Konstıtýsııa kepildendirgen áleýmettik qorǵaý júıesi

Qazaqstan Respýblıkasy áleýmettik memleket bolyp tabylady, al adam, onyń ómiri, quqyǵy men bostandyǵy joǵary qundylyqtary ekendigi aıan. Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasy – Negizgi Zańnyń 24-babymen qaýipsizdik pen tazalyq talaptaryna saı eńbek etý jaǵdaıyna, eńbegi úshin qandaı da bir kemsitýsiz syıaqy alý talaptaryna jaýap beretin, árkimniń eńbek etý bostandyǵyna, qyzmet pen kásip túrin erkin tańdaý quqyǵyna kepildik berilgen. Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy áleýmettik qorǵaý úsh deńgeıden turady. Áleýmettik qorǵaýdyń bazalyq deńgeıi QR Konstıtýsııasynyń 28-babynda kózdelgen, talaptar men áleý­mettik kepildikterdi júzege asyrady. Árbir azamatqa jasyna kelgen, naýqas­tanǵan, múgedek bolǵan, asyraýshysynan aıyrylǵan jaǵdaıda jáne ózge de zańdy negizderde eń tómengi jalaqy men zeınetaqynyń mólsherinde áleýmettik qamsyz­dandyrylýyna kepildik beriledi jáne sondaı-aq, erikti áleýmettik saqtandyrýmen, áleýmettik qamsyz­dandyrýdyń qosymsha nysandaryn jasaýmen jáne qaıyrymdylyqpen kótermelenip otyrady. Kepildendirilgen tólemderdiń mól­sheri barlyq alýshylar úshin birdeı jáne olardyń jalaqylaryna baılanysty bolmaıdy. Bul sanatqa: ataýly áleýmettik kómek, balaly otbasylarǵa beriletin memlekettik járdemaqylar, múgedektigine, asyraýshysynan aıyrylýy jaǵdaıynda beriletin memlekettik áleý­mettik járdemaqy, arnaıy mem­lekettik járdemaqylar kiredi. Áleýmettik qorǵaýdyń qosymsha deńgeıi turaqty negizde mindetti zeınetaqy jarnalary men áleýmettik aýdarymdar tólengen jumys isteıtin halyqty qamtıdy. Atalǵan tólemderdiń mólsheri áleý­mettik táýekel jaǵdaılarynyń bastalýymen qatar, tabys mólsherine jáne qatysý ótiline de baılanysty bolady. Atalǵan tólemderge: jınaqtaýshy zeınetaqy júıesinen tólem; mynadaı tólemderdi áleýmettik saqtandyrý maq­satynda mindetti áleýmettik saqtan­dyrý júıesinen: jumysynan aıyrylýy; eńbek etý qabiletinen aıyrylýy; asyraýshysynan aıyrylýy; júktiligine jáne bosanýyna baılanysty tabysynan aıyrylýy; jańa týǵan balany (balalardy) asyrap alýyna baılanysty tabysynan aıyrylýy; bala bir jasqa tolǵanǵa deıin onyń kútimine baılanysty tabysynan aıyrylýy jaǵdaılaryna tólenetin tólemder jatady. Erikti deńgeı erikti negizdegi tólemderdiń kez kelgen túrin bildiredi. Mysaly, erikti zeınetaqy jarnalarynyń esebinen zeınetaqy tólemderi, ómirdi saqtandyrý boıynsha kompanııadan tólemder, sondaı-aq, erikti jınaqtar. Mindetti áleýmettik saqtandyrý týraly 2005 jyldan bastap Qazaqstan Respýb­lıkasynda ekonomıkalyq bel­sendi halyqty (jumys isteıtin azamattardy) tabysynan aıyrylýymen baılanysty ártúrli qaterlerden áleýmettik qorǵaýdyń qosymsha deńgeıin quraıtyn mindetti áleýmettik saqtandyrý engi­zilgen. Áleýmettik qorǵaýdyń bul deńgeıi eńbek etý qabiletinen aıyrylýy, asyraýshysynan aıyrylýy, jumysynan aıyrylýy, júktiligine jáne bala týýyna, jańa týǵan balany (balalardy) asyrap alýyna baılanysty tabysynan aıyrylýy, bala bir jasqa tolǵanǵa deıin onyń kútimine baılanysty