Keshe Ortalyq saılaý komıssııasynda prezıdenttikke kandıdattyqqa ózin ózi usynýshy ýaqytsha jumys istemeıtin Qanat Týrageldıev pen jeke kásipker Bahtııar Estemesov Qazaqstan Respýblıkasynyń prezıdenttigine kandıdattardyń memlekettik tildi erkin meńgergendigin anyqtaý jónindegi Lıngvıstıkalyq komıssııaǵa synaq tapsyrdy.
Lıngvıstıkalyq komıssııanyń tóraǵasy Myrzataı Joldasbekov aldymen prezıdenttikke úmitker Qanat Týrageldıevke synaq talaptaryn túsindirip ótti. Kandıdat usynylǵan taqyryptardyń ishinen «Otty jyldar taǵylymy» degen taqyrypty tańdady. Aıta keteıik, Almaty oblysynyń Raıymbek aýdanynda dúnıege kelgen ol 2011 jyly ótken prezıdenttik saılaýǵa da qatysqan eken. Sol joly Lıngvıstıkalyq komıssııanyń synaǵynan oıdaǵydaı ótkenimen, jaqtaýshylar qolyn jınaýǵa úlgere almapty.
Qanat Týrageldıevtiń synaq tapsyrýy nebári bir saǵatqa ǵana sozyldy. «Kandıdat birinshi synaqta «Otty jyldar taǵylymy» taqyrybyn ájepteýir ashqan, – dedi Komıssııa tóraǵasy M.Joldasbekov. – Qateleri de bar, jeti qate jiberipti, emleden eki, tynys belgisinen tórt, stıldik bir qate ketken. Jumysy jaman emes».
Onyń atap ótýinshe, ekinshi tapsyrma boıynsha kandıdat F.Ońǵarsynovanyń poezııasyn barynsha mánerlep oqyp, Komıssııa músheleriniń kóńilinen shyǵypty. Úshinshi synaqta ol «Halyq tarıhy jáne rýhanı jádigerler» taqyrybynda sóz sóılegen. «Qanat rýhanı jádigerler degendi onsha uǵa almady. Rýhpen shatastyrdyńyz. Sizge birqatar suraqtar qoıyldy. Bolashaqta esińizde bolatyn nárse, árbir saýalǵa jaýabyńyz ústirtteý. Sodan keıin oıyńyzda júıelilik, naqtylyq jaǵy joq. Shyntýaıtyna kelgende, Qanat Sybashuly Týrageldıev qazaq tilinde saırap tur. Qolma-qol óleń jazady eken, shyǵarmanyń ózin óleńmen bastapty. Komıssııa músheleri keń talqylaı kelip, Qanat Týrageldıev qazaq tilin erkin meńgergen degen qorytyndy shyǵardy», – dedi Komıssııa tóraǵasy.
Al prezıdenttikke kandıdat Bahtııar Estemesov Lıngvıstıkalyq komıssııa synaǵynan óte almady. «Bahtııar Estemesov jazba jumysyna «Nurly aqyl, ystyq qaırat» taqyrybynda shyǵarma jazdy. О́kinishtisi, taqyryp ashylmaǵan. «Nurly aqyl, ystyq qaırat» degen uǵymdardyń mán-maǵynasyn ol tolyq túsinbegen. Jumys óte saýatsyz jazylǵan. Barlyq qatelerdiń sany – 50. Emle qateleri – 27, tynys belgilerinen jiberilgen qate – 19, stıldik qate 4, – dedi Komıssııa tóraǵasy Myrzataı Joldasbekov osy jóninde.
Tóraǵanyń atap ótkenindeı, mátin oqý synaǵynda kandıdat Muqaǵalı Maqataevtyń óleńderin oqyǵan. «Átteń, óleńdi oqı almady. Men «Muqaǵalı Maqataev qaı kezde ómir súrgen?» degen suraq qoıdym, kandıdat «XIX ǵasyrda ómir súrgen», dedi. Bul kisi kitap oqymaǵanyn moıyndady. Tarıh pen ádebıetti de oqymaǵan eken. Ekinshi tapsyrmaǵa da qanaǵattanbadyq», – dedi ol.
Kandıdat úshinshi tapsyrma boıynsha «Til taǵdyry – el taǵdyry» taqyrybynda sóılepti. «Bul taqyryptyń da mán-maǵynasyn asha almady. «Ol – qazaq eliniń taǵdyry men til taǵdyry burynnan qalyptasyp keledi, jan-jaqtan kelip, til bilsek degen azamattar kóp», degen eki aýyz sóz aıtty. Onyń ústine B.Estemesovtiń óz qolymen jazǵan ómirbaıanynda 10 qate júr. Bahtııar О́ksikbaıuly Estemesov qazaq tilin erkin meńgermegen degen qorytyndyǵa kelip otyrmyz», – dedi M.Joldasbekov.
Álısultan QULANBAI,
«Egemen Qazaqstan».