ASTANA. 11 naýryz. Ǵylym men tehnıkanyń damyǵan zamanynda sport álemindegi rekordtar kún saıyn ózgerip turady. Qazir tipti jańa kórsetkishke asa tań qalmaıtyn halge jettik. Dese de, ózgerý turmaq, qaıtalaýdyń ózi múmkin emes rekordtar bar. Bul týraly egemen.kz habarlady.
Biz sóz etkeli otyrǵan rekordtardyń barlyǵy fýtbolǵa tıesili. Rasymen aldaǵy ýaqytta bul úzdik kórsetkishterdiń ózgerýi ekitalaı.
Álı Daeı. 1993-2006 jyldar aralyǵyndaǵy Iran ulttyq quramasynyń fýtbolshysy. Osy ýaqyt ishinde Álı ulttyq quramasy úshin 149 oıyn ótkizip, qarsylastarynyń qaqpasyna 109 gol soqqan. Ázirge bul mejeni ózgertýi múmkin fýtbolshy Irlandııa quramasynyń oıynshysy Robbı Kın. Bıyl 35-ke tolatyn Robbı óz eliniń bas komandasynda 1998 jyldan beri oınap keledi. Sodan beri Irlandııa úshin 135 oıyn ótkizip, 65 gol soqqan. Osy kórsetkishke qarap-aq Álıdiń bıigi ázirge eshkimge baǵynbaıdy desek, artyq emes.
Eń kóp gol soqqan qaqpashyny bilesiz be? Eger Paragvaıdyń baǵyna týǵan ataqty Chılavertti atasańyz qatelesesiz. Ol – 2002 jylǵy álem chempıony, 1997-2006 jyldar aralyǵyndaǵy Brazılııa quramasynyń qaqpashysy Rojerıo Senı. Rojerıo 22 jyl fýtbol oınap sol aralyqta 123 gol soqqan. Al ekinshi orynda turǵan Chılaverttiń enshisinde 64 gol ǵana. Endeshe brazılııalyq qaqpashynyń rekordyn jýyq arada eshkim buza almaıdy deýge tolyq negiz bar.
Jıýst Fonten. Bul fýtbolshynyń esimi jankúıerlerge jaqsy tanys. Fontenniń aty bir álem chempıonatynda 13 gol soǵýymen este qaldy. 1958 jyly Shvesııada ótken mýndıalda ol 6 oıyn ótkizip, 13 márte mergendigimen kózge túsken. Al jalpy álem chempıonattarynda eń kóp gol soqqan germanııalyq Mıroslav Klozeniń enshisinde 16 dop bar. Ol bul kórsetkishke 4 álem chempıonatyna qatysyp, 24 oıyn ótkizip qol jetkizdi. Demek, Jıýst Fontenniń nátıjesin aldaǵy ýaqytta bireý qaıtalaıdy degenge sený qıyn.
Búginde ÝEFA Chempıondar lıgasyn jeńip alý Eýropadaǵy kez kelgen komandanyń armany. Al osy saıysta eki ret qatarynan top jarý sońǵy 23 jyldyń ishinde eshbir komandanyń qolynan keler emes. Endeshe eki ret jeńe almaı júrgende qatarynan bes márte kýbokty ıemdený týraly oılaýdyń da qajeti joq. Degenmen, osy mejeni baǵyndyrǵan komanda bar. Ol – Ispanııanyń ataqty «Real Madrıd» fýtbol klýby. 1956-1960 jyldary qatarynan bes ret sol kezdegi Chempıondar kýbogy (qazirgi Chempıondar lıgasy) jarysynda jeńimpaz atandy. Sodan beri tek Mıýnhenniń «Bavarııasy» men Amsterdamnyń «Aıaksy» qatarynan úsh ret jeńiske jetip, madrıdtikterdiń rekordyna sál de bolsa jaqyndap kórdi. Al týrnırdiń ataýy Chempıondr lıgasy dep ózgertilgen 1991 jyldan beri eshqandaı komanda eń bolmasa qatarynan eki ret jeńiske jetip kórgen joq. Endeshe birden bes ret jeńiske jetý oryndalmaıtyn arman ǵana.
Qazir bir qalanyń fýtbol komandasynda birneshe eldiń oıynshysy oınaıdy. Násili, dini, tili, ulty bólek fýtbolshylar ortaq múdde úshin «jan berip, jan alysady». Máselen, aǵylshyndardyń ataqty «Lıverpýlinde» aq ta, qara da oınaıdy. Komandadaǵy oıynshylardyń barlyǵy sol Lıverpýl qalasynyń namysy úshin dop tebedi. Ol úshin mindeti túrde lıverpýldik bolý shart emes. Búgingi fýtboldyń zańdylyǵy osyndaı. Al tek bir qalada týǵan fýtbolshylarmen Chempıondar kýbogyn jeńip alǵan komanda bar dese, sener me edińiz? Iá, ondaı komanda bar. Ol – Shotlandııanyń «Seltıgi». Bul komanda 1966-1967 jylǵy maýsymda tarıhynda alǵashqy jáne ázirge sońǵy ret Chempıondar kýbogyn ıemdendi. Sol kezde komanda quramyndaǵy fýtbolshylardyń barlyǵy Shotlandııa astanasy Glazgonyń týmasy edi. Qazir mundaı jeńistiń esh múmkin emesin kez kelgen jankúıer jaqsy biledi. Tipti Chempıondar lıgasyn tek bir elde týǵan fýtbolshylarmen de jeńip alýdy oılaý artyq dúnıe. Sebebi, bul aqsha aldyńǵy orynǵa shyqqan búgingi fýtboldyń jazylmaǵan zańdylyǵyna qaıshy uǵym. Endeshe glazgolyqtardyń rekordy týraly áli talaı ǵasyr aıtylary anyq.
Elaman Qońyr.
Derek: egemen.kz.
Sýret: youtube.com.