tabysynan aıyrylýy kezinde joǵaltqan tabystyń bir bóliginiń ornyn toltyrady. Mindetti áleýmettik saqtandyrý júıesindegi qarjylyq resýrstar jumys berýshilerdiń jáne ózin ózi jumyspen qamtyǵan tulǵalardyń tóleıtin áleýmettik aýdarymdarynyń esebinen quralady. Áleýmettik aýdarymdardy tóleý azamattarǵa áleýmettik táýekelder ba­stal­ǵan jaǵdaılarda MÁSQ-dan áleý­mettik tólem alýǵa quqyq beredi. Qazaqstan Respýblıkasynyń aýma­ǵynda turaqty turatyn jáne tabys ákeletin qyzmetti júzege asyratyn shetel­dikter men azamattyǵy joq adamdar nemese ózin ózi jumyspen qamtyǵan adam­dar mindetti áleýmettik saqtandyrý júıesiniń qatysýshylary bolyp tabylady. Qordyń qyzmeti jaıly Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qory áleýmettik aýdarymdardy shoǵyr­landyrýdy jáne oǵan qatysty áleý­mettik qater jaǵdaıy bastalǵan mindetti áleýmettik saqtandyrý júıe­sine qatysýshylarǵa áleýmettik tólemder tóleýdi júzege asyrady. Qor qyzmetiniń negizgi maqsaty – Qazaqstan Respýblıkasynda mindetti áleýmettik saqtandyrý júıesin engizý, áleýmettik aýdarymdardyń saqtalýyn jáne maqsatty jumsalýyn qamtamasyz etý. Áleýmettik tólemderdi taǵaıyndaý tártibi Áleýmettik táýekelderdiń joǵaryda atalǵan bes túri bastalǵan jaǵdaıda áleýmettik tólemder mindetti áleýmettik saqtandyrý júıesiniń qatysýshylaryna, ıaǵnı barlyq qyzmetkerlerge (jumys isteıtin zeınetkerlerden basqa), ol úshin Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qoryna áleýmettik aýdarymdar tólenetin nemese óz betimen tóleıtin, QR aýmaǵynda turaqty turatyn jáne tabys alatyn, sheteldikter jáne azamat­tyǵy joq tulǵalardy qosa alǵanda, óz beti­men ju­myspen aınalysyp jatqan tulǵalarǵa taǵaıyndalady. Mindetti áleýmettik saqtandyrý týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes, Qordan áleýmettik tólem alý quqyǵy mynadaı jaǵdaılarda bastalady: eńbek etý qabiletinen aıyrylǵan jaǵdaıda – medısınalyq-áleýmettik saraptama jalpy eńbek etý qabiletinen aıyrylý dárejesin belgilegen kún­nen bas­tap, alýshy áleýmettik tólem alýǵa ótinish ja­saǵan ýaqytqa qaraı jumysty toqtatqanyna nemese istep jatqanyna qaramastan, eńbekke qabilettiligin joǵaltqan barlyq kezeń úshin taǵaıyndalady. Táýekeldiń atalǵan túri boıynsha áleýmettik tólem alý úshin turǵylyqty jeri boıynsha ZTMO bólimshesine, ne HQKO-ǵa ótinish jasaý qajet. Al 2016 jyldyń 1 qańtarynan bastap medısınalyq-áleýmettik saraptama (MÁS) bólimshesine de ótinish jasaýǵa bolady. Áleýmettik tólemdi taǵaıyndaý ótinishtiń jáne jeke basyn rastaıtyn qujattyń (sáıkestendirý úshin) negizinde júzege asyrylady. Sonymen qatar, ótinishke: 1) memlekettik aqparattyq júıelerden alynǵan: ótinish berýshiniń jeke basyn kýálandyratyn; turaqty mekenjaıy boıynsha tirkelgendigi týraly; banktik operasııalardyń jekelegen túrlerin iske asyratyn, bankterde jáne/nemese uıymdarda ashylǵan, bank shotynyń nómiri, ne túzetý mekemesinde baqylaý shotynyń bar ekendigi týraly; 2) Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń Eńbek, áleý­mettik qorǵaý jáne kóshi-qon komıteti aýmaqtyq depar­tamentiniń