Buryn Pahar atalyp kelgen shaǵyn aýyl Qarlykóldiń tirshiligi taqyrlanyp qalǵan kez edi. Ońdy-soldy ońtaılandyrý ońdyrmaı soqqan. Talan-tarajǵa jaqyndaý ekenbiz. Ony da qoıshy. Másele oı-tulǵanyń álsizdiginde bolyp tur. «Jumys joq» degen jeleý shyqty. Eń qaýiptisi osy. Yryń-jyryńnan jalyqqan jastar jaǵy Kókshetaýdy, odan asyp Astanany jaǵalaı bastaǵan. «Ala dorbalaryn» arqalaǵan áıelderin avtobýsqa shyǵaryp salyp, úıine syımaı otyrǵan aǵalardyń pushaıman kúıin sýretteý qıyn. Bárinen aýyl sheti seldireı bastaǵany batady.
Bir kúni, 2008 jyldyń erte kókteminde, keńshardyń qaraýsyz qalǵan mal qorasynyń ornynda traktor, mashınanyń daýsy shyǵyp, qyzý jumys bastalyp ketsin. Bul kezde «ogorody» men qora-qopsysynyń yryzdyǵyn nápaqa qylatyn aýyl da birshama esin jıyp alǵan. Eti tiriler aýyl shetin dúrildetkenderge «Bul qalaı?» dep jatyr. Qyzylkúreń «Jıgýlıden» qarshyǵadaı kelinshek tústi. Júrisi shıraq, júzi jyly kórindi. Ashyq-jarqyn amandasyp, mán-jaǵdaıdy túsindirip jatyr.
Kókshetaýda turatyn Lıdııa Karnashaýskene eken. Osy attas sharýa qojalyǵyn qurypty. Aýksıondyq saýda-sattyq, jergilikti atqarýshy bılikpen kelisimshart, bıznes-jospar sııaqty qujattary tap-tuınaqtaı. Jymıyp qana «Al, jerlester, jumysty bastaıyq», deıdi.
Aýyl «bastasaq bastaıyq» degendi aıtyp qalǵanymen, kóńilde senimsizdik seıilmeı turǵan. Onysy «mynaý qalanyń qyzy, malǵa maldaı jan kerek qoı» syńaıyndaǵy pálsapa. Ol oıdy qoıýlatqandaı taǵy bir qyzyq boldy. Araǵa juma salyp Lıdııamyz júk kóliginen bir sıyr, bir jylqyny túsirip jatyr. Synshymyz ǵoı. Kúlkige tunshyǵyp, «Aıdaǵanyń bes eshkini» alǵa salyp, burylyp ketkender boldy. Burylmaǵandar da bar. Olar qatelespegen eken. Kelesi jumada tórt kólikten 15 sıyr túsirilip jatty.
Lıdııa ynta-yqylasymen qosa qajyr-qaıraty úılesip turǵan jan bolyp shyqty. Kúndiz-túni mal basynda. Kúıeýi Artýr ekeýi bir tynbaıdy. Aldymen jumysqa Larısa Iаkýsh pen Botakóz Jetpisovany aldy. Saýynshylyqqa. Qarlykóldiń ózge turǵyndary da shaǵyn fermany jaǵalaı bastaǵan. Aýdan basshylary da kelgishtep júr. Búginde «Karnashaýskene» sharýa qojalyǵynyń qaraýynda 250 iri qara bar. Baqtashylardyń minis aty baıaǵy ker bıeden taraǵan. Onyń júz elýi saýyn sıyr. Tól tógini de eselenip keledi. Byltyr asyl tuqymdy eki buqa satyp aldy. Bul endi erteńgi kúndi oılaǵandyq. Basty baǵyt – maldy óz tóli esebinen ósirip, ónimdiligin arttyrý.
