gideı kúrdeli kezeńniń ereksheligin eskerýden, mem­lekettiń eńseli erteńin qamdaýdan týǵan bul sheshimniń ári ýaqtyly, ári utymdy ekenin aı­typ ta, jazyp ta jatyr. El jurtshylyǵy, bir jaǵynan, Elbasymyzdyń Qazaqstan halqy As­sam­bleıasynyń usynysyn qoldaǵan toqtamyna qýanýda, ekinshi jaǵynan, aldaǵy saılaýǵa halyq baǵyna týǵan perzenttiń – Nursultan Na­zarbaevtyń túsýin qalaǵan kóńilderin aq ti­lekter aǵyny retinde aqtaryp salýda. Jan jú­regin jaryp shyqqan tilegin óleń órnegimen órip te, qara sózben terip te jetkizýshiler bar. So­lardyń biri – belgili aqyn Aýyt MUQIBEK. Ol Prezıdent Jarlyǵy baspasózde jarııalan­­ǵan kú­ni-aq júreginen tógilip túsken «Dana sheshim» atty óleńin «Egemen Qazaqstanǵa» joldap, aqyn jyry sol kúni shyǵyp bara jatqan nómirde (27 aqpan) jedeǵabyl jarııalanǵan bolatyn. Biz búgin avtordyń Elbasymyz Nursultan Nazarbaevtyń atyna joldaǵan hatyn oqyrman nazaryna usynyp otyrmyz. Bul hatty Táýelsizdik jyldarynda Prezıdent qamqorlyǵymen Otanyna oralǵan júzdegen myń aǵaıyndardyń ǵana emes, qazaq jerine bet alǵan uly kóshtiń ulǵaıa túsýin tosyp, sát saǵatyn kútken qandastarymyzdyń da ortaq oı-tilegi dep qaraýǵa bolady. Asa mártebeli Nursultan Ábish­uly! Qazaqstan halqy Assam­bleıasy 2015 jyly kezekten tys Prezıdent saılaýyn ótkizý týraly usynys bildirgeni barshaǵa belgili. Siz 26 sáýirde Prezıdent saılaýyn ta­ǵaıyndaý týraly Jarlyq shyǵar­dy­ńyz. Qazir bul sheshimi­ńiz­di qoǵamnyń ár salasy, zııaly qaýym ókilderi: «Durys jasal­ǵan tań­daý!» dep joǵary baǵa­lap, jarysa ún qosýda. Mundaı tarıhı, saıası máni zor máseleni, árıne, árkim óz kózqarasy, óz múddesi turǵysynan zerdeleıdi. Biz sekildi shetten kelgen jáne kelýge qulshynyp otyrǵan qandastaryńyz úshin de bul tańdaýdyń orny tipti bólek. Qazaq kóshi, alysta júrgen aǵaıyndy atajurt Qazaqstanǵa sha­qyrý – táýelsizdiktiń tańy jańa at­qan sonaý alǵashqy jyldary-aq Siz qolǵa alǵan uly bastama. Mine, Qazaq eli táýelsizdiktiń 24-shi jylyna aıaq basty. Biz Sizdiń sol táýelsizdikti jarııalaı salyp, jarty aı ótpeı jatyp-aq «Qymbatty otandastar! Ejelgi atamekeninen jyraqtap qalǵan Sizderdi keshegi kúnge deıin ata-baba jerine qaıtyp kele alamyz ba degen suraqtyń alań­datyp kelgenin men jaqsy bi­lemin. Týǵan jerdiń tútini de ys­tyq deıdi halqymyz. Qandas baýyrlarymyz­dy baıyrǵy ataqonysyna tartý maqsatynda adam pravosy týraly elaralyq ere­jelerdi basshylyqqa ala oty­ryp, Qazaqstan Úkimeti «Bas­qa res­pýb­­lıkalardan jáne shetel­derden selolyq jerlerde jumys isteýge tilek bildirýshi baıyrǵy ult adam­daryn Qazaqstanda qonys­tandyrý tártibi men sharttary týraly» ar­naıy qaýly qabyldady. Son­dyq­­tan atamekenge kelemin deýshi aǵaıyndarǵa jol ashyq. Ata-baba arýaǵy aldaryńyzdan jaryl­qasyn!», – dep aǵyńyzdan jarylǵan aq tilegińizdi ómir boıy aýzymyzdan tastamaı, aıtyp kele­miz. Ár jazǵan maqalamyzǵa tuzdyq etýden jańylǵan kezimiz joq. Kún ótken saıyn onyń quny arta túskendeı. Qazaq kóshine kóleńke túse bastasa, birden sony kóterip shyǵamyz... Sizdiń qamqorlyǵyńyz ben qa­jyrly eńbegińizdiń arqasynda 2015 jylǵa deıin alys-jaqyn shetelden elimizge 952 882 etnostyq