Keshe Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda aıtylǵan bıýdjetti ońtaılandyrý jaıyndaǵy Elbasy tapsyrmalarynyń oryndalý barysyna qatysty kezekti brıfıng bolyp ótti. Oǵan Parlament Májilisiniń depýtattary, Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń músheleri Omarhan О́ksikbaev pen Serik Ospanov qatysty.
«Búgingi álemdik ekonomıkalyq jaǵdaıdyń mán-jaıy ózderińizge málim. Jahandyq daǵdarystyń áseri Qazaqstandy da sharpyp ótip otyr. Jasyratyn eshteńesi joq, ekonomıkamyzdyń damýyna yqpaldy áser etetin shıkizat óndirisi bolǵandyqtan, solardyń álemdik baǵasynyń kúrt tómendeýi bizdiń josparlanǵan baǵdarlamamyzdy ózgertýge májbúr etti», degen Omarhan О́ksikbaev ótken aptada Májiliste bekitilgen 2015-2017 jyldarǵa arnalǵan bıýdjet týraly zań jobasyna toqtaldy. Máselen, onda 2015 jyldyń bıýdjet kirisi 939 mlrd., al shyǵys 610 mlrd. teńgege ońtaılandyrylǵan. Sondaı-aq, osy ońtaılandyrýlardyń ornyn múmkindiginshe toltyrý úshin jáne álemdegi daǵdarystyń el ekonomıkasyna áserin azaıtý maqsatynda Elbasynyń Joldaýynda jarııalanǵan «Nurly Jol» baǵdarlamasy bekitilip, sol baǵytqa Ulttyq qordan 3 bıýdjet jylyna 10 mlrd. dollarǵa jýyq qarajat kózdelgenin eske saldy. Naqtylaı aıtqanda, 2015 jyly 423 jarym mlrd. teńge jumsalmaq. Osy kólemdi qarajat elimizdiń qarjy sektorynyń damýyna da óz áserin tıgizbek.
Jalpy, ońtaılandyrý úderisi eń aldymen kez kelgen mekemeniń bıýdjettik ákimshilik isterinen bastaý alady. Olar ózderiniń aldynda bergen bıýdjettik tapsyrystaryn qaıta qarap, sonyń ishinde Elbasynyń tapsyrmasyna oraı neni shegere turyp, qaı jospardy keler jyldyń enshisine qaldyrýǵa bolatyndyǵyn eskerip óz múmkindikterin qarastyryp, bekitken. Sol arqyly respýblıkalyq bıýdjettiń shyǵystary ońtaılandyrylǵan. Onyń ishinde eń aldymen jańa bastalǵaly turǵan jobalar men qurylystar, aqparattyq baǵdarlamalardy ońtaılandyrý isi, túrli konferensııalar men sımpozıýmdar ótkizýge bólinetin qarajattar bar, deıdi depýtattar. Sonymen qatar, brıfıngte aǵymdaǵy jyldyń 1 shildesinen bastap kóterilýi tıis azamattyq qyzmetkerler jalaqysynyń ósýin keıinge qaldyrýdan 180 mlrd. teńge shamasynda qarajat únemdeletindigi aıtyldy. Al endi osy ońtaılandyrý úderisterin kim, qalaı baqylaıdy? Ony baqylaý árbir mekemeniń ózindegi bıýdjettik ákimshilik jáne Qarjy mınıstrliginiń komıssııasy men ony bekitken Respýblıkalyq bıýdjettik komıssııa quzyretinde bolyp tabylady. Sonymen qatar, daǵdarysqa qarsy sharalardy qarjylandyrý aıasynda Ulttyq qordan bólingen qarajatty qoǵamdyq uıymdar baqylaýy kerek. «Bizde qarjylyq baqylaý organdary bar, olar – Esep komıteti, óńirlerde máslıhattardyń tekserý komıssııalary, ishki baqylaýda – Qarjy mınıstrliginiń qarjylyq baqylaý komıteti. Sondyqtan, Ulttyq qordan bólingen qarajattyń maqsatty túrde jumsalýyn baqylaý – olardyń tikeleı mindeti», deıdi depýtattar. О́zderińiz bilesizder, Memleket basshysy bul baqylaýdy «Nur Otan» partııasyna da júktegen bolatyn. О́ıtkeni, onyń ár óńirde fılıaldary bar. Sondyqtan, partııa qarajattyń tıimdi jumsalýyn tolyq qadaǵalaı alady. Bul jumys negizinen bastalyp ta ketti, óńirlerde komıssııalar jasaqtaldy. Qazir bul komıssııalar jumystaryna kirisip te ketti», dep túsindirdi bul rette O.О́ksikbaev.
Aǵymdaǵy jyly «Nurly Jol» baǵdarlamasynyń aıasynda kásipkerlikti qoldaý maqsatynda ekinshi deńgeıli bankter arqyly 100 mlrd. teńge bólindi jáne «Damý» qory sııaqty qarjy ınstıtýttarynan 92,5 mlrd. teńge tartylýda. «Jol kartasy» aıasynda jumsalatyn 51 mlrd. teńge osy qarjy sektory arqyly ótedi. Eger ótken jyly bólingen 200 mlrd. teńgeni eseptesek, qarjy sektory Úkimetten zor qoldaý taýyp otyr. Degenmen, depýtattar osyndaı qoldaýlarǵa qaramastan qarjy ınstıtýttary shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaýǵa kóp kóńil bólmeı otyrǵanyn aıtty. «Qarjy ınstıtýttarynyń memleketten osynshama qoldaý kórip otyrǵanyna qaramastan, ózin ózi damytý arqyly shaǵyn jáne orta bıznesti qarjylandyrý salasynda atqaryp jatqan isteri shamaly. Oǵan dálel – Parlament depýtattaryna kelip jatqan kóptegen aqparattar. Osy tusta, Úkimet nazaryn aýdarǵymyz keletini, ekinshi jaqtyń, naqty aıtqanda, qarjy ınstıtýttarynyń da jaýapkershiligin arttyrý jolyn qarastyrý kerek. Syrt kózge olar memlekettiń ekonomıkalyq saıasatynan alys qalǵan sııaqty kórinedi. Elimiz egemendik alǵaly qarjy sektory Elbasymyzdyń tikeleı qamqorlyǵynda bolyp, kóp isterine qoldaý kórsetilip otyrdy jáne áli de solaı. Oǵan dálel joǵaryda aıtyldy. Al endi soǵan jaýap beretin kez keldi», dedi.
Dınara BITIKOVA,
«Egemen Qazaqstan».