– Aqpannyń ózinde 25 sıyr buzaýlady, deıdi sharýa qojalyǵynyń brıgadıri Erlan Esmaǵambetov. Qysqy saýyn kóńil kónshitedi. Ár sıyrdan táýligine 15 lıtrden sút alýdamyz. Kókshetaý qalasyndaǵy sút zaýytyna lıtrin 60 teńgeden tapsyramyz. О́tken jyly sharýashylyq qojasy Lıdııa Aleksandrovna sút tasymaldaıtyn kólik satyp alǵan. Bul ónimniń sapasyn kemitpeýge, ózindik qunyn tómendetýge septik jasaýda. Aýyl okrýginiń mal dárigeri Dáýrenbek Zálelovtiń kómegimen sıyrdy qoldan uryqtandyryp, alynǵan tóldi ǵylymı negizdelgen júıemen baǵyp-kútemiz. Qazir bizde aýylymyzdyń 12 adamy jumys isteıdi. Aılyq jalaqysy 50 myń teńgeden tómendegen joq. Bul táp-táýir qarajat. Basshymyz qarlykóldikterge otyn-sý, mal azyǵyn qamdaýǵa kómektesip turady.
«Karnashaýskene» sharýa qojalyǵynyń bir ereksheligi osy kúnge deıin óz qarajatymen búkil sharýany jaıǵastyryp kelgendiginde. Áıtkenmen, kásibiń keńeıgen saıyn shyǵynnyń da ere júretini belgili. Sondyqtan, Lıdııa burynǵy eki traktordyń ústine jańadan ámbebap traktor satyp alýdy kózdegen. Onyń da oraıy kele qaldy. Alǵan tehnıkasy jeti mıllıon teńgege baǵalansa, Úkimet dotasııalyq tártippen eki mıllıon teńgesin qaıtyp bergen. Qazir óndiristi klasterlik baǵytta órkendetý úshin Zerendi aýdany ákimdiginiń janynan qurylǵan «Úmit» kásipkerlikti damytý ortalyǵynyń» basshysy Berik Ábýtálipovtiń qaraýyna tıisti qujattardy tapsyrǵan kórinedi. Biraq, Lıdııa Aleksandrovna onyń búge-shigesin aıtyp jatpady. Biz de suramadyq.
– Memleket aýyl óndirisin damytýǵa barlyq qolaıly jaǵdaılardy jasap otyr, – deıdi Lıdııa Karnashaýskene. – Bizdiń aýdanymyzda iri qaraǵa arnalǵan «Sybaǵa», jylqy ósiremin deseń «Qulan», qoı sharýashylyǵymen aınalysqyńyz kelse «Altyn asyq» arnaıy baǵdarlamalary jumys isteıdi. Meniń kópten sheshilmeı júrgen bir máselem bar edi. О́zimizdiń Bulaq aýyldyq okrýginiń ákimi Oralbek Bekishevtiń aralasýymen aýdannyń burynǵy ákimi Erbol Saǵdıev (qazir Sandyqtaý aýdanynyń ákimi) jaıylymy, egistigi bar baqandaı 500 gektar jerdi jalǵa berdi. Osynyń arqasynda balaýsa shóp pen qurama-jem azyqtan tarynyp kórgen joqpyz. Bolashaqqa jaqsy josparlar qurýymyzǵa da múmkindik týdy.
Aýyl adamdary ony Qarlykóldiń Lıdııasy deıdi. Muny jas kásipker óz famılııasynyń qıyndyǵynan, múmkin el ishiniń qurmetinen dep qabyldaıdy. «Men kúıeýimniń famılııasyndamyn. Artýrdyń ulty lıtva. Negizi bizdi ınternasıonaldyq otbasy deýge keledi. Meniń ákem orys, sheshem tatar. Eki ulymyz bar. Úlkenimiz Arvıdas Vılnıýs ýnıversıtetin bıyl eńbekti uıymdastyrýdy basqarý mamandyǵy boıynsha bitiredi. Týǵan elde jumys isteýge daıyndalyp júr. Kenjemiz Darıýs 11-synyp oqýshysy. Elbasy 2015 jyldy Assambleıa jyly dep jarııalaǵanyna qýanamyn. Biz aldyna bıik maqsattar qoıǵan, oǵan jetýge tolyq múmkindik jasaǵan eldiń, kópultty Qazaqstannyń azamaty ekendigimizdi maqtan etemin. Barlyq analardy, zamandastarymdy kóktemmen birge keletin 8-naýryz merekesimen quttyqtaı ketsem deımin. Áıel-ana eldiń de, otbasynyń da altyn arqaýy ǵoı», deıdi Qarlykóldiń Lıdııasy.
Baqbergen AMALBEK,
«Egemen Qazaqstan».
Aqmola oblysy,
Zerendi aýdany.
Sýretterdi túsirgen
Tólegen Qosshyǵulov.