qazaq oralypty. Sol bir qaýym el bul kúnde jergilikti halyqpen bite qaınasyp, quda-jegjat bolyp, atajurtta jarqyn, azat ómir súrýde. Degenmen, 2013 jylǵy tórt jyl­syz azamattyq berilmeıtin Zań­nyń qabyldanýy kóńilimizge qaıaý túsirip, kósh qarqynyn tym baıaýlatyp jiberdi. Siz osynaý saıası máseleni birden ańǵaryp, halqyńyzdyń baǵyna týǵan ul ekenińizdi taǵy bir márte dálel­dedińiz. Asqan suńǵylalyq kórset­tińiz! Týa bitti kemeńgerlik bol­my­syńyzdy áıgilep, ulylyq tanyt­­tyńyz! Araǵa alty aı salmaı jatyp, atalmysh zań jobasyna ózgeris engizý týraly tapsyrma ber­dińiz. «Qandastarymyzǵa jol ashýy­myz kerek. Qazaqtyń jeri keń. Ornalasamyn degen jerin ózi tańdasyn!», – dep, bir-aq kestińiz! Soltústikke ornalasqan jeti oblys­qa keletin aǵaıyndarǵa erekshe qam­qorlyq jasaý týraly sheshim qabyldattyńyz! Alysta júrgen qandastaryńyzdy atajurtyna oraltýdy armandap júrgen biz sekildi inilerińiz bul izgi nıetińiz ben adal júregińizge aqsarbas atap, Qudaıdan Sizdiń tileýińizdi tiledik! Mine, sol tapsyrmańyzdyń arqasynda, «Qazaqstan Respýb­lıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine halyqtyń kóshi-qony jáne jumyspen qamtylýy máse­leleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Qazaq­stan Respýblıkasy zańynyń jobasy qazir Májiliste talqylanýda. Biz, úsh azamat, qoǵamdyq uıym esebinen, Májiliste qurylǵan jumys toby­na shaqyrylyp, óz tarapymyzdan usynystar berý múmkindigin aldyq. Sóıtip, jas memleketimizde Siz qalyptastyrǵan demokratııa men parlamentarızmniń ıgiligin kórip jatyrmyz. Aldaǵy ýaqytta, osy Zańǵa saı, QR Úkimeti 2014 jylǵy 19 aqpanda shyǵarǵan №111 qaýlydaǵy eki kedergi alynyp tastalsa, alystan keletin aǵaıynǵa dańǵyl jol ashylmaq. Dúnıejúzi Qazaqtary qaýymdastyǵynyń 2002 jyly Túrkistan qalasynda ótken ekinshi quryltaıynda Sizdiń bir jarym saǵat sóılegen jan tebirenterlik sózińiz jazylǵan vıdeony shań basqan arhıvten taýyp, qaıta-qaıta jańǵyrtýymyzdyń, el esine salýymyzdyń da basty sebebi – sol Sizge degen tileýlestiktiń belgisi. Kórip otyrmyz, halyqtyń Sizge degen yqylasynda, seniminde shek joq. Sheshenderimiz bul joly da Sizge teń keler, Sizben oryn talastyrar eshkim joq dep jar salyp jatyr. Solaı! Shúbámiz joq! Tilim tasqa, Saıasatshy, Kósh­bas­shy retindegi Sizdiń ornyńyz­dyń tym bıikte, álemdik deńgeıde ekeni ıadrolyq qarýdan bas tar­typ, táýelsizdigimiz ben turaqty­lyǵymyzǵa alpaýyt bes memlekettiń kepildigin alýyńyzdan-aq moıyn­dalǵan. Odan bergi astananyń Arqa tósine kóshirilýi, shyttaı jańa, ádemi qalanyń boı kóterýi, shek­ara­myzdyń tolyǵymen álemdik talapqa saı bekemdelýi, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń qurylyp, ultaralyq qatynastyń saqtalýy, Uly Jibek jolynyń qaıta jań­ǵyrtylyp, «Batys Eýropa – Batys Qytaı» alyp ma­gıstralynyń saly­nýy degen­­­de­rińiz, Qudaı-aý, ǵasyrda ǵana eńseri­letin sharýalar ǵoı! Siz sonyń bárine asqan júrektilikpen sheshim qabyl­dadyńyz jáne abyroımen atqaryp shyqtyńyz! Rızamyz Sizge, Nuraǵa! Al TMD-daǵy tynyshtyqty saqtaý, Ýkraınadaǵy shıelenisti sheshý isinde Sizdiń rólińizdiń zor ekenine tórtkúl dúnıeniń kózi ábden jetti. Tulǵalyq