aqparattyq júıesinen alynǵan, jalpy eńbek qabilettiligin joǵaltý dárejesin belgileý týraly málimetter qosa tirkeledi. Aqparattyq júıelerdegi málimetter sáıkes kelmegen (bolmaǵan) jaǵdaıda ótinishke kelesi qujattar qosa tirkeledi: jeke basyn rastaıtyn, qujattyń kóshirmesi (jeke basynyń kýáligi, azamattyǵy joq tulǵalardyń kýáligi, sheteldiktiń yqtııarhaty); turaqty mekenjaıy boıynsha tirkelgendigin rastaıtyn, qujat (mekenjaı anyqtamasy nemese aýyl ákimderiniń anyq­tamasy, Baıqońyr qalasynyń turǵyndary úshin – Reseı Federasııasynyń Baıqońyr qalasy turǵyn úı sharýashylyǵynyń azamattardy esepke alý jáne tirkeý bóliminiń anyqtamasy); banktik operasııalardyń jekelegen túrlerin iske asyratyn, bankterde jáne/nemese uıymdarda ashylǵan, bank shotynyń nómiri, ne túzetý mekemesinde baqylaý shotynyń bar ekendigi týraly málimetter; asyraýshysynan aıyrylǵan jaǵdaıda – qaıtys bolǵandyǵy týraly kýálikte kórsetilgen, qaıtys bolǵan kúnnen bastap, ne azamatty habar-osharsyz ketti dep tanyǵandyǵy jaıly nemese azamatty qaıtys boldy dep jarııalaǵandyǵy týraly sottyń sheshiminde kórsetilgen kúnnen bastap taǵaıyndalady. Táýekeldiń atalǵan túri boıynsha áleýmettik tólem alý úshin tıisti ótinishpen turǵylyqty jeri boıynsha ZTMO bólimshesine, ne HQKO-ǵa ótinish jasaý qajet. Áleýmettik tólem taǵaıyndaý ótinishtiń jáne mynadaı qujattardyń negizinde júzege asyrylady: jeke basyn kýálandyratyn (sáıkestendirý úshin); asyraýshysynyń qaıtys bolǵandyǵy týraly kýálik nemese azamatty habar-osharsyz ketti dep tanyǵandyǵy jaıly nemese azamatty qaıtys boldy dep jarııalaǵandyǵy týraly sottyń sheshimi; qaıtys bolǵan adammen (sotpen habar-osharsyz ketti dep tanylǵanmen nemese qaıtys boldy dep jarııalanǵanmen) týystyq qatynasyn rastaıtyn, qujattar, neke qııý (erli-zaıyptylyq) týraly kýáligi, qaıtys bolǵan asyraýshynyń balalarynyń týý týraly, bala (balalardy) asyrap alǵandyǵy týraly kýáligi; otbasy músheleriniń oqýshylar nemese oqytýdyń kúndizgi nysany boıynsha bilim alatyn, stýdentter bolyp esepteletindigi jaıly (jyl saıyn jańartylyp otyrady) jalpy orta, tehnıkalyq jáne kásibı, ortadan keıingi jáne joǵary bilim berý uıymdarynan anyqtamalar; bala (balalardy) asyrap alǵandyǵy týraly qujat (qajet bolǵan jaǵdaıda). Joǵaryda atalǵan qujattardan basqa ótinishke: 1) memlekettik aqparattyq júıelerden alynǵan: ótinish berýshiniń jeke basyn rastaıtyn; turaqty mekenjaıy boıynsha tirkelgendigi týraly; banktik operasııalardyń jekelegen túrlerin iske asyratyn, bankterde jáne/nemese uıymdarda ashylǵan, bank shotynyń nómiri, ne túzetý mekemesinde baqylaý shotynyń bar ekendigi týraly; balaǵa qamqorlyq (qorǵanshylyq) belgilengendigi týraly; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrligi Eńbek, áleýmettik qorǵaý jáne kóshi-qon komıteti aýmaqtyq departamentiniń aqparattyq júıesinen alynǵan, múgedektik tobyna kýálandyrý júrgizilgendigi jáne belgilengendigi týraly (on segiz jasqa tolmaǵan jáne osy jastan asqan, balalary, onyń ishinde asyrap alǵan balalarynyń aǵa-inileri, apa-sińlileri jáne nemereleri bala