Qýat kózi

Qaraǵandyda jańa energoblok iske qosyldy «Qaraǵandy Energııa Orta­lyǵy» Qaraǵandy qalasy men oblysty elektr energııasymen jáne de jylýmen qamtamasyz etip otyrǵan asa iri óndiris oshaǵy. Kompanııanyń quramyna JEO-1 jáne JEO-3 syndy eki birdeı jylý elektr stansasy enedi. Sońǵysy óńirdegi iri óndiris oryndarynyń birinen sanalady. Onyń energetıkalyq qýaty 560 MVt bolsa, jylý qýaty 1174 gkal/saǵatty quraıdy. Jalpy alǵanda, bul eki stansanyń oblys ortalyǵyn jylý jáne elektr qýatymen tolyqtaı qamtamasyz etýge kúshi kúni keshege deıin erkin jetip kelgen. Sonymen qatar, barlyq áleýmettik, máde­nı, turmystyq nysandar, bala­baqshalar, mektepter men óndiris oshaqtary da osy stansalardan tirshilik nárin tartady. Negizi Qaraǵandydaǵy №3 jylý elektr ortalyǵyna qaras­ty jańa energobloktyń qury­lysy osydan tórt jyl buryn bas­talǵan bolatyn. Mundaı qadam­ǵa ósip-órkendep jatqan oblys­tyń energetıkalyq qýat kózde­rine degen tapshylyǵy ıterme­legen edi. Jobany oryndaý bary­synda birqatar ozyq qury­lym­dyq teh­nologııalyq sheshim­der júzege asyryldy. Mine, osyndaı sharalardyń arqasyn­da «Qaraǵandy Elektr Orta­lyǵy» JShS búgingi kúnde oblys orta­lyǵyna qosymsha 110 megavatt elektr qýaty men 180 Gkal/saǵat jylý qýatyn berý múmkindigine ıe bolyp otyr. Qaraǵandy JEO-3 stansa­syn­daǵy jańa energııalyq blokty paıdalanýǵa berý saltanatyna oblys ákimi Nurmuhambet Ábdibekov te qatysty. О́ziniń quttyqtaý sózinde óńir basshysy jańa blok iske qosylǵannan keıin stansanyń energetıkalyq tıimdiliginiń 25 paıyzǵa artatynyn erekshe atap ótti. «Bizdiń óńir úshin jańa qýat kózderi ilgeri damýymyzǵa sep­tigin tıgizetin qosymsha serpin. Al jańa qondyrǵynyń iske qosylýy oblys úshin jańa ká­siporyndardy paıdalanýǵa berý, turǵyn úıler salý syndy ma­ńyzdy jobalardy júzege asyrýǵa qajetti asa zor rezerv jáne qýatty qor bolmaq. Buǵan qosa bul joba aıasynda qaraǵandylyqtar úshin jańa jumys oryndarynyń paıda bolatynyn da aıta ketken jón», – dedi oblys ákimi. Atalǵan iri jobanyń bas mer­digeri jáne barlyq qural-jabdyǵyn jetkizýshi Qytaıdyń mashına jasaý salasyndaǵy SMES dep atalatyn ulttyq kompanııasy. Atalǵan jobanyń iske asýy energetıka salasyndaǵy yntymaqtastyq qarym-qaty­nastyń qanat jaıyp otyrǵanyn kórsetedi. Búgingi kúnde jobalyq quny 185 mıllıon dollar bolatyn energoblok qurylysy men qurastyrý jumystary tolyq aıaqtalǵan. Jańa nysannyń qarjylyq áriptesteri Qazaqstan damý banki men «Sberbank» AQ-tyń enshiles banki bolǵanyn da aıta ketken lázim. Jalpy, 2009 jyldan bastap Úkimet energııa kózderine arnalǵan mólsherli tarıf engizgeli kompanııa ınvestısııalyq baǵ­dar­lamalardy iske asyra bastaǵan bolatyn. Jylý elektr ortalyǵynyń qýatyn arttyrý, onyń qural-jabdyqtaryn jańartý jáne qaıta qurý maqsatynda kásiporynǵa qomaqty qarjy quıyldy. My­saly, mólsherli tarıfter baǵdar­lamasy jumys isteı bastaǵan bes jyldyń ishinde bul sharalarǵa jumsalǵan qarjy 65 mıllıard teńgeni qurady. Qýattylyǵy 110 megavatt bolatyn jańa ári iri energetı­ka­lyq bloktyń qurylysy stansany ulǵaıtý baǵdarlamasy­nyń ekinshi kezeńine jatady. Al 2012 jyly iske qosylǵan týrbo­agregat búgingi kúnde qalypty jumys istep tur. Qaırat ÁBILDINOV, «Egemen Qazaqstan» QARAǴANDY