bolmysyńyz tipti asqaqtaı tústi. Biz tek kózimizdi tars jumyp alyp, bir Qudaıǵa, sosyn О́zińizge sendik te otyrdyq. Mine, taǵy Sizge bar úmitimizdi artyp, aldaǵy saılaýǵa túsýińizdi ótinip otyrmyn. Oǵan sebep, jo­ǵa­rydaǵy eńserilgen uly eńbek­te­rińizden tys, bastalǵan, biraq áli kómbesine jetip úlgermegen, ýaqyt kútip turǵan jobalaryńyzdyń áli de kóp ekendigi. Atap aıtar bolsaq, «Qazaqstan halqynyń sanyn 2020 jylǵa qaraı 20 mıllıonǵa jet­kizemiz!» degen keremet úndeýińiz bar. Qazaq kóshi, mine, til-kózden aıy­ǵyp, qaıta jańǵyrý aldynda tur. Sizdiń tikeleı bastamańyzben qurylǵan Eýrazııalyq ekonomı­ka­lyq odaq jumysyn jańa bastady. Batys salǵan sanksııalardan bas kótere almaı qalǵan Reseıdiń bizdiń ekonomıkamyzǵa áseri aıqyn kórine bastaǵanyn aıtyp, oǵan tótep berý joldaryn nusqap jatyrsyz. Sóz reti kelgende aıta keteıin, EAEO-nyń el aıtyp júrgen qaýip­ti­liginen góri, Táýelsizdigimizge tóne­tin qaýip-qaterlerge tótep berýge jol ashatyn utymdy tásil ekenine óz basym anyq kóz jetkizdim. Endigi jerde ishki qýatymyzdy kúsheıtýdiń kezek kúttirmes sharýasy tur. Halqyńyz Sizdiń osy uly jos­parlaryńyzdy oıdaǵydaı oryndap shyǵýyńyzǵa múmkindik berýde, Nuraǵa. Sonymen birge, EAEO-ǵa baılanysty tyǵyryqtan alyp shyǵýdyń da nyq senimi taǵy Sizge júktelip otyr. Onyń ar jaǵynda EKSPO-2017 jáne bar. Táýelsizdiktiń tól týmalary jetilip keledi. Bular – bodandyqqa sanasy ýlanbaǵan, otarshylyqqa júregi shaıylmaǵan naǵyz jaýjú­rekter. Eń bastysy, tizginin Siz ustap, óz qolyńyzben qurǵan jańa, táýelsiz Qazaqstannyń keýdesi asqaq, rýhy bıik, muraty aıqyn ul-qyzdary. Olar jatqa jaltaqtaýdy bilmeıdi! Ǵajaby – sol, Siz jolǵa qoıǵan «Bolashaq» baǵdarlamasy arqyly álemniń barlyq elinen bilim men ǵylymnyń nárin jutqan, tájirıbeden ótken urpaq. Odan da mańyzdysy, olardyń boıynda Sizden daryǵan otansúıgishtik pen qajyrly rýh mol! Kezegi kelgende, memlekettik qyzmettiń qandaıyn bolsa da, shetinen dóńgeletip áketedi. Eldiń esinde bolsa, qazaq­ty­ń kór­nekti jazýshysy Qab­desh Ju­madilov 1993 jyly jazǵan «Bo­lashaqty boljaǵanda» atty maqa­­­lasynda «Kóne tarıhqa kóz jiber­sek, halqymyzdyń osyndaı dáýir­legen, basyna baq qonǵan kezderi az bolmaǵan. Sondaı jalaýly zaman­dardan keıingi urpaqqa: «Qasym salǵan qasqa jol», «Esim salǵan eski jol» degen eskertkishter qalyp­ty. Sóz joq, bizdiń halqymyz qazir de sondaı jańǵyrý kezeńinde tur. Eger Prezıdent Nazarbaev osyndaı qıyn ótkelden súrinbeı ótip, «Qazaqstan» atty kemeni qaqpa tastar­­­dyń eshqaı­sysyna soqtyrmaı, aman alyp shyǵar bolsa, ol tańdaǵan táýelsizdik joly da bolashaqta «Nursul­tan salǵan nurly jol» atalaryn­a kúmán joq! Iláıim, solaı bolǵaı! «Ke­medeginiń jany bir» degendeı, sol joldyń nurly da baıandy bolýy­na azat­tyq tańyn qatar turyp qarsy alǵan bárimiz de múddelimiz», degen edi. Qudaıǵa shúkir, Qazaqstanyńyzdy búginge deıin qanattyǵa qaqtyrmaı, tumsyqtyǵa shoqyttyrmaı aman alyp keldińiz. Biz qazir sol «Nursultan salǵan nurly jolǵa» esen-saý ilindik. Aldaǵy kúnderge aparatyn joba-jospar tas-túıin jasaýly! Bizdi áli de biraz bıik beleske О́zińiz bastap barýyńyz kerek! Men saıasatker