kezinen bastap I nemese II toptaǵy múgedek bolyp tanylǵan jaǵdaıda) málimetter qosa tirkeledi. Aqparattyq júıelerdegi málimetter sáıkes kelmegen (bolmaǵan) jaǵdaıda ótinishke kelesi qujattar qosa tirkeledi: jeke basyn rastaıtyn qujattyń kóshirmesi (jeke basynyń kýáligi, azamattyǵy joq tulǵalardyń kýáligi, sheteldiktiń yqtııarhaty); turaqty mekenjaıy boıynsha tirkelgendigin rastaıtyn, qujat (mekenjaı anyqtamasy nemese aýyl ákimderiniń anyqtamasy, Baıqońyr qalasynyń turǵyndary úshin – Reseı Federasııasynyń Baıqońyr qalasy turǵyn úı sharýashylyǵynyń azamattardy esepke alý jáne tirkeý bóliminiń anyqtamasy); banktik operasııalardyń jekelegen túrlerin iske asyratyn, bankterde jáne/nemese uıymdarda ashylǵan, bank shotynyń nómiri, ne túzetý mekemesinde baqylaý shotynyń bar ekendigi týraly málimetter; balaǵa qamqorlyq (qorǵanshylyq) belgilengendigi týraly kýálik; jumysynan aıyrylǵan jaǵdaıda – jumyspen qamtý ortalyǵyna jumyssyz retinde tirkeýge ótinish jasaǵan kúnnen bastap taǵaıyndalady. Táýekeldiń atalǵan túri boıynsha áleýmettik tólem taǵaıyndaý jáne alý úshin turǵylyqty jerindegi ZTMO bólimshesine, ne HQKO-ǵa júginý qajet. 2016 jyldyń 1 qańtarynan bastap jumyssyz retinde tirkelý kezinde, sondaı-aq jumyssyz retinde tirkelgendigi týraly málimet bolǵan jaǵdaıda «elektrondy úkimet» portaly (www.egov.kz) arqyly áleýmettik tólem taǵaıyndaýǵa ótinishti qosa qabyldaıtyn, jumyspen qamtý ortalyǵyna ótinish jasaýǵa bolady. Áleýmettik tólem taǵaıyndaý ótinishtiń (onyń ishinde elektrondy) jáne jeke basyn rastaıtyn qujattyń (sáıkestendirý úshin) negizinde júzege asyrylady. Joǵaryda atalǵan qujattardan basqa ótinishke: 1) memlekettik aqparattyq júıelerden alynǵan: ótinish berýshiniń jeke basyn kýálandyratyn; turaq­ty mekenjaıy boıynsha tirkelgendigi týraly; banktik operasııalardyń jekelegen túrlerin iske asyratyn, bank­terde jáne/nemese uıymdarda ashyl­ǵan, bank shotynyń nómiri, ne túzetý mekemesinde baqylaý shotynyń bar ekendigi týraly; 2) Qazaqstan Respýblı­kasynyń Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıs­trligi Eńbek, áleýmettik qorǵaý jáne kóshi-qon komıteti aýmaqtyq departamentiniń aqparattyq júıesinen alynǵan, jumyspen qamtý ortalyǵyna jumys­syz retinde tirkegendigi týraly málimetter qosa tirkeledi. Aqparattyq júıelerdegi málimetter sáıkes kelmegen (bolmaǵan) jaǵdaıda ótinishke kelesi qujattar qosa tirkeledi: jeke basyn rastaıtyn, qujattyń kóshirmesi (jeke basynyń kýáligi, azamattyǵy joq tulǵalardyń kýáligi, sheteldiktiń yqtııarhaty); turaqty mekenjaıy boıynsha tirkelgendigin rastaıtyn, qujat (mekenjaı anyqtamasy nemese aýyl ákimderiniń anyqtamasy, Baıqońyr qalasynyń turǵyndary úshin – Reseı Federasııasynyń Baıqońyr qalasy turǵyn úı sharýashylyǵynyń azamattardy esepke alý jáne tirkeý bóliminiń anyqtamasy); banktik operasııalardyń jekelegen túrlerin iske asyratyn, bankterde jáne/nemese uıymdarda ashylǵan, bank shotynyń nómiri, ne túzetý mekemesinde baqylaý shotynyń bar ekendigi týraly málimetter; júktilikke jáne bosanýǵa, jańa týǵan balany (balalardy) asyrap