Ramazan aıynda oraza tutyp, aýyzdaryn bekitken múminder úshin sáride (sýhýr) nendeı aýqat iship, aýyzasharda (ıftar) nemen júrek jalǵaý kerektegi jóninde aqyl-keńes berip jatqan saıttar da az emes. Solardyń biri – «Islam.Rý» oraza kezinde asa qatty qınalmaý úshin kerek bolatyn óz nusqalaryn usynady.
Portal alǵa tartyp otyrǵan 6 sýsyndy da bizdiń jaǵdaıymyzda jasaýǵa bolady eken. Endi solarǵa nazar aýdaryp kórińizder.
- Qalmaq shaıy nemese uıǵyrdyń «átken shaıy»
Daǵystan jerinde turatyn musylman áıelder sol jaqta «qalmaq shaıy» atanyp júrgen, bizdiń jaqta «átken shaı» delinetin shaıdy sáride iship alǵannyń paıdasy kóp ekenin jetkizedi. Al shaıdyń quramy shynynda baı. Ol sút pen sary maı qosylyp, kók shaı japyraǵynan daıyndalady. Bularǵa azdaǵan tuz sebiledi. Osylaı ázirlengen sýsyn adamnyń qarnyn toq etip turady, qandaǵy qant quramyn jaqsy retteıdi, organızmniń qorǵanys fýnksııasyn kúsheıtedi. Osy shaıǵa jaqsylap qanyp alǵan adamnyń aǵzasy keshke deıin shóldiń ekpinin basa alady. Buǵan taýly aımaq turǵyndary talaı jyldardan beri kóz jetkizip keledi.
- Uıytylǵan aıran
Qoldan uıytylǵan qunarly aıran kópke deıin qaryndy da ashyrmaıdy, shólge de tótep berýge kómektesedi. Sebebi, onyń quramynda mıkroelementter, aǵýyzdar men dárýishter kóp. Aıran as qorytý júıesiniń jaqsy jumys jasaýyna da jaǵdaı jasaıdy. Oraza kezinde munyń mańyzy da zor. Úı jaǵdaıynda aırandy qalaı daıyndaý kerek ekenin biz aıtyp jatpaımyz. Ony uıytyp júrgender muny bizsiz de jaqsy biledi. Jáne ár áıeldiń óz tásili bolýy da múmkin.
- Sút qosylǵan banan kokteıli
Usynýshylardyń aıtýlarynsha, bul - shól men ashtyqty birden qaıtaratyn óte kerekti sýsyn. Er kisiler men balalarǵa birdeı súıikti bolyp tabylatyn balmuzdaqtan, sútten, shyrynnan jáne jemisten jasalǵan sýsyn adamǵa óziniń paıdaly dárýishterimen qatar, óte jaqsy kóńil kúı de ákeledi. Degenmen, sárilik úshin sýsyn daıyndap jatqan kezde tátti nárseniń shól shaqyratynyn umytpaǵan abzal. Sondyqtan oǵan qoıylatyn sýsynnyń quramynda uıytylǵan tátti sút (sgýshenka), tosap sekildi tátti taǵamdardyń bolmaýyn qadaǵalaý kerek. Munyń ornyna balmuzdaq, banan, apelsın shyryny sekildi sýsyndardy alyp, salqyndatyp qoısańyzdar, sol senimderińizdi aqtaıdy.
- Raıhan shárbaty
Bul – ózgeshe sýsyn. Biraq ony iship kórgen adam shóldi kez kelgen kompot pen shyrynǵa qaraǵanda anaǵurlym artyq basatynyn birden baıqaıdy. Al mundaı ǵajaıyp sýsyndy ázirleý úshin bir býma bazılık ústine 1,5 lıtr qaınaǵan sý quıylady da, 2 shaı qasyq qant qosylady. Sosyn bir lımondy birneshe tilikke bólip salady. Osydan keıin-aq sýsyn sizdiń kóz aldyńyzda óziniń túsin ózgertip, jaınap sala beredi. Keıin salqyndaǵan kezinde tońazytqyshta 2-3 kún ustaýlaryńyz kerek.
- «Shólge qarsy kúres» kokteıli
Eger kúnniń ystyqtyǵy synap baǵanasynan 30 ólshemnen joǵary kóterilip ketetin bolsa, mundaı kúnderi sárige tap osyndaı kokteıl daıyndaǵannan artyǵy joq. Ony daıyndaý da ońaı: stakandaǵy sýǵa lımonnyń jarty, apelsınniń jarty shyrynyn syǵyp quıyńyz da, oǵan azdaǵan tuz qosyńyz. Sosyn salqyndatyp alý kerek. Osy qarapaıym ǵana komponentter mezgildiń eń ystyq keziniń ózinde sizdi asa qatty shóldetpeı ustap tura alady. Biraq asqazan-ishek joldarynda syrqaty bar jandardyń mundaı sýsyndy ishpegeni durys.
- Bal qosylǵan sý
Emdik qasıeti bar, aǵzany azyqtandyrýǵa úles qosatyn, jumsaq, dámdi bul sýsynnyń paıdaly jaqtary óte kóp. Bal qosylǵan sýdy ishý Alla elshisiniń sýnnasy. Ol úı jylylyǵyna jaqyn sýda eritilip jasalady. Oǵan bir qasyq tabıǵı alma sirke sýyn qosý kerek. Osy qarapaıym sýsynda sáride ishý adamdy kóptegen arý-syrqaýdan saqtap, qosymsha qýat beredi. Onyń oraza kezindegi paıdasy zor bolmaq.
Mine, bizdiń tapqan kezekti keńesimiz osy boldy. Múmkindik bolyp jatsa, paıdalanyp kórgennen zııan shekpeıtinderińiz anyq.
Talǵat Raıymbek.
Mánbe, foto:
islam.ru.
