Atakásip ıesi

Qatardaǵy sharýa qojalyǵynyń tóraǵasy respýblıkamyzdaǵy «100 tabysty tulǵa» tizimine qalaı endi? Tapsyrmaǵa sáıkes tildestik, júzdestik, qarapaıymdylyǵynan, sabyrlylyǵynan esh taımaǵan baısaldy jan qazaqy qalpynan aýytqymaı ishki álemine eppen endirip te jiberdi. Jetisý jerinde esimderi qurmetpen atalyp, eń bas­tysy, qarapaıym halyqtyń erekshe iltıpatyna ıe bolyp júrgen Smaıylovtar áýletiniń altynshy perzenti Jumaǵalı Smaıylov «Ákemnen alǵan tálimim – eńbek. Es bilgeli kórgenim tek sol eńbek boldy. Al anam ómirbaqı bala tárbıesimen aınalysty. Bizben birge júrip ketpen ustap ónim topyraǵyn qopsytyp, túptedi. Tól basy Baqyt aǵam jaman bolsa el syılamas edi ǵoı. Eńbegi memlekettik deńgeıde baǵalanyp «Qurmet» ordeniniń ıegeri bolyp, kóptegen alǵys hattar men merekelik medaldary omyraýynda jarqyrap júr», dep aǵynan jarylǵan keıipkerimiz. Jumaǵalı Smaıylov 1985 jyldan bastap úlken eńbekke aralas­ty. Alǵashynda ujymshardaǵy qurylys bólimin basqaryp 1994 jyly Qaratal óńirinen tarıhı atamekenine kóshken nemistiń ıeligindegi sharýa qojalyǵyn tolyǵymen satyp alyp, óz betinshe jumysqa kirisken edi. Jańa sharýashylyqty jastaı shetinep ketken uly Asqardyń aty atalyp júrsin degen qazaqy yrymmen «Asqar» sharýa qojalyǵy dep atady. 2013 jyldan qazaqtyń aqbas asyl tuqymdy iri qarasyn ósirýde. Búginde sıyr sany 1000 bastan asty. Sóıtip, tabystyń qaınar kózi bolyp tabylatyn eńbekpen etene ósken jan sol eńbekpen kelgen dúnıeniń parqyn bilip, baǵalaı bildi. Mundaıda qazaq «Uıada ne kórseń, ushqanda sony ilesiń» degen sózdi dál taýyp aıtqan ǵoı. Sebebi, bul áýlettiń basy, marqum Jeksembi qarııa eńbek ustahanasynyń has sheberi bolǵanyn kóz kórgender únemi aıtyp júredi. Otaǵasymen birge 11 bala tárbıelep ósirgen ardaqty ana Máken Esjanqyzy kıeli shańyraqtyń yrysy, quty, berekesine aınalyp, fánı dúnıeden ozǵanda halyq qaraqurym bolyp jınalyp aq jaýyp, arýlap jer qoınyna bergen-tin. Ata kúshi, ana sútimen perzentteriniń boıyna sińgen jaqsy bir ádet – qashanda qysylǵan jandarǵa qolushyn berip júrý. «Batamen el, jaýynmen jer kógeredi» dep beker aıtylmaǵan ǵoı. Jumaǵalı Smaıylov Elba­sy­nyń «Kásipti atadan balaǵa mura bolyp qalatyndaı jasaý kerek», degen sózin kóńil túkpirine túıip alǵan jan. 2013 jyldan beri Qaratal aýdanynan 500 bas iri qaraǵa arnalǵan mal bordaqylaý alańyn salyp, mal soıý sehyn jabdyqtaýda. Árıne, eksportqa et shyǵarý úshin mal soıý sehyndaǵy jabdyqtar halyqaralyq standartqa saı bolýy shart. Bul rette aýyl sharýashylyǵy salasynyń kánigi mamandarymen keńesip, birlese áreket etý sharýa adamynyń boıyna sińisti qasıet. Ámanda uıa buzbaıtyn ustamdylyǵy tabıǵatynda bar ekendigi taǵy anyq. «Qudaı qosqan qosaǵym Svetlana Inııatova ekeýmiz Nursultan, Alpamys atty eki ul tárbıelep, ósirip otyrmyz. Úlken ul oqýdyń artyna túsip, zańgerlik mamandyqty tańdady. Kishi uldyń sharýaǵa qyry bar. Kúni-túni qasymnan tastamaı malshylarymyzdy, eginshilerimizdi aralap, keıde alqap basynda jer jyrtyp, tuqym seýip, jınap júrgen tehnıkanyń bir bólshegin araqashyqtyǵy júzdegen shaqyrymǵa sozylǵan qaladan satyp alyp aparǵanda ekinshi bir aqaýy daıyn turatyn sátter bolady. Sondaı kezderde birde-bir ret keıigen emes. Qajet pe, ákelip berý kerek ekenin aıtqyzbaı uǵady. Ákeli-balaly bolyp ońasha otyryp syrlasqanda tańdaýym osy aýyl sharýashylyǵy salasy. Bastaǵan jumysyńyzdy jalǵastyramyn degen nyq senimin de bildirdi», deıdi Jumaǵalı Smaıylov. Adal eńbeginiń jemisin elge ashyq kórsetý, tabıǵatynan qalyptasqan hám  boıynda bar sabyrlylyqty saqtap baıyppen negiziniń myqtylyǵyn tanyta bilý ekiniń birine buıyrmaǵan baqyt. Bul izgiliktiń izin jalǵaýshy jandardyń táleıine jazylǵan. Nurbol ÁLDIBAEV, «Egemen Qazaqstan» Almaty oblysy, Qaratal aýdany