alýǵa baılanysty tabysynan aıyrylǵan jaǵdaılarda – júktilikke jáne bosanýǵa, jańa týǵan balany (balalardy) asyrap alýǵa baılanysty berilgen, eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵynda (paraqtarynda) kórsetilgen kúnnen bastap taǵaıyndalady. Táýekeldiń atalǵan túri boıynsha áleýmettik tólem alý úshin tıisti ótinishpen turǵylyqty jerindegi ZTMO bólimshesine ótinish jasaý qajet. Áleýmettik tólem taǵaıyndaý ótinishtiń jáne qujattardyń negizinde júzege asyrylady: jeke basyn rastaıtyn, qujattyń (sáıkestendirý úshin); júktilikke jáne bosanýǵa, jańa týǵan balany (balalardy) asyrap alýǵa baılanysty berilgen, eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵynyń (paraqtarynyń); júktilikke jáne bosanýǵa, jańa týǵan balany (balalardy) asyrap alýǵa baılanysty tabysynan aıyrylý jaǵdaıyna áleýmettik tólemge quqyq bastalǵan, aıdyń aldyndaǵy sońǵy on eki kúntizbelik aı úshin tabysy týraly jumys ornynan anyqtama (anyqtamalar); óz betimen jumyspen aınalysyp jatqan, tulǵalar úshin qosymsha – normatıvtik-quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tizbesinde № 5446 bolyp tirkelgen, Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrliginiń 2008 jylǵy 29 jeltoqsandaǵy № 622 buıryǵymen bekitilgen, jeke shottardy júrgizý erejesiniń 17-qosymshasyna sáıkes nysan boıynsha, memlekettik kiris organdary bergen salyq jáne bıýdjetke tólenetin ózge de mindetti tólemder boıynsha salystyrý aktisi. Joǵaryda atalǵan qujattardan basqa ótinishke: 1) memlekettik aqparattyq júıelerden alynǵan: ótinish berýshiniń jeke basyn kýálandyratyn; turaqty mekenjaıy boıynsha tirkelgendigi týraly; banktik operasııalardyń jekelegen túrlerin iske asyratyn, bankterde jáne/nemese uıymdarda ashylǵan, bank shotynyń nómiri, ne túzetý mekemesinde baqylaý shotynyń bar ekendigi týraly; jeke kásipker retinde memlekettik tirkelgendigi týraly (jeke kásipker ótinish jasaǵan jaǵdaıda) málimetter qosa tirkeledi. Aqparattyq júıelerdegi málimetter sáıkes kelmegen (bolmaǵan) jaǵdaıda ótinishke kelesi qujattar qosa tirkeledi: jeke basyn rastaıtyn, qujattyń kóshirmesi (jeke basynyń kýáligi, azamattyǵy joq tulǵalardyń kýáligi, sheteldiktiń yqtııarhaty); turaqty mekenjaıy boıynsha tirkelgendigin rastaıtyn, qujat (mekenjaı anyqtamasy nemese aýyl ákimderiniń anyqtamasy, Baıqońyr qalasynyń turǵyndary úshin – Reseı Federasııasynyń Baıqońyr qalasy turǵyn úı sharýashylyǵynyń azamattardy esepke alý jáne tirkeý bóliminiń anyqtamasy); banktik operasııalardyń jekelegen túrlerin iske asyratyn, bankterde jáne/nemese uıymdarda ashylǵan, bank shotynyń nómiri, ne túzetý mekemesinde baqylaý shotynyń bar ekendigi týraly málimetter; bala bir jasqa tolǵanǵa deıin onyń kútimine baıla­nysty tabysynan aıyrylǵan jaǵdaıda – balanyń týý týraly kýáliginde kórsetilgen týǵan kúninen bastap, bala (balalardy) asyrap alǵan jáne bir jasqa tolǵanǵa deıin ata-ana qamqorlyǵynsyz qalǵan, balaǵa qorǵanshylyq taǵaıyndaý jaǵdaıynda – bala (balalardy) asyrap alǵandyǵy týraly sottyń sheshimi zańdy kúshine engen kúnnen