emespin. Bul – meniń aqyndyq túısikpen qabyldaǵan áserim, aqjarma júrekpen aıtqan appaq tilegim! Alysta júrgen aǵaıynnyń Sizge, Sizdiń júrgizip otyrǵan dana saıa­satyńyzǵa degen qurmeti bólek. Olar qandaı qıyn-qystaý jaǵdaı­dy basynan ótkerip júrse de, О́zińiz aıtqandaı, halqymyzdyń asyl qazynasy – tól mádenıetin joǵaltpaýǵa, tilin, dinin saqtaýǵa baryn salyp keledi. Qudaıǵa táýbe, qazirge deıin ózderi turǵan elderde ultaralyq qatynas pen qoǵamdyq tynyshtyqty qatań saqtaǵandarynyń arqasynda, Qazaqstannyń, ony basqaryp otyrǵan Sizdiń bedelińizge záredeı nuqsan keltirgen emes. Mine, Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵy toılanady degen aqjoltaı sheshimdi estip, Qytaı Halyq Res­pýb­lıkasynan 2014 jyldyń qyrkúıe­ginde manaǵy Siz qaıta jańǵyrtqan Uly Jibek jolyn boılap, Taraz qa­lasyn betke alyp Mádenıet kerýeni jolǵa shyǵypty. Kerýende 136 túıe, 10 at arba, 25 avtokólik jáne júzden asa kerýenshi bar kórinedi. 25 aqpan kúni Almatyda «Jebeý» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestigi arnaıy baspasóz máslıhatyn ótkizip, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń 2015 jyly kezekten tys prezıdent­tik saılaý ótkizý týraly jasa­ǵan usynysyn bir aýyzdan qoldaı­tyndyqtaryn bildirdi. Búkil oralman qaýymnyń Sizge degen yqylasyn, tilegin jetkizdi. Bul – atajurtqa erterek kelgen qandas baýyrlaryńyz ózderi qurǵan zańdy uıym. Bul da bolsa, Sizge degen zor qurmettiń, saǵynyshtyń, senimniń belgisi der edim! Men ózim de shetten kelgen qandastaryńyzdyń ókili retinde de, aqyn retinde de, Qazaq kóshiniń janashyry turǵysynan da bul usynysty qýana-qýana qostadym. Negizi, bul usynysty Assam­­b­leıa­dan buryn biz – shetten kelgen qandastaryńyz jasaıtyn jóni­miz bar edi. Bizdiń Otanymyzǵa oralýy­myzǵa sińirgen ushan-teńiz eńbe­gińizdi bir aqtaýymyz kerek-ti. Amal ne, Anatolıı Afanasevıch Bashmakov myrza aldymyzdy orap ketti. Men, shynymdy aıtsam, kádimgideı qyzǵanyp qaldym Sizdi, Nuraǵa! Keıde bireýler Qazaq kóshine kedergi jasap, Siz ben bizdiń ara­­myzǵa ot jaqqysy keletin kóri­nedi. Senbeńiz! Álemdegi qazaq­tyń eki dúnıedegi jalǵyz Otany – Qazaqstan tursa; Siz bizge teń­desi joq qamqorlyq jasap, shaqy­ryp jatsańyz, munda kelgen aǵaıyn­daryńyzdyń qalaı Sizge qarsy kelýge dáti barady?! Qudaı urmaı ma tóbemizden tars etkizip!!! Biz bostandyqtyń narqyn óte jaqsy bilemiz! Biz Sizben máńgi birgemiz, Nursultan Ábishuly! Saılaýǵa kandıdatýrańyzdy usynǵan halyq tilegine kelisim be­rińiz! Qudaıǵa shúkir, aldaǵy ýa­qytta qandastaryńyz Sizdi qol­daıdy. Shetten kelip, Qazaq­­­stan azamaty atanǵan, on segiz jasqa tolǵan qansha qandasyńyz saılaýǵa qatynassa, sonyń 99,99 paıyzynyń daýysy Sizdiki dep sene berińiz! Men qandas aǵaıyndardy Sizge daýys berýge úndeýge, jaqsylyqtyń jarshysy bolyp, belsendi qyzmet atqarýǵa qazirden bastap ázir ekenimdi bildirgim keledi! Ári Sizdiń jeńiske jetetinińizge kámil senemiz! Alla Sizdi Jambyl atańyzdyń jasyna jetkizsin! Jaratqan Iem Siz óz qolyńyzben negizin qalaǵan táýelsiz Qazaq elinde álemdegi bar qazaqtyń basyn qosýǵa násip etsin!!! Izgi nıet, zor qurmetpen, aqyn Aýyt MUQIBEK.