bastap nemese qorǵanshylyq taǵaıyndalǵan kúnnen bastap taǵaıyndalady. Bul jaǵdaıda turǵylyqty jeri boıynsha ZTMO bólimshesine, al 2016 jyldyń 1 qańtarynan bastap «elektrondy úkimet» portaly (www.egov.kz) arqyly ótinish jasaýǵa bolady. Áleýmettik tólem taǵaıyndaý ótinishtiń (onyń ishinde elektrondy) jáne jeke basyn rastaıtyn, qujattyń (sáıkestendirý úshin) negizinde iske asyrylady: jeke basyn kýálandyratyn (sáıkestendirý úshin); balanyń (balalardyń) týý týraly kýáligi (kýálikteri) nemese týǵandyǵy týraly aktilik jazbadan úzindi; qamqorlyq nemese qorǵanshylyq qyzmetterin iske asyratyn, organnyń bergen (bir jasqa deıingi bala (balalardy) asyrap alǵan jaǵdaıda), bala (balalardy) asyrap alǵandyǵy týraly sottyń sheshiminen úzindi. Bul rette áleýmettik tólem taǵaıyndaý úshin qujattar, balanyń (balalardyń) týý týraly kýáligin (kýálikterin), ne 2007 jylǵy 13 tamyzdan keıin Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda júrgizilgen, tirkeý boıynsha týǵandyǵy týraly aktilik jazbadan úzindi, 2008 jylǵy 1 maýsymnan keıin Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń aýmaǵynda júrgizilgen, tirkeý boıyn­sha neke qııý týraly kýálik usyný talap etilmeıdi. Joǵaryda atalǵan qujattardan basqa ótinishke: 1) memlekettik aqparattyq júıelerden alynǵan: ótinish berýshiniń jeke basyn kýálandyratyn; turaqty mekenjaıy boıynsha tirkelgendigi týraly; banktik operasııalardyń jekelegen túrlerin iske asyratyn, bankterde jáne/nemese uıymdarda ashylǵan, bank shotynyń nómiri, ne túzetý mekemesinde baqylaý shotynyń bar ekendigi týraly málimetter qosa tirkeledi. Aqparattyq júıelerdegi málimetter sáıkes kelmegen (bolmaǵan) jaǵdaıda ótinishke mynadaı qujattar qosa beriledi: jeke basyn rastaıtyn, qujattyń kóshir­mesi (jeke basynyń kýáligi, azamattyǵy joq tulǵalardyń kýáligi, sheteldiktiń yqtııarhaty); turaqty mekenjaıy boıynsha tirkelgendigin rastaıtyn, qujat (mekenjaı anyqtamasy nemese aýyl ákimderiniń anyqtamasy, Baıqońyr qalasynyń turǵyndary úshin – Reseı Federasııasynyń Baıqońyr qalasy turǵyn úı sharýashylyǵynyń azamattardy esepke alý jáne tirkeý bóliminiń anyqtamasy); banktik operasııalardyń jekelegen túrlerin iske asyratyn, bankterde jáne/nemese uıymdarda ashylǵan, bank shotynyń nómiri, ne túzetý mekemesinde baqylaý shotynyń bar ekendigi týraly málimetter. Joǵaryda aıtylǵandarǵa qosymsha, jumysynan aıy­rylýymen, júktilikke jáne bala týýyna baılanys­ty tabysynan aıyrylýymen, sondaı-aq, bala bir jasqa tolǵanǵa deıin onyń kútimine baılanysty tabysynan aıy­rylýmen baılanysty áleýmettik táýekelder bastalǵan kezde áleýmettik tólem alý úshin áleýmettik tó­lemge quqyq paıda bolǵan kúnnen bastap on eki aıdyń ishinde ótinish jasaýǵa bolatyndyǵyna nazar aýdarý qajet. Osylaısha, Qazaqstan Respýblıkasynda halyqty áleýmettik qorǵaýdyń bazalyq nysandaryna qosymsha, Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasymen kepildendirilgen mindetti áleýmettik saqtandyrý júzege asyrylady. Marat JÁNIBEKOV, «Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qory» AQ vıse-prezıdenti.